Кіріспе

Американдық биолог және жазушы (1885–1970)

Эллиот Лавгуд Грант Уотсон (14 маусым 1885 – 21 мамыр 1970) – жазушы және биолог. Ол шамамен 40 кітап, көптеген очерктер мен әңгімелер жазды, соның ішінде алты «австралиялық» романы және бірнеше ғылыми-философиялық еңбектері бар. Бұл еңбектер Дарвинизмді, яғни эволюциялық теорияның механизмін, Жер бетіндегі тіршіліктің дамуын толық түсіндіретін нәрсе ретінде сынға алады.

Өмірбаян

Англияның Миддлсекс округындағы Стейнс қаласында дүниеге келген, Лондондағы белгілі адвокат Реджинальд Грант Уотсон мен табиғат тарихы мен әдебиетке құштар күшті мінезді Люси Фуллердің ұлы болды. «Питер» деп аталатын ол, кіші інісінің қайтысынан кейін 1890 жылы бала кезінде алғаш рет Австралияға сапар шекті. Тасманиядағы туыстарына барғанда әкесі де қайтыс болды. Грант Уотсон Бедэлс мектебінде және Кембридж университетінің Тринити колледжінде (B.A., 1909, табиғи ғылымдар бойынша бірінші дәрежелі дипломмен) білім алды. 24 жасында әлеуметтік антрополог Альфред Браунға (кейін Альфред Рэдклифф-Браун) және Дейзи Бейтске Батыс Австралиядағы этнографиялық экспедицияға қосылды. Оңтүстік Кросс (Калгурли маңы) және Мурчисон аймағындағы Сэндстоун, сондай-ақ Шарк Бэйдегі аборигендердің ауруханаларындағы тәжірибесі оны жазушы болуға ынталандырды. Фиджи, Канада және Цейлонға сапарлар жасағаннан кейін Британ армиясына қабылданып, психикалық күйзелістен кейін Лондондағы тропикалық аурулар зертханасында паразитолог Клиффорд Добеллмен биологиялық зерттеулер жүргізуге жіберілді. Кейін Сторрингтондағы жеке колледжде офицер курсанттарына сабақ берді. 1919 жылдың 17 шілдесінде Хэмпстедте Кэтрин Ханнейге үйленді. Жазушылық жолында ол Англияның ауылдық жерлеріндегі әртүрлі үйлер мен соғысқа дейінгі Флоренция және Париждің эмигранттар колониялары арасында, богемиялық Лондон мен құрғақ заңды Нью-Йорк, Палестина және Солтүстік Мұзды мұхиты арасында саяхаттап, Джозеф Конрад, Гертруда Стайн, Хаволок Эллис, Д.Х. Лоуренс сияқты жазушылармен, Руперт Брук, Эдвард Томас және Ференц Бекасси сияқты ақындармен, психолог Хелтон Годвин Байнс, Джеффри Кейнс, Мейбел Додж Лухан, табиғатты зерттеуші Фрэнк Фрейзер Дарлинг және кейінірек Оуэн Барфилд пен Карл Юнгпен достық қарым-қатынас орнатты. Грант Уотсонның шығармаларына көркем әдебиет, табиғат эсселері (көптегенін Чарльз Тунниклифф суреттеген), саяхат жазбалары, метафизикалық және философиялық зерттеулер кіреді. Оның Австралиядағы романдары шөлді Юнгтің санастың терең қабаттарының метафорасы ретінде пайдалануымен ерекшеленеді және Кэтрин Сусанна Причард, Патрик Уайт және Рэндольф Стоу сияқты австралиялық жазушылардың шығармаларына әсер етті, әсіресе олардың аборигендер мен ландшафтты экологиялық тұрғыдан түсінуге ерте бағытталғандығы. Оның автобиографиялық еңбектері «Бірақ қандай мақсат үшін: замандастың өмірбаяны» (1946) және «Оңтүстік жұлдыздар астындағы саяхат» (1968) оның физикалық және рухани сапарлары туралы айқын әңгімелейді. Өмірінің соңғы жылдары ол BBC радио хабарларын оқу, университетте лекция оқу және психолог ретінде жеке практикамен айналысып, өзін қамтамасыз етті. Әйелі Кэтрин және екі қызы Жозефина мен Бриджиттің күтуінде қалған Грант Уотсон 1970 жылдың 21 мамырында Гэмпширдегі Петерсфилд қаласында қайтыс болды және жақын маңдағы Степл шіркеуінің зиратында емен ағашының астына жерленді, оның қабірі емен ағашы сияқты ұзақ тұруы тиіс еді. Ол қайтыс болғаннан кейін халықаралық деңгейде танымал режиссер Пол Кокс оның Австралиядағы шығармалары негізінде екі фильм түсірді: «The Nun and The Bandit» (1992, 1935 жылғы сол аттас роман негізінде) және «Exile» (1994, 1940 жылғы «Priest Island» романы негізінде). Оның жазбаларының жинағы «Рухтың түсуі», австралиялық әдебиеттанушы Дороти Грин (Аухтерлони) редакциялаған, 1990 жылы жарық көрді. Сузан Фалькинердің «The Imago: E. L. Grant Watson & Australia» атты өмірбаяны 2011 жылы UWA Publishing баспасынан шықты.