Кіріспе

Субуд () – 1920 жылдары Индонезияда Мұхаммед Субух Сумохадивиджожо (1901–1987) құрған халықаралық, дінаралық рухани қозғалыс. Субудтың негізі – Мұхаммед Субухтың айтуынша, «Құдайдың күші» немесе «Ұлы өмір күші» тарапынан келген басшылықты көрсететін латихан кяжиуана деп аталатын рухани жаттығу. Ол Субудтың жаңа оқу немесе дін емес екенін мәлімдеді. Керісінше, Субух латиханнан туындаған ішкі жетекшілікке сүйенген мүшелер христиандық, иудаизм, ислам, индуизм, буддизм сияқты оларға лайықты дінге жетелеуі мүмкін екенін айтты. Дінге ұстану мүшенің ішкі дамуы үшін пайдалы тәртіпті ұсынуы мүмкін, бірақ Субудқа қатысу және латихан жасау үшін дінге ұстану міндетті емес. Бүкіл әлемде шамамен 83 елде Субуд ұйымдары бар, 2003 жылы олардың жалпы саны шамамен 10 000 адамды құрады.

Тарих

Мұхаммед Субух Сумохадивиджожо 1940 жылдары Субуд мүшелерімен сөйлескенде, 1925 жылы түнгі серуенде күтпеген және ерекше тәжірибеге тап болғанын айтты. Ол өзін жарқын жарыққа оранып, күннің тікелей денесіне түсіп жатқанын көрді, содан кейін жүрек ұстасы бар деп ойлады. Ол дереу үйіне қайтып, төсегіне жатып, өлуге дайындалды, мүмкін, уақыты келгенін сезінді, қарсы тұра алмады, сондықтан Құдайға бойын бағыштады. Бірақ, оқиға бойынша, ол өлмей, іштен қозғалып, әдеттегі мұсылман намазына ұқсас қимылдар жасады. Ол өзінің еркімен емес, Құдайдың күшімен басқарылып жатқандай сезінді. Осы тәжірибе оған шамамен 1000 күн бойы, әр түнде бірнеше сағаттап қайталанды, ол аз ұйықтады, бірақ толыққанды жұмыс істей алды. Ол «ішкі оқыту» деп аталатын бір нәрсені сезінді, оның арқасында түрлі нәрселерді түсінуге мүмкіндік алды. Осы тәжірибелер барысында Пак Субух бұрын байқамаған адамдар мен жағдайларды түсіну қабілетін дамытты. 1933 жылға қарай, ол егер басқа адамдар «латихан» күйінде болғанда оның жанында болса, онда олар да осы тәжірибеге қатысатынын айтты. Әлі отыздан аспаған шағында Пак Субухтың рухани көріп білу қабілетіне деген даңқы өсті, адамдар оған «ашылу» үшін келе бастады. Олар өз кезегінде басқаларды ашатын, осылайша Субуд әлемге тарады. Жакартада 1950 жылдан бері Индонезияда тұратын ағылшын тіл білімі маманы Хусейн Рофе Пак Субухпен кездесті. Рофе рухани жол іздеп, Субудқа ашылған алғашқы индонезиялық емес адам болды. 1954 жылы Рофе Жапонияда өткен діни конгреске қатысқанда Субуд Индонезиядан тысқары тарады. Субуд алдымен Жапонияға, содан кейін Гонконг пен Кипрге тарады. 1957 жылы Рофе (сол кезде Лондонда болған) Пак Субухқа Ұлыбританияға баруды ұсынды. Пак Субух шақыруды қабылдап, Кумбе-Спрингстегі Джон Г. Беннетттің үйіне барды. Осы кезде Джордж Гурджиевтің Ұлыбританиядағы көптеген жақтастары, Беннеттің өзі де Субудқа қатысты, бірақ кейіннен ұйымнан шығып кетті. Келесі 14 айда Пак Субух Индонезияға оралғанға дейін көптеген елдерді аралады.

Символ

Субуд символын 1959 жылы Пак Субух көздеген. Дизайн жеті концентрлік шеңберден және жеті спицадан тұрады, олар дәстүрлі яван мистикасында өмір күштерінің жеті деңгейін, сондай-ақ оларды байланыстыратын Ұлы Өмір күшін көрсетеді. Әр шеңбер ортасынан алшақтаған сайын кеңейеді, ал әр спица ортаға жақындаған сайын тартылады. Шеңберлер арасындағы кеңістік өзгермейді. Түсті басылым мүмкін болмаған жағдайда, символ көбінесе қара-ақ түспен басылады. Егер түс қолданылса, әдетте шеңберлер мен спицалар алтын түсті, ал фон қою көк немесе қара болады. Дегенмен, символ кейде ақ фонда көк немесе көк фонда ақ түспен де кездеседі. Әлемдік Субуд қауымдастығы осы дизайнды, сондай-ақ "Субуд" атауын көптеген елдерде тауарлық белгі, қызмет көрсету белгісі немесе ұжымдық мүшелік белгісі ретінде тіркеген.

Әдебиет

Суббудтың мәні – латихан тәжірибесі. Пак Субух Суббудты былай сипаттайды:

Суббудтың орталық тәжірибесі – латихан кихиваан (сөзбе-сөз "рухани жаттығу" немесе "жанның жаттығуы") немесе жай ғана "латихан". Бұл жаттығу ойластырылмайды, оқытылмайды немесе дайындалмайды; ол әр адам үшін бірегей, ал оны "қабылдау" қабілеті басқа тәжірибелі мүшемен бірге болу арқылы, "ашылу" кезінде (төменде қараңыз) беріледі. Суббуд мүшелері аптасына шамамен екі рет жергілікті орталыққа ерлер мен әйелдер бөлек қатысатын топтық латиханға барады. Тәжірибе ашық кеңістіктегі бөлмеде немесе залда өтеді. Біраз уақыт тыныш отырғаннан кейін, мүшелерге "көмекші" (төменде қараңыз) тұрып, демалуға кеңес береді, содан кейін жаттығудың басталғанын жариялайды. Жаттығу кезінде мүшелерге әдетте алдын ала ештеңе күтпей, "іштен туындайтынға" бойұсыну ұсынылады. Ешқандай бейнеге назар аудармауға, мантра оқымауға, жаттығуды медитация немесе есірткі қолдану сияқты басқа іс-әрекеттермен араластырмауға, тек Құдайға, жоғары жақсылыққа немесе Алланың құдіретіне бағынуға кеңес беріледі. ("Құдай" сөзі кең және құшалаушы мағынада қолданылады. Әркім өзіне көбірек сәйкес келетін түсіндірулерді таңдауға құқылы.) Бөлмедегі басқаларға назар аудармау керек, әрқайсысы өз латиханын орындайды. Латиханды үнемі орындау адамның күнделікті өмірінің түрлі салаларында жағымды өзгерістерге қол жеткізуге көмектеседі. Ресми сайтта "даналықпен, жоғары жанымен, құдайлықпен немесе Құдаймен табиғи байланыстың тереңдеуі" туралы айтылған (сілтемелерді қараңыз).

Латиханды жеке орындауға болады, бірақ мүшелерге аптасына екі рет топтық латиханға қатысу ұсынылады. Егер мүше латихан сессиясын аяқтауға тиімді уақытты анық сезінетіндей тәжірибе жинаса, ол үйде қосымша бір апталық латихан сессиясын қосуға болады. Суббудтың негізін қалаушының ұсыныстары көптеген мүшелер үшін құнды болғанымен, ешқандай нәрсені қабылдау міндетті емес, латихан кез келген дінді ұстанатын немесе дінсіз адамдарға ашық. Суббуд латиханның мәні мен пайдасы туралы ешқандай доктринаны ресми түрде қолдамайды.

Ашылу

"Ашу" – адамның алғашқы латиханы, ол "байланысты" беру үшін арнайы жасалады, бұл – жалынның сапасы ешқандай айырмашылықсыз жаңа шамды жаққан шам жалынына ұқсайды. Көп жағдайда, ресми ашылу рәсімінен кейін ғана адам өзі үшін қабылдауға және топтық латиханға қатысуға мүмкіндік алады. Ашылу кезінде адамға "көмекшілер" деп аталатын бір немесе бірнеше тәжірибелі мүшелер сүйемелдейді, олар жақын тұрып, адамды жай ғана тұрып демалуға шақырады. Көмекшілердің бірі қарапайым мәлімдеме немесе келісілген "ашылу сөздерін" оқиды, ол адамның байланыс алу ниетін растайды. Содан кейін көмекшілер әдеттегідей жаттығуды бастайды. Байланыс жаңа мүшеге ешқандай күш-жігер жұмсамай немесе ниеттенбей беріледі. Осы сәт – адамның Субудтың латихан кежиуасымен алғашқы байланысы.

Сынау

Сынақ – бұл нақты бір мәселе бойынша басшылық немесе түсінік алуға бағытталған латиханның ерекше бір түрі. Кейбір сұрақтар немесе түсіндіру сұраулары қабылданып, содан кейін жаттығу мәселеге ашық көзқараспен орындалады. Мұхаммед Субух сынақ үшін қолданған түпкі сөз – «терима», ол индонезия тілінде «алу» деген мағынаны білдіреді. Латиханмен біраз уақыттан бері айналысып жүрген көптеген адамдар, қойылған сұрақтарға жауап ретінде «ішкі сезімдерінен» белгілерді немесе интуицияны тани алатындарын айтады. Мұндай белгілер түрлі формада болуы мүмкін, оның ішінде дыбыстар, көріністер, дірілдер және/немесе әдеттегі латиханға ұқсас, бірақ одан да күшті спонтандық физикалық қозғалыстар. Дегенмен, мұндай нұсқаулар көбінесе зияткерлік талдауға келмейді және сол жердегі адамдардың ой-пікірлері мен эмоционалдық жағдайлары олардың дұрыс емеуіне немесе бұрмалануына себеп болуы мүмкін. Сынақ көбінесе қазіргі мәселелерді түсіндіруге көмектесетін құрал ретінде қарастырылады, бірақ оны болашақты болжаудың бір түрі ретінде қараса, шатасу тудыруы мүмкін. Дегенмен, көптеген Субуд мүшелері сынақтан мәселелерді шешу тұрғысынан пайда көретінін айтады. Сынақ көбінесе Дүниежүзілік Субуд Ассоциациясында көмекшілерді және жиі комитет мүшелерін таңдауға қолданылады. Пак Субухтың «Сусила Будхи Дхарма» кітабында латиханның нәтижелерін тәжірибеге енгізу үшін өзін-өзі оқытуды қоса алғанда, сынақ пайдалы болатын жағдайлардың мысалдары келтірілген. (Мұхаммед Субухтың 1952 жылы жазылған «Сусила Будхи Дхарма» кітабында сынақ әрқашан «сезім» немесе «қабылдау» деп аталады. «Сынақ» деген атау алғаш рет 1957 жылы Джон Г. Беннетт қолданған.)

Ораза ұстау

Суббуд мүшелері көбінесе Пак Субух ұсынғандай, өз еркімен уақыт-уақыт ораза ұстайды. Әр жыл сайын кейбір мүшелер Рамазан айындағы мұсылман оразасымен бірге ораза ұстайды, Пак Субух, өзі мұсылман болғандықтан, оның мұсылман емес адамдарға да пайдалы екенін айтқан. Басқалары Көшпендер оразасы кезінде немесе жеке, үнемі ораза ұстайды. Осы ретте көптеген Суббуд мүшелері оразаны рухани жақсарту құралы деп санайды, бірақ оны міндетті деп есептемейді.

Ережелер

Пак Субух өз сөздерінде кеңес-нұсқаулар беріп, мүшелердің латихан тереңдеген сайын оларға бағыт-бағдар көрсетті. Латихан практикасында қатаң ережелер болмаса да, латиханға қатысуға ниет білдірген мүше емес адамдар, жоғарыда аталған байланыс арқылы рұхсат алмағанша қатыса алмайды. Субудтың негізін қалаушы латиханның барлық мәдениет, дін және этникалық топ өкілдері үшін қолжетімді болуын қалады. Әртүрлі өмірлік тәжірибелерге және әр адамның ерекшелігіне құрмет көрсету, сондай-ақ шектеуші ережелердің болмауы – ұйымның көптеген мүшелерін қызықтырған жайттар.

Қауымдастық

Субуд ұйымында ұйымдастырушылық жауапкершілікті алуға ниетті мүшелер комитет мүшесі немесе көмекші ретінде ерікті болып тіркеле алады. Әрбір жауапкершілік жергілікті, аймақтық, ұлттық және халықаралық деңгейлерде орындалуы мүмкін. Мүшелер қажеттілікке қарай бір жауапкершіліктен екіншісіне ауысып отырады. Ең ауқымды ұйымдастырушылық жауапкершілік Дүниежүзілік Субуд қауымдастығында, ол төрт жыл сайын Дүниежүзілік Конгресс өткізеді және Субуд Әлемдік Кеңесінен, әр елден келген Субуд өкілдерінен, сондай-ақ қатысуға ниет білдірген жеке мүшелерден құралады, бірақ дауыс беру құқығы тек өкілдерге ғана беріледі. Халықаралық ұйымның штаб-квартирасы төрт жыл сайын басқа елге көшеді.

Абу Рахиба

Ибу Сити Равахи Вирёхудоё - Пак Субухтың үлкен қызы. 2010 жылдың 5 наурызында Индонезияның Семаранг қаласында өткен ұлттық жиынға жасаған баяндамасында Ибу Сити Равахи Субуд халықаралық конгресі тарапынан "рухани кеңесші" лауазымына қалай тағайындалғанын айтып берді.

Кәсіпорындар

Суббуд алғаш рет Индонезиядан тысқары тарағанда, Пак Субух көбінесе рухани жаттығу туралы сөйледі. Ол Суббуд мүшелерін кәсіпкерлікпен айналысуға және табыстың бір бөлігін әлеуметтік жобаларға, сондай-ақ Суббуд ұйымын күтіп ұстауға жұмсауға бастады. Ол латихан физикалық денеге "жан беруінің" мәні, ғибадатты ғибадат орындарындағы ғана дұға ретінде қарастырудың қажеті жоқ екенін көрсетеді; Құдайдың күшімен басшылыққа алынып, орындалған адамдардың күнделікті өмірі – үздіксіз ғибадат, осылайша "материалдық" және "рухани" өмір арасында серпілісті байланыс орнатылады. Сондықтан оның Суббуд мүшелерін кәсіпкерлікке тартуы, латиханды іс жүзіне асыру тұрғысынан қарастырылады.

Мүшелік

Қатысушылық 17 жастан асқан кез келген адамға ашық, оның діні немесе дінге қатысының болмауына қарамастан. (Пак Субухтың пікірінше, латихан "барлық адамзат үшін" арналған.) Бірақ, ауыр психикалық аурумен күресіп жүрген адамға мүшелік беруге болмайды. Әдетте, адамды қабылдау үшін үш айға дейін күту кезеңі қарастырылады. Осы кезеңде үміткер жергілікті көмекшілермен бірнеше рет кездесіп, сұрақтарына жауап алып, күмәндарын жоюы күтіледі. Мүшелік жарнасы жоқ, бірақ көптеген Subud мүшелері, мысалы, жиналатын орынды жалға алуға немесе күтіп ұстауға қаржылай көмектеседі.