Кіріспе

Солтүстік Ланнаркширдегі қала, Шотландия. Коатбридж ( /local/,/k//ou//t/'/b//r//ɪ//dʒ/) – Шотландияның Солтүстік Ланнаркширдегі қаласы, Глазго қаласының орталығынан шамамен шығысқа қарай орналасқан, Орталық Төмендіктерде жатыр. Коатбридж көршілес Эйдри қаласымен бірге Монкленд аймағын құрайды (халық саны шамамен 90 000, шеткі елді мекендерді қоса алғанда), көбінесе Үлкен Глазго қалалық аймағының бір бөлігі деп есептеледі, бірақ 2016 жылдан бері Монкленд пен Глазгоның құрылыс аймақтары арасындағы шағын алшақтықтарға байланысты ресми түрде халық санына енгізілмейді. 18 ғасырдың соңында бұл аймақ шашыраңқы шағын ауылдардан Коатбридж қаласына айналды. Қаланың дамуы мен өсуі өнеркәсіптік революцияның технологиялық жетістіктерімен, әсіресе ыстық үрлеу процесімен тығыз байланысты. Коатбридж 19 ғасырда Шотландиядағы темір және көмір өндірісінің маңызды орталығы болды, сол кезде оны «Шотландияның өнеркәсіптік жүрегі» және «Темір қаласы» деп атады. Коатбридж сонымен қатар ауаның ластануы және өнеркәсіптің зиянды салдарымен де жаман аты шықты. Алайда, 1920 жылдары көмір қоры таусылып, Коатбридждегі темір өнеркәсібі тез құлдырады. Ұлы депрессиядан кейін Гартшерри темір зауыты қаладағы соңғы темір зауыты болды. Бір жариялымда қазіргі Коатбриджте «көмір, темір және болаттың бәрі тарихқа кетіп, ескірген» деп жазылған.

Тарих

Коатбридж өзінің атын ескі Эдинбург-Глазго жолының Гартшерри Бөркінен, қазіргі Коатбридж Кросс тұсындағы көпірге қарызды. Бұл алғаш рет 1755 жылғы Ройдің картасында Коттбриг деп тіркелген, кеңірек Коутс иелігіндегі көптеген елді мекендердің бірі. Коутс атауы, ең болмаса, шотланд тіліндегі "кот" (cottage – шатыр) деген сөзден шыққан болуы мүмкін, алайда тағы бір теория оны 13 ғасырда осы жерде жер иелері болған Колт әулетінің атына байланыстырады.

Ерте тарихы: қола дәуірінен орта ғасырға дейін

Коатбридж аймағындағы қоныстану 3000 жыл бұрын неолит дәуіріне дейінгі мезолит дәуірінде басталған. 1852 жылы Друмпельер иелігінде қола дәуіріне жататын тас сандықтардың шеңбері табылды. Коатбриджде қола дәуіріне тән бірнеше құмыралар мен көне заттар да табылған. Темір дәуірінде ағаштан және сабаннан салынған кранног тұрғыны қазіргі Дрампелье ауылдық паркі орналасқан көлде болған. Көлдегі су деңгейіне қарай, оның қалдықтарын әлі де көруге болады. Коатбриджде римдік монеталар қазылып алынған, ал қала шетінде, М8 тас жолының жанында римдік жолдың іздері сақталған.

Орта ғасырдан XVIII ғасырдың аяғына дейін

Монклендс аймағы 1162 жылы король Малкольм IV-нің Ньюбатл аббаттығының цистерциандық монахтарына осы жерді сыйға бергеннен кейін осы атауды алды. 1323 жылы «Монклендс» атауы алғаш рет Стюардтардың жарғысында кездеседі. Монахтар көмір өндіріп, жерді өңдеген, бірақ реформация кезінде олардан алынып, жеке меншік иелеріне берілді. 1641 жылы Монклендс приході Жаңа Монкленд (қазіргі Эйрдри) және Ескі Монкленд (қазіргі Коатбридж) болып екіге бөлінді. 1799 жылғы «Статистикалық есептемеде» Ескі Монкленд «мол жеміс-жидек бақтарымен» және «көп өнімді егістіктерімен» зор бау-бақша ретінде сипатталған, онда «өзендер шабақпен толы».

19 ғасыр

Монкленд каналы 18 ғасырдың соңында, бастапқыда, жергілікті бай кен орындарынан көмірді Глазго қаласына тасымалдау үшін салынған. 1828 жылы ыстық үрлеме пештің ойлап табылуы Коатбридждің темір тасты кен орындарын арна байланысы мен ыстық үрлеме процесі арқылы толыққанды пайдалану мүмкіндігін берді. Жаңа жетістіктер темірді екі еседен астам аз отынмен өндіруге мүмкіндік жасады. Саммерли темір зауыты осы технологияны қолданған алғашқы темір зауыттарының бірі болды. 19 ғасырдың ортасына қарай Коатбриджде көптеген ыстық үрлеме пештер жұмыс істеді. Жаңа темір өнеркәсібінің маңында өркендеген өнеркәсіп темір тасын қазу және үрлеме пеш зауыттарында жұмыс істеу үшін көптеген, көбінесе біліктілігі төмен жұмысшыларды қажет етті. Сондықтан Коатбридж Шотландияға келген көптеген ирландтар үшін (әсіресе Ольстердегі Донегал графтығынан) танымал орынға айналды. Коатбридж темір зауытында өндірілген темір тақталар мен темір брустар бүкіл Британ империясында теміржол құрылысы, құрылыс, көпір салу және кеме жасау үшін қажетті шикізат болды. Коатбридж темірінің қолданылуының бір мысалы – Қырым соғысындағы британдық кемелерге арналған броньды қаптама. Келесі қырық жыл ішінде Коатбридж халқы 600%-ға өсті. Коатбридж аймағының сипаты шағын ауылдар мен шаруа қожалықтарының ауылдық, пресвитериандық ландшафтынан қалың, ластанған, ирландтық католиктік өнеркәсіптік қалаға өзгерді. 1840 жылы Уильям Парк былай деп жазды:

Осы кездегі бір замандас байқаушы Коатбридждің «сұлу көріністерімен танымал емес» және «көрген адамды ұзақ тоқтауға шақырмайды» екенін айтты. Алайда, «Гартшерридің ірі зауыттарына сапар – өмір бойы есте қалатын көрініс». Қала тұрғындарының көп бөлігі темір зауытының көлеңкесінде салынған, қатарластырылған үйлердің тік қатарларында тұрды. Бұл үйлер көбінесе жұмыс берушілеріне тиесілі болды. Көптеген адамдардың өмірлік жағдайы қорқынышты еді және туберкулез кеңінен таралған. Бір байқаушы айтқандай, аздаған бақытты адамдар үшін байлық «Писарромен бірге Перуға барған саяхатшылардың табысына теңдей жылдамдықпен ұтылуы мүмкін». Байрдтың Гартшерри жұмыстарының шламды үйіндісі немесе «бинг» Мысырдағы ұлы пирамида сияқты үлкен деп есептелді. Бір ұлы, Джеймс Бэрд, 1830-1842 жылдар аралығында Коатбриджде 16 үрлеме пеш салуға жауапты болды. Александр Бэрдтің алты ұлының әрқайсысы миллионер болған деп есептеледі. 19 ғасырда Бэрдтер отбасы Коатбриджге зор ықпал етті. Олар қазіргі Коатбридж қаласының орталық бөлігін жобалауға жауапты болды. Қалалық әкімшілік ғимаратының және кейіннен Данбет паркін құрайтын жерді Бэрдтер қалаға сыйға берді. Гартшерри шіркеуін Бэрдтер отбасы салған, бұл қаладағы ең көне және маңызды ескерткіш. Протестант болғанына қарамастан, Бэрдтер Сент-Патрик католик шіркеуін салу үшін Бас көшедегі жерді сыйға тартты. Даниял (Дэйн) Синклер, Глазгодағы Ұлттық телефон компаниясының инженері, автоматты телефондық коммутаторды патенттеді. Бұл жүйе 1886 жылы Коатбриджде орнатылды және әлемдегі алғашқы автоматты телефон станциясы болды.

20/21 ғасырлар

1885 жылға қарай, бұрын көптеп кездесетін Монкленд темір тас кен орындарының көп бөлігі таусылып қалды. Джордж Оруэллдің «Виганға сапар» кітабы Коатбридждің Роузхолл ауданындағы үйлердің суретімен безендірілген. 1934 жылы жергілікті Юнион зауыты Англиядағы Корбиге көшірілгенде, үлкен адам ағыны болды. Бұл қаланың темір өнеркәсібіне ауыр соққы болды және темір өндірісінің тоқтауына әкелді. 1950 жылдары Клайдтағы кеме жасау өнеркәсібінің құлдырауы темірге деген сұраныстың күрт төмендеуіне себеп болды. 1930 жылдардың басында Коатбридж қаласында «қасіретті» жұмыссыздық, өте нашар тұрғын үй жағдайы және Шотландиядағы ең тығыз қоныстанған аймақтардың бірі болды. 1936 жылға дейін Коатбридж Шотландиядағы ең тығыз қоныстанған жер болып саналды. Алайда, 1930 және 1950 жылдары мемлекеттік қолдаумен жүзеге асырылған ірі жобалар арқасында Коатбриджде мыңдаған жаңа үйлер салынды және ең нашар тұрғын үйлердің бір бөлігі бұзылды. 1980 жылдардың басында Коатбриджтегі үйлердің 85% жергілікті биліктің тұрғын үй қорына жатты. Соңғы домен пеші, Уильям Бэрдтің танымал Гартшерри зауыты 1967 жылы жабылды.

География

(55.861°, 4.047°) Коатбридж Шотландияның Орталық Төмендіктерінде орналасқан. Қала теңіз деңгейінен 88 метр биіктікте, Глазгодан шығысқа қарай 14 километр (9 миль), Камбернольдтан оңтүстікке қарай 10 километр (6 миль) және Эйрдриден батысқа қарай 3 километр (2 миль) жерде жатыр. Коатбридж арқылы ірі өзен ағып өтпесе де, Солтүстік Калдер Уотер оңтүстік жағынан шығыстан батысқа қарай ағып өтеді, ал бұрынғы Монкленд каналы қаланың ортасынан Глазгоға қарай тікелей өтіп, қазір қолданылмайды. Коатбридж арқылы өткен каналдың іздері бүгінге дейін сақталған. Коатбридждің ішінде бірнеше шағын арналар бар, олардың көпшілігі Солтүстік Калдер Уотерге құйып жатады. Коатбриджде төрт маңызды қоғамдық саябақ орналасқан: Данбет паркі, Вест-Энд паркі, Уифлет паркі және Дрампелье ауылдық паркі. Лохенд-Лох (жергілікті тұрғындар Дрампелье Лох деп атайды) және Вуденд-Лох Коатбридждің солтүстік-батыс жиегінде орналасқан.

Топография

Коатбридждің топографиясы өнеркәсіптік революция кезінде қаланың дамуында маңызды рөл атқарды. Коатбридж "Сламаннан үстіртінде" 60 метр төменде жатыр, ал көршілес Эйрдри оның жиегінде орналасқан. Коатбридждің аласа, тегіс жері қаланың доменді пештері мен Монкленд каналының бағыты таңдалуындағы шешуші фактор болды. Эйрдри бұрыннан құрылған қала болғанмен және жергілікті темір кеніне ие болса да, Монкленд каналының желісі оның биік орналасуына байланысты Эйрдриге дейін жетпеді. 1949 жылғы Клайд аңғары жоспарында Коатбридж "су басқан көмір кендерінің үстінде орналасқан" деп сипатталған. Коатбридждегі үйлер жергілікті кен өндірудің салдарынан жердің шөгу қаупі болғандықтан, Глазгодағы үйлерге қарағанда бірдей биіктікте салынбады.

Геология

Dunbeth Hill қазіргі жергілікті билік муниципалдық ғимараттары тұрған жерде, екі (қазір жойылған) жарық сызығының күшімен жоғары көтерілген тау жынысынан тұрады. Дрампелье жотасының бойында, Гартшерри Өзенінің батыс жағалауында және қазіргі Банк көшесі бойында мұздық құмдарының іздері сақталған. Кирквуд, Киркшоу және Шоухед Клайд аңғарына қарай құмтас қырқасында орналасқан. Маңызды Коатбридж қара жолақты көмір кені Лэнглоаннан басталып, қаланың шығыс жиегінен әрі созылған.

Климат

Британ аралдарының көп бөлігі сияқты, Коатбридж де қоңыржай теңіздік климатқа ие, жазда салыстырмалы түрде салқын, ал қыста жұмсақ болады. Басым жел батыстан еседі. Жыл бойына үнемі, бірақ көбінесе аз жауын-шашын жауады.

Мәдениет

Коатбридж – Шотландияның ең көп талданған мұражайларының бірі, Шотландия индустриялық өмірінің Саммерли мұражайының орналасқан жері. Бұл мұражай Шотландия батысындағы еңбекші адамдардың өміріне шолу ұсынады. Мұнда 1900-1980 жылдарға дейінгі шахтерлердің үйлерінің қатарын, жұмыс істеп тұрған трамвай желісін және қайта құрылған көмір шахтасын көруге болады. Мұражай Коатбридждің тарихи домендік пештерінің бірінің қалдықтарында орналасқан, қазір ол қорғалатын ескерткіш ретінде тіркелген.

Әдебиет, театр және кино

Жанет Гамильтон, тоғызыншы ғасырдың ақыны және очеркшісі, 1873 жылы Лэнглон қаласында қайтыс болды. Қазіргі заманғы жазушылар Энн Донован (Оранж жүлдесінің иегері), Брайан Конаган (бірнеше романға сыйлық алған автор) және сыйлық алған автор Дес Диллон – барлығы Коатбридж қаласынан. Коатбридж Дес Диллонның көптеген шығармаларында жиі кездеседі. Оның Коатбридж туралы екі кітабы пьесаларға қойылған. Марк Миллар – Коатбридждік комикс жазушы, оның "Wanted" комикс сериясы Анджелина Джоли мен Морган Фримен ойнаған фильмге, сондай-ақ 2010 жылы сол атпен шыққан, өте табысты "Kickass" графикалық романына бейімделді. Коатбриджде туған Лейренция МакЛахлан – Стэнбрук қауымының бенедиктиндік әйгілі анасы, оның Джордж Бернард Шоу және Сидней Кокерлмен жүргізген хат алмасуы "Ең жақсы достар" фильмінің сюжетіне алынған. Коатбридж жыл сайынғы Deep Fried кинофестиваліне де үй иесі. Жергілікті режиссерлер Дункан мен Уилма Финниганды The List журналы "Коатбридждің Джон Кассаветисі мен Джина Роулендсі" деп сипаттаған.

Музыка

Томас МакАлиз (лақабы Дин Форд) The Marmalade тобының жетекші әншісі болды. 1969 жылы The Beatles-тің "Ob La Di, Ob La Da" әнін каверлеп орындап, Ұлыбританияда бірінші орынға ие болды және Marmalade тобының әлемдегі ең үлкен жетістігі – "Reflections of My Life" әнін бірлесіп жазды. Коатбридждегі Грег Кейн мен Пэт Кейн ағайындылары Hue and Cry тобын құрайды. Коатбриджде туған Алан Фрю – Glass Tiger канадалық тобының бұрынғы әншісі. "My Town" әнін Glass Tiger тобының мүшелері Алан Фрю, Алан Коннелли және Уэйн Паркер, сондай-ақ Род Стюарттың тағы екі хитін жазған Джим Креган жазған. Әннің мәтіні Фрюдің туған қаласы Коатбриджге арналған құрметпен жазылған, ал Стюарттың шотланд тегі болғандықтан, оны Glass Tiger тобымен бірге орындауға шақырылды. Ша Бернс (қаза тапқан), Джимми О'Нилл және The Silencers тобының JJ Гилмурлары Коатбриджден шыққан. Коатбридждегі Френ мен Анна әпкелері Шотландияның дәстүрлі музыка сахнасында белгілі дуэт болды. Tear Gas және The Sensational Alex Harvey Band тобының мүшелері, Тед және Хью МакКенна ағайындылары, сондай-ақ Хьюдың әпкесі, халық әншісі және танымал студиялық әнші Мэй МакКенна Коатбридждің Киркшоус ауданынан шыққан.

Коатбридж және Ирландия

Коатбридж Ирландиямен тығыз тарихи байланыстарымен ерекше көзге түседі. Бұл, негізінен, 19-шы ғасырда және 20-шы ғасырдың көп бөлігінде қалаға, әсіресе Донегал графтығынан, Үлстерден (Солтүстік Ирландия) ірі көлемде иммиграция болғандықтан. Шындығында, қала "кішкентай Ирландия" деп аталған. Осы байланыстардың ең айқын көрінісі – жыл сайынғы Сент-Патрик күні фестивалі. Фестивальға Ирландия үкіметі мен Guinness компаниясы демеушілік етеді. Фестиваль екі аптадан астам уақытқа созылады және лекциялар, кино көрсетілімдері, би және гэль футбол жарыстары, сондай-ақ музыкалық өнерлестірулер ұйымдастырылады. Бұл Шотландиядағы ең ірі ирландтық мерекесі.

Коатбридж акценті

Коатбридж акценті шотланд тілінен сирек қолданылып, жалпы шотланд тілінен өзгеше "а" дауыстысын стресспен айтуға бейімділік көрсетеді. Мысалы, "баспалдақ" ("sterr"), "шаш" ("herr"), "әділ" ("ferr") және "кресло" ("cherr") сөздерін айтуда осы ерекшелік байқалады. Бұл ерекше айтылу Коатбриджге кезең-кезеңмен Ульстер католиктерінің қоныс аударуының нәтижесі деп есептеледі. Дегенмен, Коатбридж акцентінің және айтылу ерекшелігі, айналасындағы түрлі халықтардың (әсіресе Глазго) Коатбридж тұрғындарымен араласуы салдарынан азайды.

Спорт

Коатбридждің жергілікті футбол командасы — «Альбион Роверс». «Альбион Роверс» 2022–23 маусымынан кейін Шотландияның екінші лигасынан төмендеп, қазір Лоуленд футбол лигасынде ойнайды. Олар өз үй ойындарын «Клифтонхилл» стадионында өткізеді. «Wee Rovers» клубы 1882 жылы жергілікті «Роверс» және «Альбион» клубтары бірігіп құрылған. 1976 жылы құрылған «Коатбридж CC» әуесқой футбол клубы 1986 және 1988 жылдары Шотландия чемпионы атанды. «Коатбридж CC» бір маусымда Шотландия кубогы мен Шотландияның батыс кубогын жеңген алғашқы әуесқой футбол клубы болды. «Коатбридж боулинг клубы» (1849 жылы құрылған) 2024 жылы 175 жылдығын тойлайды және қаладағы ең көне спорт клубы болып табылады. Ол Коатбридждің Блэрхилл ауданындағы Боулинг көшесінде орналасқан. «Коатбридж жабық боулинг клубы» 1979 жылдан 1987 жылға дейін Дүниежүзілік жабық боулинг чемпионатын қабылдады. «Дрампельер крикет клубы» 150 жылдан астам уақыт бойы үздіксіз жұмыс істеп келеді және клубтың Дрампельер ауданында стадионы бар. «Альбион Роверс ФК» стадионында грейхаундтар мен спидвей жарыстары да өткізілді. Грейхаунд жарыстары 1931 жылдың 11 желтоқсанында басталып, 1986 жылға дейін жалғасты. «Эдинбург Монархтары» 1968–69 жылдары (Коатбридж Монархтары ретінде) 1970 жылғы Достастық ойындарына дайындық үшін «Медоубанк» стадионынан кейін жаңа трасса іздеп, осында келді. «Глазго Тайгерс» 1973 жылы «Хэмпден Парк» стадионынан Коатбриджге көшіп келді және 1977 жылдың маусымына дейін осында қалды, содан кейін грейхаунд жарыстарының өркендеуіне байланысты олар басқа жерге көшуге мәжбүр болды. Коатбридж – Шотландияның ең ұзақ уақытқа чемпион атанған бұрынғы боксшысы Берт Гилройдың туған жері. Коатбриджте сондай-ақ бұрынғы WBO Super featherweight, lightweight және light welterweight әлем чемпионы Рикки Бернс те тұрады. Бұрынғы әлем чемпионы, снукерші Уолтер Дональдсон да Коатбридж қаласынан шыққан. Мұнда екі гольф алаңы бар: «Дрампельер ауылдық паркімен» шектесетін муниципалды алаң және жақын жердегі жеке гольф клубы «Дрампельер гольф алаңы». Еуропа турының қатысушысы, Шотландияның бірінші әйел гольфшісі Клэр Куин Коатбридж қаласының тумасы. Коатбриджте «Сумо кланы» сумо клубы бар.

Елтаңбасы

Коутбриджке 1885 жылы бург мәртебесі берілді, ал 1892 жылы Лорд Лион гербін тағайындады. Гербiнiң өрiсi қара түстi, ал оның үстiнде балқытылған пешті және Коутбридждiң өнеркәсiптiк дәстүрiн көрсететiн жалыстаған мұнара бейнеленген. Гербiнiң шыңында сол қолында тас ұстаған монах бейнеленген. Тас Монклендс ескі парафиясына және «aul' kirk stane» аңызына қатысты. «Aul' kirk stane» аңызы бойынша, Глазгодан тәубə етiп келе жатқан саяхатшы Монклендс бағытына қарай тас әкелген. Ол тасты одан әрi көтерiп жұре алмаған кезде (немесе аңыздың басқа нұсқасында, перiште оған сөйлеген кезде) тасты жерге қойды. Шiркеу сол тастың орнына салынды. Бұл шiркеу қазiргi Ескi Монкленд шiркеуi, онда сол тас әлi де көруге болады. Ал құпия мәселелер Ұлыбритания Парламентi тарапынан қаралады. 1975 жылға дейiн Коутбридждiң Коутбридж қалалық әкiмшiлiгiнде орналасқан өзiнiң жеке Бург кеңесi болды. 1975-1996 жылдар аралығында Коутбридж Монклендс аудандық кеңесi мен Стратклайд аймақтық кеңесiнiң құрамына кірді. 1994 жылы Монклендс-Ист сайлауында Монклендс аудандық кеңесi (толық ақпарат үшiн Монклендсгейттi қараңыз) Коутбридждi көршiлес Эйрдриге қарағанда сектанттық пен жемқорлыққа айыптады. Барлық он жетi Лейборист кеңесшiсi римдік католиктер болғандықтан, Коутбридж «католик қаласы» ретiнде қарастырылды. Кейiнгi тергеулер сектанттыққа ешқандай дәлел таппады, бiрақ жемқорлық туралы айыптаулар расталды. Коутбридж қазiргi уақытта Коутбридж, Кристон және Беллшилл бург сайлау округiнiң бөлiгi болып табылады, ол Бiрiккен Корольдiк Парламентiнiң Өкiлдер палатасына бiр Парламент мүшесiн (депутат) сайлайды. 2005 жылы сайлау округi құрылғанға дейiн Коутбридж Коутбридж және Кристон сайлау округiнде орналасқан. Стивен Боннар Шотландия Ұлттық партиясынан 2019 жылғы жалпы сайлаудан берi депутат болып табылады. Шотландия Парламентi үшiн Коутбридж Шотландия Ұлттық партиясының Фултон Макгрегор өкiлдiгiн жасайтын Коутбридж және Крайстон сайлау округiнiң бөлiгiн құрайды. Коутбриджті Орталық Шотландия сайлау аймағынан жетi аймақтық MSP өкiлдiгiн жасайды. Қаланың шығыс жиегiнiң шағын бөлiгi Шотландия Парламентiнде Алекс Нил және Вестминстер Парламентiнде Нил Грей, екеуi де SNP өкiлдерi, өкiлдiгiн жасайтын Эйрдри және Шоттс сайлау округiнiң бөлiгiн құрайды. Коутбриджден шыққан белгiлi саясаткерлерге: Баронша Лидделл, бұрынғы Шотландияның мемлекеттiк хатшысы және Австралиядағы Ұлыбританияның жоғары комиссары болған бұрынғы Парламент мүшесi, сондай-ақ Солтүстiк Ирландияның бұрынғы мемлекеттiк хатшысы және iшкi iстер министрi болған бұрынғы депутат Лорд Рейд жатады. Лорд Рейд – «Селтик» клубының бұрынғы төрағасы.

Демография

+Coatbridge 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша салыстырмалы мәліметтерCoatbridgeNorth LanarkshireScotlandЖалпы халық саны41,170321,0675,062,011Шет елде туғандар1,3%1,7%3,8%75 жастан асқандар6,1%5,6%7,1%Жұмыссыздар5,3%4,5%4,0%2001 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша Coatbridge халқының жалпы саны 41,170 адамды құрады, бұл Солтүстік Ланнаркширдің жалпы санының 13% -ы. Бұл көрсеткіш 6,818 шаршы миль (18 км²) аумақпен қосылғанда, Coatbridge-тің халық тығыздығын анықтайды. +Coatbridge-тің тарихи халқыЖылХалық саны17551,81318319,580185127,333190136,991191143,286192143,909193143,056195147,685196154,262197151,493198148,445200141,170Coatbridge-де тұратын ерлердің және әйелдердің орташа жасы тиісінше 35 және 38 жас, ал Шотландия бойынша орташа жас 37 және 39 жас. Қала тұрғындарының туған жері: 98,7% Ұлыбритания (оның ішінде 96% Шотландиядан), 0,32% Ирландия Республикасы, 0,30% басқа Еуропалық Одақ елдері және 0,72% әлемнің басқа аймақтары. 2001 жылғы Ұлыбритания халық санағында ирландтықтардың саны 1% -дан сәл жоғары болды, бірақ халықтың жартысынан астамы өзін Рим католиктері деп жариялады. 1985 жылы Coatbridge халқының 56% -ы Рим католиктері болған. Coatbridge-ке көшіп келгендердің арасында 1880 жылдары шағын литвалықтар тобы да болды. 1905 жылы Италияның Монте-Кассиносынан келген иммигранттардың "толқынының" бір бөлігі Coatbridge-де қоныстанды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қалада поляк танк полкі орналасқаннан кейін, бірнеше поляктар Coatbridge-де қалды.

Экономика

21 ғасырдағы Коатбридж Шотландияның ішкі контейнерлік базасының орналасқан жері болып табылады; бұл орын әртүрлі теміржол және тас жол желілеріне жақындығының арқасында таңдалған. Уильям Лоусонның шотланд вискиі зауыты 1967 жылдан бері қалада орналасқан. Бұл жерде B&Q дүкендерінің біріншілерінің бірі болған, ол 2006 жылы жабылып, жаңа сауда орталығына көшірілді. Коатбридж және Эйрдидегі ең көне отбасылық кәсіпорны – 1912 жылы құрылған «Дональд Макларен ЛТД» жерлеу қызметі. Тұрғын үйлерге қатысты, Коатбридждегі жылжымайтын мүлік бағасы 2000 жылдан бері қарқынды өсімді бастан өткерді. 2005 жылы үй бағасы 35 пайызға өсті, бұл Шотландиядағы ең жоғары өсім көрсеткіші есептеледі.

Көлік

Монкленд каналы (1791 жылы салынған) 19 және 20 ғасырларда көмір мен темірді Глазго қаласына тасымалдау үшін қолданылды. Каналдың қала орталығындағы бөлігі 1970 жылдардың ортасында Сикесайд пен Блэр Роуд аралығында құбырға жасырылды. Қала арқылы өтетін төрт теміржол желісінде алты теміржол станциясы бар: Матервелл – Камбернаулд желісі; Аргайл желісі; Уифлет желісі; және Солтүстік Клайд желісі. Коатбридж қаласындағы және осы желілердегі алты станция: Блэрхилл; Коатбридж Орталық; Коатбридж Саннисайд; Коатдайк; Кирквуд; және Уифлет. Коатбриджде бұрын Лэнглон және Кальдер станциясы (Гринэнд) сияқты қосымша жолаушылар станциялары болған, бірақ олар көп жылдар бойы жабық. МакГилл автобустары көптеген шағын жергілікті компанияларды сатып алғаннан кейін қаладағы автобус тасымалының көп бөлігіне жауапты. Барлық автобустар МакГилл желісіндегі 8-ші аймақта жүреді. Автобустар қаланың барлық маңызды аудандарын байланыстырады, ал 212 нөмірі Эрдри, Плейнс және Кальдеркруикс қалаларына қатынайды.

Көршіліктер

Коутбриджті көрсететін ең көне карта Тимоти Понттың Джохан Блеудің Nether warde of Clyds dail (1654) басылымында жарияланған. Дунпельдер (Дрампелье), Гартсбари (Гартсхерри), Канглон (Ланглоан), Кирквуд, Киркшоус (Киркшоус) және Уифлет (Вифлет) аудандары анық көрінеді. Коутбридждің қазіргі кездегі аудандары: Барроуфилд, Блэрхилл, Брауншилл, Карнбро, Клифтонхилл, Клифтонвилл, Коатбанк, Коатдайк, Купархед, Дрампелье, Дунбет, Дундиван, Эсписайд, Гартшерри, Гринхилл, Гринэнд, Киркшоус, Кирквуд, Лэнглоан, Олд Монкленд, Розехолл, Шоухед, Сайкесайд, Саммерли, Саннисайд, Таунхед және Уифлет. Блэрхилл және Данбет аудандары Блэрхилл және Данбет ескерткіш аймағының құрамына кіреді. Уайтлоу фонтаны (индустриял және парламент депутаты Александр Уайтлоудың құрметіне аталған) қала орталығында, Басты көше мен Оңтүстік айналма жолының қиылысында орналасқан, бірақ бұрын 50 метрге батысқа қарай, қазіргі айналма жолдың орта тұсында болған.

Білім

Коатбридж колледжі 1860 жылдары Шотландияның алғашқы колледжі ретінде салынған. Коатбридж қаласы дәстүрлі ауыр өнеркәсіптен алшақтағандықтан, оқыту бағыты дәстүрлі өнеркәсіптік курстардан сауда, күтім және өнер салаларына қарай өзгерді. Бұрынғы бірігулерге қарсы тұрғаннан кейін, 2014 жылы ол көп кампусты New College Lanarkshire колледжінің бөлігіне айналды. Сент-Амброз жоғары мектебі (жаңа ғимараты 2013 жылы ашылды), Сент-Эндрю жоғары мектебі (2006 жылы Columba H. S. және St Patrick's H. S. мектептерінің бірігуінен кейін ашылды) және Коатбридж жоғары мектебі (жаңа ғимараты 2008 жылы St Patrick's мектебінің бұрынғы кампусы орнында ашылды – Коатбридждің ескі кампусын қазір Greenhill Primary және Drumpark Primary мектептері пайдаланады) қалаға қызмет ететін негізгі орта мектептер. Бірінші екеуі католиктерге арналған; Шотландияда діни мектептердің саны діни емес мектептерден көп сирек кездесетін жерлердің бірі. 2009 жылдың қаңтар айында Сент-Амброз мектебіне HMI өкілдері бақылау сапары жасады. Спорт журналисі және теледиктор Боб Крампси бұрын Сент-Амброз мектебінің директоры болған, белгілі футбол төрешісі Уилли Коллум 2000 жылдардың басында мектепте дінтану пәнін оқыған, ал әнші және тележүргізуші Мишель Макманус бұрынғы оқушылардың бірі. Rosehall H. S. қаладағы бұрынғы мектеп болды, оның оқушылары қазір көбінесе Коатбридж мектебіне барады. Коатбриджде бірнеше арнайы білім беру мектептері бар, олардың ішінде Pentland мектебі (бастауыш мектеп), Portland High School, Drumpark мектебі (қазір тек бастауыш бөлім), Willowbank мектебі (жоғары мектеп) және Buchanan High School. Коатбриджге Monklands ауруханасы қызмет көрсетеді, ол Коатбридж/Эйрдри шекарасының Эйрдри жағында орналасқан. NHS басқармасы – NHS Lanarkshire. Шотландияның өрттен қорғау және құтқару қызметі Коатбриджде жұмыс істейтін мемлекеттік өрттен қорғау және құтқару қызметі. Коатбридждегі полиция қызметін Шотландия полиция қызметінің (Ланаркшир бөлімі) қызметкерлері атқарады. Strathclyde Partnership for Transport, Шотландиядағы мемлекеттік орган, жергілікті автобус қызметтерін қолдау (және кейбір жағдайларда басқару) және Коатбридж және бұрынғы Стратклид аймағындағы басқа да аймақтарда біріктірілген билет жүйесін басқару сияқты тікелей операциялық жауапкершілікке ие. Transport Scotland жергілікті теміржол желісін басқарады.