Кіріспе

Бұрынғы трансатлантикалық телефон кабелі

TAT 14 – 14-ші консорциумдық трансатлантикалық телекоммуникациялық кабель жүйесі болды. 2001 жылдан 2020 жылға дейін жұмыс істеген, толқын ұзындығын бөліп мультиплекстеуді пайдаланған. Кабель жүйесі бірнеше талшық жұптарынан құралған – әр жұптың бір талшығы бір бағытта, ал екіншісі кері бағытта деректерді тасымалдауға қолданылған. Оптикалық талшықты екі бағытта бір уақытта пайдалануға болатындықтан, сенімділік үшін жеке талшықтың соңында жіберу және қабылдау сигналдарын бөлу қажеттілігін болдырмаған дұрыс, сондықтан талшық жұбы қолданылады. TAT 14 төрт талшық жұбын пайдаланған: екі жұбы активті, екі жұбы резервтік. Әрбір жұптағы әрбір талшық бір бағытта 16 толқын ұзындығын өткізеді, ал әрбір толқын ұзындығы STM 256 (38,486,016 кбит/с пайдалы жүктеме ретінде) дейін тасымалдайды. Талшықтар АҚШ пен Еуропалық Одақты (Ұлыбритания, Франция, Нидерланды, Германия және Дания) байланыстыратын су асты кабельдеріне сақина тәрізді топологияда біріктірілген. Бұл кабель пайдалануға берілген кезде, күтілген ұзақ өркендеу (Wired журналы қолданған термин) доткомның құлауымен аяқталды. Трансконтиненталды оптикалық талшықтарға салған артық инвестициялар Global Crossing сияқты жеке кабель операторларының қаржылық дағдарысына әкелді. Дипломатиялық хабарламалардың жариялануында Нидерландыдағы Катвик қаласындағы түсіру орны АҚШ үкіметінің террористік шабуылға осал инфрақұрылымдар тізіміне енгені анықталды. Кабельді пайдалану 2020 жылдың 15 желтоқсанында тоқтатылды, өйткені 2020 жылдың қарашасында негізгі арнасы Блаабьергке түскен Havfrue кабелі іске қосылды. 2021 жылы жүйенің толықтырып бөлшектеу жұмыстары басталды.

Кабельдің істен шығуы

2003 жылдың қараша айында TAT 14 бірнеше апта аралығында екі рет үзіліске ұшырады, біріншісі АҚШ пен Ұлыбритания арасындағы оңтүстік байланыста, ал екіншісі Франция мен Нидерланд арасындағы байланыста болды. Бұл байланыс Дания арқылы Ұлыбританияға қосымша қызмет көрсетіп тұрған еді, нәтижесінде Ұлыбританияда интернет қызметтеріне кедергі келді. 2014 жылдың 19 мамырында хостинг провайдері Digital Ocean-ның алдын ала хабарламалары бойынша, TAT 14 Еуропалық Одақ пен АҚШ арасындағы қызметтердің тоқырауына себеп болды.

TAT-14 қондырғысын пайдаланудан шығару

Subsea Environmental Services компаниясы АҚШ, Ұлыбритания, Франция, Дания және Нидерландыдағы кабельдің жағалаулық бөліктерін, сондай-ақ Солтүстік Атлантикадағы терең су участаларын алып тастап, қайта өңдеді.