Кіріспе

1983-2010 жылдар аралығындағы Англияның солтүстік-шығысындағы Парламенттік сайлау округінің көпірі.

Құрылыс тарихы

Тайн өзенінің ең көне көпірі – Понс Элийді римдіктер шамамен 122 жылы қазіргі Свинг көпірі орналасқан жерде салған. Көптеген ағаш көпірлер өрт немесе су тасқынынан жойылды, ал тас көпірді салу жоспары 1250 жылы жергілікті жер иелерінің және Дурхам, Йорк және Кейтнесс епископтарының қолдауымен басталды. Тас көпір 1339 жылы су тасқынынан зақымданды. Жөндеу жұмыстары қымбатқа түсіп, кезең-кезеңімен жүргізілді: ол 16 ғасырға дейін жартылай тас, жартылай ағаштан тұратын көпір ретінде толыққанды жөнделмеді және 1771 жылғы қарашадағы үлкен су тасқынынан бір бөлігі қирады. Осыдан кейін қалалық кеңес Парламентке өтініш білдіргеннен соң жаңа тас көпір салына бастады. Солтүстік жақтан іргетас 25 сәуірде 1775 жылы сэр Мэтью Уайт Ридли, ал оңтүстік жақтан іргетас 1776 жылы қаланды. Жұмыс 1779 жылдың 13 қыркүйегінде аяқталды, құны шамамен 30 000 фунт стерлингтен 60 000 фунт стерлингке дейін бағаланды. Тайн көпірін Мотт, Хей және Андерсон жобалаған, ол Сидней портындағы көпірге ұқсас. Көпір 1928 жылдың 25 ақпанында аяқталды және сол жылдың 10 қазанында ресми түрде ашылды. Патша Георг V және Королева Мэри, өздерінің Ascot Landau көлігімен жолды алғаш пайдаланды. Салтанатты ашылуға 20 мың мектеп оқушысы қатысты, оларға сол күні демалыс берілді. Movietone News корольдің сөзін жазды. Тайн көпірінің мұнаралары Корнуолл гранитінен салынған және жергілікті сәулетші Роберт Бернс Дик оларды бес қабатты қойма ретінде жобалаған. Оңтүстік мұнарада лифт шахтасы болғанымен, лифт орнатылмады. Көпірдің дизайнында параболалық арка қолданылған. Көпір бастапқыда Гейтсхедтегі J. Dampney, Tonbridge, Tingate Co. компаниясы жасаған арнайы бояумен жасыл түске боялған. 2000 жылы көпірді бояу үшін де осы түстер қолданылды.

Тарих

2012 жылы көпірде Ұлыбританиядағы ең үлкен Олимпиада сақиналары орнатылды. Сақиналарды сауда белгілері бойынша мамандар – Келсо қаласындағы Signmaster ED Ltd компаниясы жасады. Сақиналардың салмағы төрт тоннадан асты. Бұл Ньюкасл қаласының Олимпиадалық футбол турнирін және Олимпиадалық ұлттық эстафетаны қабылдауға дайындық болды, онда Bear Grylls арканың үстінен Гейтсхед кемежайына арқанмен сырғып өтті. 2012 жылдың 28 маусымында Тайн көпіріне үлкен шартқы соқты. Аспан қараңғы болғандықтан, шартқы жолдарды жарықпен нұрлатты. Супержарық дауылынан келген шартқымен бірге екі сағат ішінде бір айлық жаңбыр жауды, нәтижесінде Тайнсайд аймағында су тасқыны болды. 2015 жылы Ньюкасл-апон-Тайн Регби әлем чемпионатының қабылдаушы қаласы болды. Ньюкасл Юнайтед футбол клубының үй стадионы – Сент-Джеймс-паркте үш матч өтті. Бұл құрмет ретінде Тайн көпірінде үлкен жарықтандырылған белгі орнатылды. Сондай-ақ, көпір 2021 жылғы Регби лигасының әлем чемпионатының ресми BBC трейлерінде көрсетілді (Ньюкасл қаласының қабылдаушы қалалардың бірі екенін көрсетеді). 2017 жылдың 13 қарашасында Тайн көпірі 2017 жылғы Freedom City фестивалінің финалы – «Тайндағы бостандық» финалдық іс-шарасын қабылдады. Фестиваль Ньюкасл қаласының азаматтық құқықтар тарихын және доктор Мартин Лютер Кингтің Ньюкаслға келгеніне 50 жыл толуын еске салды. Ньюкасл университеті мен Freedom City 2017 Тайн көпірін символдық түрде Алабама штатының Сельма қаласындағы Эдмунд Петтус көпірімен байланыстыруды жоспарлады, онда Кинг 1965 жылы азаматтық құқықтар үшін күрестің маңызды сәтіне қатысқан болатын. Көпірдің негізгі жабынындағы жұмыстар 2024 жылдың сәуір айында басталды және көпірдің 2028 жылғы 100 жылдығына дейін аяқталуы күтілуде.

Киттиваке колониясы

Көпір және жақын орналасқан құрылыстар әлемдегі ең ішкі бөлікте орналасқан, шамамен 700 жұп қара аяқты китивактардың ұя салу орны ретінде пайдаланылады. Бұл колония 2010 жылы BBC-нің Springwatch бағдарламасында көрсетілген. Нортумбрия табиғат тарих қоғамы және жергілікті жабайы табиғат қорлары сияқты бірнеше ұйым колонияны қорғау мақсатында "Тайн китивактар серіктестігін" құрды. 2011 жылы құстарға балама ұя салу орны ретінде мұнара салу туралы ұсыныс жасалды, ал 2015 жылдың қараша айында көрші қонақ үй құстарды қорқыту шараларын қабылдау үшін жоспар ұсынды.