Кіріспе

Ағылшын жазушысы (1910–1981)

Лобсанг Рампа – Сирил Генри Хоскиннің (8 сәуір 1910 – 25 қаңтар 1981) псевдонимі, паранормальдық және оккульттік тақырыптарда кітап жазған автор. Оның ең танымал туындысы – 1956 жылы Ұлыбританияда жарық көрген «Үшінші көз». Кітап жарық көргеннен кейін газеттер Рампаның Кирилл Генри Хоскин болып туғанын, сонымен қатар оның денесіне Тибет ламасының рухы кіргенін, осы ламаның есімі Сейсенбі Лобсанг Рампа екенін және кітаптардың авторы осы рух екенін хабарлады. «Үшінші көз» кітабында Тибеттіктер туған күніне қарай ат қоятыны айтылған, сондықтан оның аты Сейсенбі деп қойылған.

Үшінші көз

Рампаның "Үшінші көз" кітабы 1956 жылғы қарашада Ұлыбританияда жарық көрді. Кітапта Рампаның жеті жасында Тибеттің Чокпори ауданындағы Чакпори ламасерігіне жіберілгеннен кейін өскендегі тәжірибелері баяндалған. Кітаптың атауы Рампаның өзіне жасалған, трепанацияға ұқсас операциядан алынған. Осы операцияда үшінші көзін ояту және болжамдау қабілетін арттыру үшін маңдайына кішкентай тесік бұрғыланған. Кітапта операция былай сипатталады:

Оқиға барысында Рампа йетилерді көріп, ақырында бұрынғы өмірінен өзінің мумияланған денесімен кездеседі. Сондай-ақ ол бастау рәсіміне қатысады, онда Жердің ерте тарихында басқа планетамен соқтығысқандығын, осының салдарынан Тибеттің бүгінгі таулы мемлекетке айналғанын біледі. "Үшінші көз" қолжазбасын бірнеше жетекші британдық баспагерлер қабылдамай, Секер мен Уорбург 800 фунт стерлинг аванспен қабылдады (1956 жылы 800 фунт стерлинг қазіргі шақтағы <есептелген сомаға> тең). Секер мен Уорбургтің Фредерик Варбургы кітап авторымен кездесті, ол сол кезде "Доктор Карл Куон Суо" есімімен таныстырды. Жазушының тұлғасына қызыққан Варбург қолжазбаны бірнеше ғалымға жіберді, олардың бірқатары оның нақтылығына күмән келтірді. Дегенмен, кітап 1956 жылғы қарашада жарық көрді және көп ұзамай әлемдік бестселлерге айналды. "Таймс" әдеби қосымшасы кітап туралы: "Ол өнер туындысы болып көрінеді" деп жазды.

Авторлық туралы дау

Барлаушы және тибеттанушы Генрих Харрер кітаптың шығу тегіне күмәнданып, Рампаны зерттеу үшін Ливерпульдік жеке детектив Клиффорд Берджессті жалдады. "1957 жылдың қаңтар айында Скотленд-Ярд одан Тибет паспортын немесе тұруға рұқсат куәлігін ұсынуды сұрады. Рампа Ирландияға көшті. Бір жыл өткен соң ғалымдар Клиффорд Берджесстің, Ливерпульдің жетекші жеке детективінің қызметін пайдаланды. Берджестің баяндамасы қысқа болды. Бір айлық тергеуден кейін ол Тибет ламасы Лобсанг Рампаның Девонширдегі Плимптон қаласының тумасы, ауылдық сантехник ұлы, мектептен шығып кеткен Сирил Генри Хоскин екенін анықтады". Берджестің тергеу нәтижелері 1958 жылдың ақпанында Daily Mail газетінде жарияланды. Хоскин ешқашан Тибетке бармаған және тибет тілін білмейтін. 1948 жылы Лобсанг Рампа есімін қабылдамас бұрын ол заңды түрде атын Карл Куон Суо деп өзгерткен. Мальтаның Әскери және Ең Қымбат Орденінің Ұлы Мастері Фра Эндрю Бертидің некрологы Лобсанг Рампаның Батыс елдік сантехник екенін ашуға қатысқанын мәлімдейді. Британдық баспасөз Рампаны Ирландияның Хаут қаласында іздеп тауып, осы айыптаулармен жүзбе-жүз кездестірді. Ол Кирилл Хоскин ретінде туылғанын жоққа шығармады, бірақ оның денесін қазір Лобсанг Рампаның рухы билеп отырғанын айтты. Оның үшінші кітабындағы "Рампаның тарихы" бойынша, ол Суррейдегі Темз-Дитондағы бақшасында бір бүркітті суретке түсіруге тырысқанда қарағайдан құлап кеткен. Ол миын соққаннан кейін, есін жиғанда шафран тоғасы киген буддалық монахтың өзіне қарай келе жатқанын көрді. Монах оған Рампаның оның денесін иеленуі туралы айтты, ал Хоскин қазіргі өміріне риза еместігін айтып, келісті. Рампаның бастапқы денесі тым тозығы жеткенде (оның екінші кітабындағы оқиғалардан кейін, "Лхасадан келген дәрігер" кітабында ол Наннингтің басып алынуынан кейін оңтүстік Гуанкси шайқасының аясында жапондықтар тарапынан сұраққа тартылып, өлімге дейін азапталғаннан кейін), ол Хоскиннің денесіне жанның көшуі арқылы иеленді. Рампа өмірінің соңына дейін "Үшінші көз" – шын оқиғаға негізделгенін айтты. Кітаптың 1964 жылғы басылымының алғы сөзінде ол былай деп жазды: "Мен – сейсенбіде туған Лобсанг Рампа, бұл менің жалғыз атым, енді менің заңды атым және ешкімге жауап бермеймін". Америкалық тибеттанушы Дональд С. Лопес кіші үшін Лобсанг Рампаның кітаптары "жұмыссыз хирургиялық монтаждаушының, сантехник ұлының, өзін қолдау үшін жалдамалы автор ретінде танысуға тырысатын еңбектері". Авторлық дауды Дэвид Лемон мен Марк Экклстоун "Үшінші көз және жеке детектив" атты радиоспектаклінде бейнеледі, ол алғаш рет 2012 жылдың тамызында BBC Radio 4 арнасында көрсетілді.

Тибетшілердің қызметіне әсер етуі

Дональд С. Лопес (1998) "Шангри-Ла тұтқындары" кітабында Рампаны еуропалық тибеттанушы және буддолог ғалымдармен талқылағанда, олардың көпшілігі үшін "Үшінші көз" Тибет туралы оқыған алғашқы кітап болғанын айтады: "Кейбіреулері үшін Тибеттің осы сипаттамасы оларды Тибетті кәсіби түрде зерттеуге итерген." Лопес Мичиган университетіндегі бір тобына "Үшінші көз" кітабын тарихы туралы ескертпестен бергенде, "студенттер бірауыздан кітапты жоғары бағалады және алдыңғы алты аптадағы Тибет тарихы мен діні бойынша лекциялар мен оқуларға қарамастан, [ ] олар оны толық сенімді әрі қызықты деп тапты, бұрын Тибет туралы оқыған ешбір мәліметтен одан шыншыл деп санады."

Тибет мәселесіндегі рөлі

Лобсанг Рампа өзінің кітаптарына сын қарамастан, Тибет ісін қолдаған. 1972 жылы Рампаның француз тіліндегі әгенті Ален Станке Далай-ламаға хат жазып, Рампаның кім екені туралы пікірін сұрады. Оған Далай-ламаның орынбасарынан келіп түскен жауапта: "Біз атақты доктор Т. Лобсанг Рампаның жазған кітаптарына сенбейміз. Оның еңбектері жоғары дәрежеде қияли және ойдан туған" делінген. Далай-лама бұрын кітаптардың шындыққа жанаспағанын, бірақ олар Тибеттің жақсы танылуына себеп болғанын мойындаған еді.

Кейінгі мансап

Лобсанг Рампа одан әрі діни және оккульттік тақырыптарды қамтыған тағы 18 кітап жазды. "Ламамен бірге өмір сүру" атты кітаптарының бірі Рампаға оның үй жануары – сиамдық мысығы Файфи Грейвистерс ханымның диктанты бойынша жазылған деп айтылады. Британ баспасөзінің оны шарлатан және алаяқ деп қайта-қайта айыптауына байланысты Рампа 1960-шы жылдары Канадаға көшіп кетті. Ол және оның әйелі Сан Рааб 1973 жылы Канада азаматы болды, сондай-ақ оның серігі және хатшысы Шилаг Роуз ("Buttercup") да азаматтық алды. Жазушы Эрик Ньюбидің жазуынша, Рампаның баспашысы Секер мен Варбург оны Ирландияда кездесу үшін жіберген. Ньюби оны "жаңа бетті, өте ағылшынша көрінетін қыз, ол маған күйеуін (Ллойдс мүшесі болған) және үш баласын Лама үйінде шәкірт ретінде өмір сүру үшін тастағанын айтты" деп сипаттады. Лобсанг Рампа 1981 жылғы 25 қаңтарда Калгариде 70 жасында дүние салды.

Рампаның жазбаларынан үзінділер, оның көзқарастарын қорғау

Сейсенбідегі Лобсанг Рампаның 36 тілдегі көптілді веб-сайты, оның ішінде Рампа, Шилаг және Рааб үшін өте толық кітап тізімі бар. Т. Лобсанг Рампа – оның жазбаларынан үзінділер. LobsangRampa.net – Рампаның ізбасарлары күтіп ұстайтын веб-сайт, онда электрондық пошта топтарына және Рампа тақырыбындағы басқа веб-сайттарға сілтемелер бар.

Сын-пікірлер/сенімсіздік

Please provide the English text and the existing translation reference. I need both to complete the translation as requested. I will then provide only the final Kazakh translation.