Кіріспе
Тамар көпірі – Англияның оңтүстік-батысындағы Солташ (Корнуолл) және Плимут (Девон) арасында Тамар өзені арқылы салынған аспалы көпір. Оның ұзындығы шамалы, Король Альберт көпіріне жақын орналасқан және екі округті байланыстыратын A38 тас жолының бөлігі. 20-ғасырда автокөліктер санының артуына байланысты Saltash және Torpoint паромдарының мүмкіндігі шектеліп, оларды жаңарту немесе толықтыру қажеттігі туындады. Үкімет бұл жобаға басымдық беруден бас тартқандықтан, оны Плимут қалалық кеңесі мен Корнуолл округтік кеңесі қаржыландырды. Құрылысын «Кливленд көпір және инженерлік компаниясы» 1959 жылы бастады. Көпір 1961 жылғы қазан айында ресми түрде ашылды, ал 1962 жылғы сәуір айында патшайым Елизавета атынан патшайым-ана ресми түрде таныстырды. 1999 жылы көпірдің Еуроодақтың жүк көліктерінің салмағына қатысты талаптарын қанағаттандыра алмайтыны анықталғаннан кейін қайта құрылыуы басталды. Жұмысқа екі жаңа параллель дек құрылысын және бастапқы құрылымды толық қайта жаңарту кірді. Жоба 2001 жылдың соңында аяқталып, 2002 жылғы сәуір айында принцесса Анна ресми түрде ашты. Қосымша дектер пайдалануда, бұл көпірдің өткізу қабілетін арттырды. Көпірден шығысқа қарай бағытталған қозғалыс үшін ақы алынады, электрондық төлем жүйесі арқылы жеңілдіктер қарастырылған. Көпір Плимут, Солташ және айналасындағы аудандарда маңызды ландшафттық ескерткішке айналды және бірнеше рет наразылық акцияларына немесе қайырымдылық ұйымдарының және қаржы жинау шараларына назар аудару үшін пайдаланылды.
The Tamar Bridge is a suspension bridge over the River Tamar between Saltash, Cornwall and Plymouth, Devon in southwest England. It is long, running adjacent the Royal Albert Bridge, and part of the A38, a main road between the two counties. During the 20th century, there was increasing demand to replace or supplement the Saltash and Torpoint ferries, which could not cope with the rise in motor traffic. The Government refused to prioritise the project, so it was financed by Plymouth City Council and Cornwall County Council. Construction was undertaken by the Cleveland Bridge & Engineering Company and began in 1959. It was unofficially opened in October 1961, with a formal presentation by Queen Elizabeth The Queen Mother in April 1962. A reconstruction of the bridge began in 1999 after it was found to be unable to support a European Union requirement for goods vehicle weights. The work involved building two new parallel decks while the original construction was completely rebuilt. The project was completed in late 2001 and formally opened by Princess Anne in April 2002. The extra decks have remained in use, increasing the bridge's capacity. The bridge is tolled for eastbound travel, with a discount available via an electronic payment scheme. It has become a significant landmark in Plymouth, Saltash and the surrounding area, and used on several occasions for protests or to highlight the work of charities and fundraisers.
Орналасқан жері
Көпір Тамар өзені арқылы, батыстағы Вэрде, Салташ жанынан шығыстағы Риверсайд, Плимутқа дейін созылады. Ол Корнуолл және Девон аймақтарын кесіп өтетін маңызды А38 тас жолының бөлігі болып табылады және 1859 жылы ашылған, көрнекті инженер Исамбард Кингдом Брунель жобалаған Корольдік Альберт көпірінің солтүстігінде орналасқан. Екі көпір де Тамар өзені құятын Хамоазе сағасының және Торпойнт паромдық қатынасының солтүстігінде жатыр.
Жол ақысы
Автомобильдер үшін бастапқы жол ақысы көпірден бір жолға 3 пенс (15 пенс) немесе қайтып оралу үшін 4/6 (22½ пенс), ал жүк көліктері үшін тиісінше 14 пенс (70 пенс) және 1 фунт стерлинг болатын. 1995 жылы қайтадан 1 фунт стерлингке дейін көтерілді, ол 2010 жылға дейін сақталды, содан кейін олар 1,50 фунт стерлингке дейін көтерілді. 2019 жылдың 19 қарашасында жаңа стандартты жол ақысы 2,00 фунт стерлинг болып белгіленді. Қазіргі кездегі жол ақысы автомобильдер үшін 2,60 фунт стерлинг, ал 3,5 тоннадан асатын 2, 3 және 4 осьті жүк көліктері үшін тиісінше 6,30, 10,40 және 14,30 фунт стерлинг. «Тамар тег» деп аталатын электронды құрылғыны көлік терезесіне бекітуге болады, бұл жүргізушіге жол ақысын жартысына төлеуге мүмкіндік береді. Жол ақысы тек Солташтан Плимутқа қарай барылғанда ғана төленеді. Жаяу жүргіншілерге, велосипедшілерге және мотоциклдерге ақы алынбайды.
Тарих
Ғасырлар бойы Солташтан Плимутқа саяхат жасағысы келгендердің екі негізгі мүмкіндігі болды. Көлікпен саяхаттау үшін Гуннислейк жаңа көпіріне (1520 жылы салынған бір қатарлы көпір) немесе Девон-Корнуолл шекарасының солтүстігіндегі басқа көпірлерге дейін солтүстікке қарай ұзақ айналып өту қажет болды. Балама ретінде Тамар өзенінен пароммен өтуге болатын. Торпойнт паром 1791 жылдан бері табысты жұмыс істеп келеді (қазір де қолданыста) ал Салташ паром көпірдің қазіргі орнына жақын жерде қатынайтын. Паромдар танымал болғанымен, 20-ғасырға қарай автокөліктерге жеткілікті сыйымдылықты ұсына алмады. Тамар арқылы тұрақты өткел құру идеясы 19-ғасырдың басынан бері көтеріліп келді, ал ұсыныстар парламентте 1930 жылдан бері талқыланды.
1950-1962 жж.: Құрылыс
1950 жылы Корнуолл округі кеңесі мен Плимут қалалық кеңесі жол көпірін салу мүмкіндігін талқылады. Үкімет бұл идеяға ынтасыздық танытты, себебі олар мұның қаржылық тұрғыдан тиімді емес деп санайтын және соғыстан кейінгі Ұлыбританияда маңыздырақ жобалар жетерлік болды. Екі кеңес ескерту алғаннан кейін, жол ақысын төлейтін жобаның барлық шығынын өздері қаржыландыруға келісті. Жобаға 1957 жылдың шілдесінде патшалық келісім берілді. 1959 жылдың 4 наурызында тендерлік шақырулар жіберілді, ал Солтүстік-Шығыс Англиядағы «Кливленд Бридж және Инжиниринг» компаниясының ұсынысы 9 маусымда қабылданды. Көпірдің дайындық жұмыстары 1959 жылдың шілдесінде басталды. Көпір екі бетон мұнараны орнату арқылы, олардың үстінен демеуші кабельдермен салынды. Осы кабельдерге ілгектер бекітіліп, жолдың жабыны баржамен тасымалданып, орнына көтерілді. Кейін «Кливленд Бридж және Инжиниринг» компаниясы осы технологияны бірінші «Северн» көпірін салуда да қолданды. Көпірдің орталық бөлігі 1848 фут (563 м) құрады. Демеуші кабельдердің әрқайсысы 2200 фут (671 м) ұзын болды және салмағы 850 тоннаға жетті. Олар «Британ Ропс» ЖШС-імен «Кливленд Бридж және Инжиниринг» компаниясы үшін жасалды. Жолдың жабыны бетон негізден және стандартты жол асфальтымен жабылған темір пластиналардан тұрды. Жол үш бағыттық қозғалысқа арналған және ені 33 фут (10 м) болды, сондай-ақ көпірдің екі жағында жаяу жүргіншілерге арналған 6 фут (2 м) кеңдік қосылды. Көпірдің жалпы құны 1,8 миллион фунт стерлингті құрады (1961 жылғы 1,8 фунт стерлинг қазіргі шақта шамамен миллион фунтқа тең). Алғашқы көпір 38 тонналық көліктерге арналған болғанымен, ол тек 17 тонналық көліктерді қабылдай алды. 1991 жылы жаңа «Тамар» өткелінің мүмкіндігін зерттеу жүргізілді, бірақ шамаланған құны 300 миллион фунтқа жуық болғандықтан қабылданбады. Қазіргі көпір күніне 40 000-нан астам көлікпен қамтылғандықтан, оны жабу мүмкін болмады. Соңғы шешім – көпірдің екі жағына екі қосымша ортотроптық консольді жолақ қосу болды, бұл жолақтар бастапқы жол жабысы ауыстырылған кезде қозғалысқа мүмкіндік берді. Жұмысты «Hyder Consulting» компаниясы жобалап, ал бастапқы жобада жұмыс істеген «Кливленд Бридж» компаниясының мұрагері салды. Жаңарту жұмыстары 1999 жылы басталды, бірақ Корнуоллға 1999 жылдың 11 тамызында болған күннің толық тұтылуын көруге келген туристердің көптігіне байланысты сәл кешікті. Жаңа жабыс 82 ортотроптық панельден тұрды, олардың әрқайсысы 20 тонна салмақта болды. Жұмыс 2001 жылдың желтоқсанында 34 миллион фунт стерлингтік жалпы құнмен аяқталды, екі қосымша жолақ көпірдің өткізу қабілетін арттыру үшін сақталды. Жаңартылған көпірдің салмағы бастапқы көпірден 25 тоннаға аз болды. «Тамар» көпірі 2002 жылдың 26 сәуірінде, алғашқы ашылудан дәл қырық жыл өткен соң, ханшайым Аннаның қатысуымен ресми түрде қайта ашылды. Көпірдің кеңейтілуінен кейін қозғалыс күрт арта қоймауы күтілді, себебі батысқа қарай орналасқан «Салташ» туннелі өткізу қабілетін реттеуші рөл атқарады. Бұл жоба консольдік жүйе арқылы кеңейтілген әлемдегі алғашқы аспалы көпір және қозғалыс тоқтатылмай, кеңейтіліп, нығайтылған әлемдегі алғашқы аспалы көпір болды. Жоба 2002 жылғы «Британдық құрылыс индустриясының азаматтық инженерлік сыйлығын», «Азаматтық инженерлер институтының сыйлықтарының» 2002 жылғы «Тарихи құрылымдар» (30 жылдан асқан) санатын жеңіп алды және 2002 жылғы «Премьер-министрдің үздік қоғамдық ғимарат» сыйлығының сегіз финалисінің бірі болды. Нью-Йорк штатының көпірлер басқармасының бас инженері Билл Мороу жобаға жоғары баға берді. Ол жаңартудан кейін көп ұзамай көпірге сапар жасады және осындай әдістер Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі «Гудзон» өзені арқылы салынған үш жолақты «Mid Hudson» көпірінің өткізу қабілетін арттыру үшін қолданылуы мүмкін деп үміттенеді.
finalists for the Prime Minister's Better Public Building Award 2002. Bill Moreau, chief engineer of the New York State Bridge Authority, was impressed by the project. He visited the bridge shortly after its reconstruction, and hoped that such methods could be possibly used to expand capacity on the three lane Mid Hudson Bridge across the Hudson River in upstate New York
2001 жылдан қазіргі уақытқа дейін
2022 жылдың сәуірінде «Тамар жол ақысына қарсы іс-қимыл тобы» деп аталатын үгіт тобы құрылды. Топ Тамар өткелінің екі жағындағы жол ақысын жою мақсатымен бірнеше бейбіт наразылықтар ұйымдастырды. 2023 жылы Тамар көпір комитеті жылына 2 миллион фунттан астам зиянға ұшырағандықтан бағаны қосқанды жариялады. Бұл ұсынысқа көптеген шағым түсті.
Мұра
Тамар көпірі – жергілікті аймақтың танымал символы, сонымен қатар Корнуолл мен Англияның қалған бөлігі арасындағы маңызды жол байланысы. Корнуоллды өзін-өзі басқару құқығын жақтаушылар оны екі ерекше ұлт арасындағы байланыс көпірі деп санайды. 1998 жылдың наурыз айында Корнуоллдағы Оңтүстік Крофтидегі Еуропаның соңғы қалайы кеніші жабылғаннан кейін (кейін ол қысқа мерзімге қайта ашылды, бірақ қайта жабылды), Корнуолл ынтымақтастық әрекет тобы (CSAG) жолаушыларды сол кездегі 1 фунт стерлингтік жол ақысын бір-бірлеп төлеуге шақырды. Топ мұның жол ақысын жинауды баяулатып, жергілікті аймақта үлкен кептелістер тудырады деп есептеді. CSAG Корнуоллға Оңтүстік Уэльс және Мерсисайд сияқты үкіметтен жаңарту гранттарын алған аймақтарға ұқсас субсидиялар берілуі керек деп санайды.
Оқиғалар
2004 жылдың 23 қаңтарында төрт наразылықшы Тамар көпірінің үстіндегі конструкцияға шығып, балаларға қатысты дауларда әкелердің құқықтарын қорғайтын "Әкелер 4 әділеттілік" тобының қызметін жариялады. Наразылық көпірдің екі жағында да сағат түскі уақытта үлкен кептеліс тудырды. Кейіннен наразылық білдіргендерге тағылған айыптар сотта оларды кінәлі деп табуға мүмкіндік жоқ деп есептелген соң алынып тасталды. 2012 жылы жергілікті кеңес мүшелері Олимпиаданы ұйымдастыру комитетінің Лондон Олимпиадасына дейін Олимпиадалық алауды Тамар көпірі арқылы өткізуден бас тартқанына наразылық білдірді. Бір кеңесші бұл шараның "Корнуоллдағы алау эстафетасының ең танымал сәттерінің бірі" болуы тиіс еді деді. Ресми ұйымдастырушылар мұның іс жүзінде мүмкін емес екенін, себебі көпірді жабу қажет болар еді деп түсіндірді.