Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Сары кеуделі сүрегі (Icteria virens) – Солтүстік Америкада кездесетін ірі әнші құс. Бұл түр Icteriidae тұқымының жалғыз өкілі болып табылады. Бұрын Жаңа әлемнің сүрегі тұқымына (Parulidae) жатқызылған, бірақ 2017 жылы Америка орнитологиялық қоғамы оны жеке тұқымға көшірді. Оның таксономиялық жағдайы әлі толық шешілмеген.
The yellow breasted chat (Icteria virens) is a large songbird found in North America, and is the only member of the family Icteriidae. It was once a member of the New World warbler family Parulidae, but in 2017, the American Ornithological Society moved it to its own family. Its placement is not definitively resolved.
Таксономия
Сары кеуделі кеуделі 1758 жылы швед натуралисі Карл Линней өзінің "Systema Naturae" кітабының оныншы басылымында ресми түрде сипаттады. Ол оны тұқымдасқа Turdus түрінде қосқыштармен қосқан, Turdus virens деген екілік атауды берді және типтік орнын "Америка" деп көрсетті. Бұл атау латын тілінде "жасыл" деген мағынаны білдіреді. Орналасқан жері Оңтүстік Каролинамен шектелген. Линней өзінің сипаттамасын ағылшын табиғат зерттеушісі Марк Кэйтсбидің "Каролина, Флорида және Багама аралдарының табиғи тарихы" атты кітабында суреттеген "сары кеуделі кеуделіге" сүйенді. Қазір бұл 1808 жылы француз орнитологы Луи Пьер Вийот енгізген Icteria тұқымдасына жататын жалғыз түр. Сондай-ақ, бұл 1858 жылы американдық табиғат зерттеушісі Спенсер Бэрд енгізген Icteriidae туысына жататын жалғыз түр. Бұрын сары кеуделі кеуделі Parulidae отбасының ең ірі мүшесі саналған, бірақ таксономиялық зерттеулерден кейін 2017 жылы Icteriidae монотиптік отбасына көшірілді. Icteriidae Жаңа әлемнің қара құстарынан (Icteridae) ерекше отбасы болғанымен, таксономиялық зерттеулер оларды бір-біріне ең жақын туыстар екенін көрсетеді, және 2019 жылғы зерттеуде
The yellow breasted chat was formally described in 1758 by the Swedish naturalist Carl Linnaeus in the tenth edition of his Systema Naturae. He placed it with the thrushes in the genus Turdus, coined the binomial name Turdus virens, and specified the type locality as "America". The specific epithet is Latin meaning "green". The locality has been restricted to South Carolina. Linnaeus based his account on the "yellow brested chat" that had been described and illustrated by the English naturalist Mark Catesby in his book The Natural History of Carolina, Florida and the Bahama Islands. It is now the only species placed in the genus Icteria that was introduced in 1808 by the French ornithologist Louis Pierre Vieillot. It is also the only species placed in the family Icteriidae that was introduced (as Icterieae) in 1858 by the American naturalist Spencer Baird. The yellow breasted chat was formerly considered the largest member of the family Parulidae, but following taxonomic studies, it was moved to the monotypic family Icteriidae in 2017. Although Icteriidae is a distinct family from the New World blackbirds (Icteridae), which have a very similar name, taxonomic studies support them as being the closest living relatives of one another, and in a 2019 study
төмендегі кладограмма сары кеуделі кеуделінің басқа отбасылармен байланысын көрсетеді. Ол 2019 жылы жарияланған Карл Оливеростің және оның әріптестерінің молекулалық филогенетикалық зерттеуіне негізделген. Бұл құстардың жоғарғы бөлігі зәйтүн түсті, іштері ақ, ал кеуделері мен тамақтары ашық сары түсті. Сары кеуделі кеуделінің тағы бір ерекшелігі – олардың үлкен, ақ көз шеңбері мен қара аяқтары. Көргенде, бұл түрді басқа құспен шатастыру қиын. Әні ерекше, өзгергіш, қаққылау, құлақ шалу, сыбызғылау және әуендеудің қоспасынан тұрады. Олардың шақыру үндері қатал "чак" дыбыстарынан тұрады. Көптеген құстардан айырмашылығы, бұл түр басқа құстардың дауыстарын еліктеуге қабілетті. Сондықтан, тәжірибесі аз далалық құс бақылаушылары кейде олардың әнін сұр мысық құстары мен қоңыр трашкерлер сияқты түрлерге ұқсатып, оларды жіберіп алуы мүмкін, олар ұқсас ортада мекендейді және жасырынып жүреді, бірақ әдетте одан да көп кездеседі. Көбейтілу маусымында сары кеуделі кеуделі ең байқалатын кезде болады, себебі олар әдетте ашық жерлерден ән шырқайды және тіпті әндерін айқайлап, ашық кеңістікте ұшады.
The cladogram below shows the relationship of the yellow breasted chat to the other families. It is based on the molecular phylogenetic study by Carl Oliveros and collaborators that was published in 2019. These birds have olive upper parts with white bellies and bright yellow throats and breasts. Other signature features of yellow breasted chats are their large, white eye rings, and blackish legs. When seen, this species is unlikely to be mistaken for any other bird. The song is an odd, variable mixture of cackles, clucks, whistles, and hoots. Their calls are harsh chak's. Unlike most warblers, this species has been known to mimic the calls of other birds. Thus, less experienced field birdwatchers sometimes overlook chats after mistaking their song for species such as grey catbirds and brown thrashers, which share similar habitat preferences and skulking habits, though are generally much more abundant. During the breeding season, chats are at their most conspicuous, as they usually sing from exposed locations and even fly in the open while gurgling their songs.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Сары кеуделі сүрегі Солтүстік Америкада кездеседі. Ол Канаданың оңтүстік жазықтарынан Мексиканың орталық бөлігіне дейін көбейеді және көбінесе қыстау үшін Мексика мен Орталық Америкаға көшіп барады, бірақ кейбіреулері солтүстік жағалау аймақтарында қыстап қалуы мүмкін. Бұл түр тығыз бұталы өсімдіктер көп кездесетін жерлерде таралған. Бүгінде оның мекен ету ортасы көбінесе тастап кетілген егістік жерлер және өсімдігі қалыңдаған басқа да ауылдық аймақтарды құрайды.
The yellow breasted chat is found throughout North America. It breeds from the southern plains of Canada to central Mexico, and mainly migrates to Mexico and Central America for the winter, although some may overwinter in coastal areas farther north. This species occurs in areas where dense shrubbery is common. Today, its habitat often consists of abandoned farmland and other rural areas where overgrown vegetation proliferates.
Мінез-құлық
Сары кеуделі торғай - ұялшақ, тығырықтап жүретін құс, көбінесе дауысы естіледі, бірақ көз көрімейді.
The yellow breasted chat is a shy, skulking species of bird, often being heard but not seen.
Өсіру
Көбею ортасы - тығыз, бұталы өсімдіктер немесе тікенектер. Ұя - шөптерден, жапырақтардан, қабық белдіктерінен және арамшөптер сабақтарынан жасалған, ал ұсақ шөптермен, жіңішке өсімдік сабақтарымен, қарағай инелерімен, кейде тамырлар мен түкпен қапталған үлкен тостаған тәрізді. Ұясы қалың бұтаға, көбінесе жерден шамалы биіктікте орналасады. Ұяда 3-5 ақ түсті, қызғылт қоңыр дақтары немесе ұсақ нүктелері бар жұмыртқалар болады. Бұларды аналық инкубациялап, 11-12 күнде жарылады. Екі ата-ана да балапандарға 8-11 күнге дейін күтім жасайды. Бұл құстар ұяларын мұқият қорғайды, сондықтан қоңырбас торғайларының паразиттік әрекеттері басқа тостаған ұя салып көбейетін құстарға қарағанда сирек кездеседі. Дегенмен, олар басқа сора тұқымдас құстар сияқты бір жұпқа адал емес. Кентукки штатының орталығында жүргізілген бір зерттеуде ДНК талдауы 29 сары кеуделі құстың 17%-ының аталық жұбының баласы еместігін, ал тоғыз ұяның үшеуінде кем дегенде бір басқа атадан туған балапан бар екенін көрсетті.
The breeding habitat is dense, brushy vegetation or hedgerows. The nest is a bulky cup made of grasses, leaves, strips of bark, and stems of weeds, and lined with finer grasses, wiry plant stems, pine needles, and sometimes roots and hair. The nest is placed in thick shrub and often only about above the ground. The clutch is three to five creamy white eggs with reddish brown blotches or speckles. These are incubated by the female and hatch in 11 to 12 days. Both parents tend the young, which fledge in 8 to 11 days. Chats are apparently vigilant guards of their nests, as parasitism by brown headed cowbirds is not as frequent as with other cup nest builders. They are not as monogamous, though, as other warblers. In one study in central Kentucky, DNA fingerprinting revealed that 17% of 29 yellow breasted chat nestlings were not sired by the male of the social pair and three of nine broods contained at least one extra pair nestling.
Тамақ және азықтандыру
Сары кеуделі мысықтар - бәсекелес жейтін құстар, және тығыз өсімдіктерде азықтанады. Көбінесе, бұл түр жәндіктермен және жидектермен қоректенеді, оның ішінде қара жидектермен және жабайы жүзіммен. Олар әдетте шегірткелер, қоңыздар, мықты қабықшалы қоңыздар, аралар, егеуқұйрықтар, шатырлы күлдіршіндер, құмырсқалар, көбелектер және май құрттары сияқты орташа өлшемге дейінгі жәндіктерді аулайды және тығыз өсімдіктерден теріп алады. Сонымен қатар, кейде өрмекшілер сияқты басқа омыртқасыздарды да жейді. Өлшеміне қарағанда ерекше, бұл мысық кейде тамақты жемес бұрын аяқтарымен ұстап алады.
Yellow breasted chats are omnivorous birds, and forage in dense vegetation. Mostly, this species feeds on insects and berries, including blackberries and wild grapes. Insects up to moderate sizes, including grasshoppers, bugs, beetles, weevils, bees, wasps, tent caterpillars, ants, moths, and mayflies, are typically preyed upon and are gleaned from dense vegetation. Other invertebrates, including spiders, are occasionally eaten, as well. Uniquely for a passerine of its size, the chat occasionally grips food with its feet before it eats.
Мәртебе
Солтүстік Американың шығысында сары кеуделі мысықтардың саны орманды кесу және қала құрылысы салдарынан мекендеу ортасының жойылуы мен нашарлауына байланысты азайып барады. Бұл түр, басқа ұя салаушы құстарға қарағанда аз осал болғанымен, кейде қоңырбас көкектердің жұмыртқаларын салуынан зардап шегеді. Қоңырбас көкектер өткен ғасырда шығыс ормандарының фрагментациясын пайдаланып, өз ареалдарын кеңейтті. Дегенмен, бұл түр әлі де кеңінен таралған және дүние жүзінде ең аз қорғауға алынған түрлердің бірі саналады.
Yellow breasted chats are declining in eastern North America due to habitat loss and degradation due to deforestation and urban development. This species, though less vulnerable than other cup nesters, is still sometimes victim to brood parasitism from brown headed cowbirds that have taken advantage of the fragmentation of eastern forests to expand their range during the last century. The species still occurs over a wide range, though, and is considered to be of least concern globally.