Кіріспе

1914 жылы суға батқан британдық океан лайнері.

RMS Empress of Ireland – бұл Ұлыбританияда салынған океан лайнері. 1914 жылдың 29 мамырындағы таңертеңгі сағаттарда қалың тұман ішінде норвегиялық көмір тасымалдаушы кемемен соқтығысқаннан кейін, Канададағы Сент-Лоуренс өзенінің сағасына жақын жерде суға батты. Кеме су өткізбейтін бөлімдермен жабдықталған болса да, және екі жыл бұрынғы «Титаник» апатынан кейін, бортындағы барлық адамдарға жеткілікті құтқару шалбандары болғандықтан, ол бар болғаны 14 минут ішінде суға кетті. Бортында 1477 адам болған, оның ішінде 1012 адам қаза тапты, бұл Канада тарихындағы бейбіт уақыттағы ең ірі теңіз апаты болып табылады. «Ирландияның императрицасы» және оның серік кемесі «Клайд» Шотландиядағы Клайд өзеніндегі Гован қаласында «Фэрфилд Кеме құрылысы және Инженерлік» компаниясымен салынған. «Ирландия императрицасы» кемесінің құлау орны судың астында жатыр, ол тәжірибелі су астына түсушілерге қолжетімді. Ыдыраудан көптеген артефакттар құтқарылды, олардың кейбіреулері Римускидегі (Квебек) «Сайт историк мортими де-ла-Пойте-о-Пэр» кешеніндегі «Ирландия императрицасы» павильонында және Халифакстағы (Жаңа Шотландия) 21-ші құлсадағы Канадалық иммиграция мұражайында қойылған. Канада үкіметі осы нысанды қорғау үшін заң қабылдады.

Өмірбаян

"Ирландия императоры" – Canadian Pacific Steamships компаниясының Солтүстік Атлантикадағы алғашқы жылдары тапсырыс берген екінші лайнер. 1903 жылы Canadian Pacific Ұлыбритания мен Канада арасындағы Атлантика арқылы жолаушылар тасымалы нарығына ресми түрде енді. Сол жылдың ақпан айында олар Elder Dempster & Co компаниясын сатып алды, осылайша Elder компаниясының еншілес компаниясы Beaver Line компаниясынан үш кеме алды. Бұл кемелер – Шамплейн көлі, Эри көлі және Манитоба көлі. Шамплейн көлі келесі сәуірде компанияның Ливерпуль (Англия) және Монреаль (Квебек) арасындағы белгіленген бағытында жүзіп шыққан алғашқы кеме болды. Бұл бағыт Солтүстік Атлантика саудасында табысты болды, сол алғашқы жылы осы үш кеме батысқа қарай отыз үш рейс жасады, олармен үшінші сыныпта барлығы 23 400 жолаушы саяхаттады, олардың көпшілігі Канадаға көшіп баруға ниеттенген иммигранттар еді.

Сипаттамасы мен құрылысы

1904 жылдың басында Шотландияның Глазго қаласындағы Фэрфилд кеме құрылысы және инженерлік компаниясында жұмыс басталды. Линерлер Фрэнсис Эльгар жобалаған, олар екі бұрандалы болып жасалды және қызмет көрсету жылдамдығы белгіленді. Екеуі де бірдей сыртқы түріне ие болды, екі түтік және екі мачтасы бар, жалпы 1500-нан астам жолаушыға арналған сыйымдылығы тең болды. Алғашқы жоспарлау кезеңдерінде олардың атаулары «Германия императорлығы» және «Австрия императорлығы» болуы тиіс еді, бірақ кейіннен Британ империясының тәуелділігі немесе колониясының атымен аталатын болашақ «Канадалық Тынық мұхиты» кемелеріне қатысты саясатты іске асырғаннан кейін, сәйкесінше «Британ императорлығы» және «Ирландия императорлығы» деп өзгертілді. Кеменің қазығы 1905 жылдың 10 сәуірінде Фэрфилдтің 4-кеудесіндегі 443-ші корпус үшін, оның бауырласы құрылып жатқан кемеге жақын орнатылды. «Ирландия императорлығының» жалпы ұзындығы 173,74 метр, ал перпендикулярлар арасындағы ұзындығы 167,30 метр болды. Кеменің ені 20,03 метр, тереңдігі 11,19 метрді құрады. «Ирландия императорлығы» екі төрт қабатты винтке ие болды, олардың әрқайсысы төрт есе кеңейтілген бу машинасымен қозғалды. Екі қозғалтқыш бірге 3168 НЖК дейін жұмыс істеуге бағаланды. Сондай-ақ, «Титаник» апатынан кейін, көптеген басқа лайнерлер сияқты, «Ирландия императорлығының» да өмірін сақтау жабдықтары жаңартылды. 1906 жылы қызметке енген кезде ол стандартты ағаш құтқару қайықтарымен жабдықталған еді, ал 1912 жылы олар әдеттегі радиалды құрылғыларда орнатылған он алты болат құтқару қайығымен ауыстырылды, олардың астында тағы жиырма алты ағаш құтқару қайығы сақталды, барлығы 1686 адамды тасымалдауға қабілетті, кемеге рұқсат етілгеннен 280 адамға артық. «Ирландия императорлығы» 1906 жылдың 27 қаңтарында суға түсірілді. Бастапқы конфигурациясында ол 373 адамнан тұратын экипажға және жеті палубадағы төрт сыныпта 1542 жолаушыға арналған орындарға ие болды.

Тұрғын үй

"Ирландияның патшайымы" кемесінің бірінші сыныпты жайлылығы жоғарғы және төменгі жағалауларда, сондай-ақ палубалардың ортасында орналасқан. Толық жүктелген кезде 310 жолаушыны қабылдай алатын. Олардың жайлылығына ашық қайық палубасына және жоғарғы және төменгі жағалау палубаларының сыртынан айналатын екі жабық жағалау палубасына кіру кірген. Жоғарғы жағалау палубасында музыкалық зал орналасқан, ол дивандармен және кемедегі ең танымал нысанның бірі – бірінші сыныптың асханасының үстіндегі шыны күмбезбен қоршалған рояльмен жабдықталған. Сондай-ақ осы палубада бірінші сыныптың басты баспалдағының жоғарғы алаңы орналасқан, ол "Титаникте" көрінгендей, кормаға қарап, екі палубаға төменге бірінші сыныптың асханасының кіреберісіне дейін созылған. Төменгі жағалау палубасында бірінші сыныптың кітапханасы орналасқан, ол палубаның алдыңғы бөлігінде, кеменің мұртына қарап терезелерімен орналасқан. Кеменің ортасында бірінші сыныптық кафе орналасқан, оның үстінен бірінші сыныптың асханасынан екі қабатты құдық өтеді, ал палубаның корма бөлігінде бірінші сыныптың темекі шегу бөлмесі орналасқан. Бір қабат төмен, палубада 224 жолаушы отыруға арналған әсем бірінші сыныптың асханасы орналасқан. Сонымен қатар, палубаның алдыңғы жағында 30-ға дейін бірінші сыныпты балаларға арналған жеке асхана орналасқан. Соңында, үш палубаның барлығында екі және төрт орындық кабиналар орналасқан. Екінші сыныптың жайлылығы төменгі жағалауда, палубада, жоғарғы және басты палубаларда, корма бөлігінде орналасқан, бірінші сыныптан 150 жолаушыға артық сыйымдылықпен, екінші сыныпта толық жүктелгенде 468 жолаушыға арналған. Оларға төменгі жағалау палубасының корма бөлігінде ашық палубалық кеңістік бөлінді, ол суперструктураның корма бөлігінен кормадағы док көпірінің астына дейін созылады, ал палубаның бір қабаты төмен, палубада қосымша палубалық кеңістік орналасқан. Сондай-ақ палубада бірінші сыныптағыдай, бірақ қарапайым түрде жасалған екінші сыныптың темекі шегу бөлмесі орналасқан, сыртқы қабырғаларында дивандар мен іргелес бар бар. Палубаның алдыңғы бөлігінде, корма мачтасының астында екінші сыныптың кіреберісі орналасқан, баспалдақ екі палубадан төмен басты палубаға дейін жүреді. Басты алаңның корма бөлігінде екінші сыныптың қоғамдық залы орналасқан, ол темекі шегу бөлмесіне ұқсас етіп жасалған және фортепианомен жабдықталған, ал кіреберістің алдында екінші сыныптың асханасы орналасқан, ол бір мезгілде 256 жолаушы отыруға арналған. Жоғарғы палубаның оң жағында және басты палубадағы қозғалтқыш бөлімінің корма жағындағы үш бөлігінде бірінші және үшінші сыныпқа ауыстырылатын екі және төрт орындық кабиналар орналасқан. Кеменің палуба жоспарларына сәйкес, жоғарғы палубадағы 134 жолаушыға арналған кабиналар қажет болған жағдайда бірінші сыныпқа айналдырылуы мүмкін, ал басты палубадағы 234 жолаушыға арналған кабиналар қажет болған жағдайда үшінші сыныпқа айналдырылуы мүмкін. Иммигранттар мен төменгі сыныпты саяхатшылар үшін "Ирландияның патшайымы" кемесі 20-ғасырдың басында және Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Солтүстік Атлантикадағы иммигранттар саяхатындағы күрт өзгерісті бейнелейтін жайлылықпен жабдықталған. Бұл "ескі" және "жаңа" басқаруды қамтитын жалпы орналасу, олар кеменің алдыңғы бөлігінде 764 жолаушыға арналған. Бұл екі сыныпта саяхаттайтын жолаушылар ортақ қоғамдық орындарға ие болды, соның ішінде палубадағы алдыңғы құдық палубасына, сондай-ақ "Титаникте" кейінірек көрінгендей үлкен ашық кеңістікке. Бұл кеңістік кеменің толық ені мен екі су өткізбейтін бөлімінің ұзындығын қамтыды, сыртқы қабырғаларында ағаштан жасалған орындықтар мен ағаш қоршаумен қоршалған үлкен құм қорабы орналасқан. Осы кеңістіктің корма бөлігінде екі кіші қоғамдық бөлме орналасқан, олар бір-бірімен жанасатын қалқаға қарсы орналасқан. Кеме жағында үшінші сыныптағы әйелдер бөлмесі, оның ішінде фортепиано бар, ал оң жағында үшінші сыныптағы темекі шегу бөлмесі, оған іргелес бар бар. Басты және төменгі палубаларда "жаңа" басқару, көбінесе үшінші сынып деп аталады, 494 жолаушыны қамтамасыз етеді, ал "ескі" басқару 270 жолаушыны қамтамасыз етеді. Үшінші сыныптың жатақханалары екі, төрт және алты орындық кабиналардан тұратын төрт бөлімнен тұрады, олардың үшеуі басты палубада, біреуі төменгі палубада және су өткізбейтін қалқалармен анықталады. Басты палубадағы бөлімнің тікелей корма бөлігінде үшінші сыныптың асханасы орналасқан, ол бір мезгілде 300 жолаушыға арналған. Ескі басқару үш ашық жаяу бөліктен тұрды, біреуі басты палубада, екеуі төменгі палубада, барлығы үшінші сыныптық бөлімдерден алды. Әр бөлімде екі қабатты төсектер, жеке ас үйлер және ұзын ағаш үстелдер мен орындықтар бар.