Британ саяхатшысы және журналисі Брайан Уилсонның өмірі мен қызметі

Кіріспе

Шотландияның бұрынғы лейборист саясаткері

Брайан Дэвид Хендерсон Уилсон (13 желтоқсан 1948 жылы туған) – Шотландияның бұрынғы Лейборист партиясы саясаткері. Ол 1987 жылдан 2005 жылға дейін Каннингхем Солтүстік округінің Парламент мүшесі болды және 1997 жылдан 2003 жылға дейін мемлекеттік министр қызметін атқарды. Парламенттен кетуіне дейін министрліктен қалыптасқаннан кейін, оған Тони Блэр премьер-министрдің шетелдік сауда жөніндегі арнайы өкілі болуын сұрады. Сауданы ілгерілетуге деген қызығушылығын сақтап, ол 2017 жылы қайта құрылған Ұлыбританияның Сауда кеңесіне тағайындалды. Ол сондай-ақ Харрис Твид Хебридтерінің төрағасы, «Селтик» футбол клубының директоры және Стратклайд университетінің қонақ профессоры.

Ерте өмір және мансап

Уилсон 1948 жылы Шотландияның Дунун қаласында дүниеге келді және Дюнун грамматикалық мектебінде білім алды. Кейін ол Данди университеті мен Кардифф университетінде оқыды, онда Ұлыбританиядағы алғашқы аспирантуралық журналистика курсына 16 жастағы алғашқы қабылдаудың бірі болды, оны «Picture Post» журналының танымал тұлғасы Том Хопкинсон басқарды. Уилсон Дунди университетіндегі үш досымен бірге «West Highland Free Press» газетін құрды және оның алғашқы редакторы мен баспагері болды. Студенттік кезінде олар бірлесіп ойын-сауық шараларын ұйымдастырды. BBC Alba телеарнасының оның өміріне арналған деректі фильмінде Уилсон 1968 жылдың қыркүйегінде Дунунде «Pink Floyd» тобының концертін ұйымдастыруды «Менің мансабымның шыңы» деп атады. «West Highland Free Press» газетінің алғашқы жылдары ойын-сауық шараларын ұйымдастырудан түскен табысқа негізделді. 1972 жылы құрылған газет бастапқыда Скай аралындағы Кайлекин қаласында орналасқан еді, қазір Бродфордтан (Скай) шығарылуда. Газеттің ерекшелігі – оның саяси мазмұнының радикализмі, әсіресе жер иелігі мәселелеріне қатысты, және жергілікті газет ретіндегі рөлі. Ол Таулы жерлер мен аралдардағы саяси пікірталасқа зор ықпал еткендігі үшін және басқа да бірдей кезеңдегі бастамалармен, мысалы, «7.84» өндірісі, «The Cheviot, the Stag and the Black, Black Oil» спектаклі және Джон МакЭуэннің «Шотландия кімге тиесілі?» кітабының жарық көргенімен бірге, Шотландия саясатында жер мәселесін қайтадан маңызды орынға қойғаны үшін мақталады. «West Highland Free Press» газетіндегі алғашқы жұмысы үшін Уилсон Николас Томалиннің естелік сыйлығының алғашқы иегері атанды. Ол сонымен қатар ұлттық газеттерге көп жазды және 1977–1978 жылдары Шотландиядағы саяси апталық «Seven Days» журналында жұмыс істеді, бірақ ол бірнеше айдан кейін жабылды. 1980 жылдары ол «The Guardian» газетінің шотланд футболы бойынша тілшісі қызметін атқарды, бұл оны бала кезінен жақтаған «Celtic FC» командасының ресми тарихын жазуға шақырды. Ол 1980 жылдардағы LWT телеарнасының «Credo» сериясындағы құжаттық фильмінде пайда болды, онда Шотландия футболындағы сектанттыққа назар аударылды. Уилсон УЕФА мен ФИФА-ны «Rangers» клубының сектанттық жұмыспен қамту саясатын тоқтатуға мәжбүрлеуге шақырды. Ол жасөспірім кезінде қысқа мерзімге Шотландия Ұлттық партиясының мүшесі болды, бірақ 1972 жылдың сәуір айында құрылған «West Highland Free Press» газетінен кейін көп ұзамай Еңбек партиясына қосылды және Росс және Кромарти округінде кандидат ретінде қатысуға шақырылды, ол 1974 жылдың қазанында сайлауға түсті. Ол 1979 және 1983 жылдары Инвернессшир және Батыс аралдар округтерінде де сайлауға қатысты. Шотландияның шеткі аймақтарына зиян келтіретініне сенген децентрализацияға қарсы болған ол 1978 жылы «Labour Vote No Campaign» науқанының төрағасы болды, ол 1979 жылғы Шотландияның децентрализация референдумында Шотландия Ассамблеясын құруға қарсы дауыс беруге шақырды. Уилсон Маргарет Хоуп МакФерсон мен Аллан Кэмпбелл МакЛиан сияқты «Highland Luxemburgists» тобының мүшесі болды, олар жыл сайын партия конференциясында қолөнерді жалпы меншікке қайтару туралы қаулы қабылдауға тырысты. Алайда, Еңбек партиясының басшылығы бұл қаулыны елемеді және фермерлердің жерді сатып алу құқығын қолдады.

Wilson was born in 1948 in Dunoon, Scotland and educated at the co educational, comprehensive Dunoon Grammar School. He then studied at the University of Dundee and University College, Cardiff where he was one of the first intake of 16 to the first ever postgraduate journalism course in the UK, run by Tom Hopkinson of Picture Post fame. Wilson was the founding editor and publisher of the West Highland Free Press which he established along with three friends from Dundee University. In his student days, they had worked together promoting entertainment. In a BBC Alba documentary on his career, Wilson described promoting Pink Floyd in Dunoon in September 1968 as "the apex of my career". The early days of the West Highland Free Press were subsidised by revenue from entertainment promotion. Founded in 1972, the newspaper was initially based at Kyleakin, on the isle of Skye, and continues to be published from Broadford, Skye. Its uniqueness lay in the radicalism of its political content, particularly on matters relating to the ownership of land, and its role as a local newspaper. It is credited with having exerted a strong influence over political debate in the Highlands and Islands, and along with other concurrent initiatives such as the 7.84 production, The Cheviot, the Stag and the Black, Black Oil and publication of John MacEwen's book Who Owns Scotland? restoring the land question to a place of prominence in Scottish politics. For his early work on the West Highland Free Press, Wilson was made the first recipient of the Nicholas Tomalin Memorial Award. He also wrote widely for national newspapers and, in 1977–78 he was involved in Seven Days, a political weekly in Scotland which folded after a few months. Throughout the 1980s, one of his roles was as Scottish football correspondent of the Guardian, which led to him being invited to write the official history of Celtic FC, the team he had supported from childhood. He appeared in the influential 1980s LWT documentary in the Credo series which highlighted sectarianism in Scottish football when Wilson called for UEFA and FIFA to force the SFA to bring an end to Rangers' sectarian employment policy. He was a member of the Scottish National Party for a short time in his teens, but shortly after the formation of the West Highland Free Press, which was launched in April 1972, joined the Labour Party and was soon invited to stand as its candidate in Ross and Cromarty which he contested in October 1974. He stood in two other Highlands and Islands constituencies Inverness shire and the Western Isles in 1979 and 1983 respectively. An opponent of devolution, which he believed would work to the disadvantage of Scotland's more peripheral areas, in 1978 he was chairman of the "Labour Vote No Campaign", which called for a "no" vote in the 1979 Scottish devolution referendum on whether to have a Scottish Assembly. Wilson was part of a group known as the "Highland Luxemburgists" (that included Margaret Hope MacPherson and Allan Campbell McLean), who attempted each year at the party conference to pass a resolution to bring the crofts back into common ownership. However, the Labour Party leadership ignored the resolution and supported right of crofters to purchase their land.

Саяси мансап

Уилсон жеңіске жету мүмкіндігі жоғары орынға сайланды және 1987 жылы Консервативтік партиядан орынды тартып алып, Каннингхем Солтүстік сайлау округіне сайланды. 1992, 1997 және 2001 жылғы жалпы сайлауларда ол орынды сәтті сақтап қалды. Оппозицияда Уилсон сайлау жоспарлау (1996–1997), сауда және өнеркәсіп (1994–1995), көлік (1992–1994 және 1995–1996) мәселелері бойынша өкіл болды, және теміржол жекешелендіруіне қарсы тиімді парламенттік оппонент ретінде танылды. Алғашқы министрлік қызметінде, Шотландияның білім және өнеркәсіп министрі ретінде, ол Таулы жерлер мен аралдарға жауапты болды, бұл оған көп жылдар бойы үгіт жүргізген мәселелерді шешуге мүмкіндік берді. Ол қоғамдық жерді сатып алуға арналған бірлікті және осы сатып алулардың негізі болған қорды құрды. Ол Шотландиядағы гэль тіліне арналған алғашқы тағайындалған министр болды және гэль тіліндегі телеарна құру процесін бастады. Ирландия президенті Мэри Робинсонмен бірге ол Шотландия мен Ирландияның гэль тілінде сөйлейтін қауымдастықтарын жақындастыру мақсатында Iomairt Cholm Cille жобасын іске қосты. Шотландияның білім беру министрі ретінде ол ерекше білім беру қажеттіліктеріне ерекше назар бөлді және мектептен кейінгі білім беруді жақсарту және арнайы білім беру колледждерімен байланысты нығайту үшін Бейтти комитетін құрды, оның көптеген ұсыныстары кейін қабылданды. 2001 жылы Уилсон Африкаға жауапты Сыртқы істер және Достастық министрлігінде қысқа уақыт қызмет етті. 2003 жылы ол Ирак соғысына қолдау көрсетті. 2001-2003 жылдары Энергетика министрі болған ол, журналист ретінде ұзақ жылдар бойы қолдаған жаңартылатын энергияны және ядролық энергияны жақтады, сондай-ақ өзінің сайлау округіндегі Хантерстон ядролық электр станцияларымен таныс болғандықтан да. Көзқарасына қарай, ол Лейбористік үкіметтің алғашқы жылдарында "ядролық опцияны ашық ұстауға" ең көп үлес қосып, Ұлыбританияда исламның таралуы туралы мақала жазған журналист Дональд Маклеодты қорғады. Уилсон Маклеодтың сөз бостандығына құқығын қорғады, бірақ редактордан электрондық хат арқылы оның мақалалары енді қажет емес екенін естіген соң оның өзі де осылай болды. Үшінші журналист, Мэгги Каннингхем наразылық білдіріп, қызметінен кетті. Уилсон 2014 жылғы Шотландия тәуелсіздігі туралы референдумда "Иә" дауысына қарсы белсенді түрде күресті және Джордж Галлоуэймен бірге "Жоқ деңіз" науқанының көптеген митингілерінде сөз сөйледі. 2020 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде ол Шотландиядағы қайырымдылық және бизнес саласындағы қызметтері үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) болып тағайындалды.

Wilson was selected to fight a more winnable seat and was elected to serve Cunninghame North constituency in 1987, winning the seat from the Conservative Party, and successfully held the seat in the 1992, 1997 and 2001 general elections. In opposition, Wilson was spokesperson on election planning (1996–1997), trade and industry (1994–1995), transport (1992–1994 and 1995–1996)—where he was recognised as an effective Parliamentary opponent of rail privatisation— and on Scottish affairs (1988–1992). In his first ministerial role, as Scottish Office Minister for Education and Industry, he had responsibility for the Highlands and Islands which allowed him to deliver on some of the issues he had campaigned for over a long period. He established the Community Land Unit and the Fund on which community buy outs of crofting estates was based. He was Scotland's first designated Minister for Gaelic, initiating the process which led to the establishment of a Gaelic television channel. Along with the Irish President, Mary Robinson, he launched Iomairt Cholm Cille in an effort to bring closer together the Gaelic speaking communities of Scotland and Ireland. As Scottish Education Minister, he took a particular interest in Special Educational Needs and established the Beattie Committee to bring forward proposals, many of which were subsequently introduced, to improve post school provision and strengthen SEN links with Further Education colleges. In 2001, Wilson briefly served at the Foreign and Commonwealth Office with responsibility for Africa. In 2003, he voted in favour of the Iraq War. As Energy Minister from 2001 to 2003, he was a strong supporter of both renewable energy—which he had long championed as a journalist—and nuclear power, not least because of his familiarity with Hunterston nuclear power stations in his own constituency. According to one's point of view, he is either credited or blamed for doing more than any other politician to "keep the nuclear option open" through the early years of the Labour government, when he defended fellow columnist Donald Macleod, who had written a piece about the spread of Islam in the UK. Wilson defended MacLeod's right to freedom of expression before he too was told in an e mail from the editor his columns were no longer wanted. A third columnist, Maggie Cunningham, resigned in protest. Wilson took an active role in opposing a "Yes" vote in the 2014 Scottish independence referendum and spoke at many rallies of the "Just Say Naw" campaign alongside George Galloway. He was appointed Commander of the Order of the British Empire (CBE) in the 2020 New Year Honours for services to charity and business in Scotland.

Жеке өмір

Уилсон Льюис аралының Уиг ауданындағы Мангерстада тұрады, бұл оның әйелі Джони Бьюкененнің туған ауылы. Олардың үш баласы бар: Майри, Эон және Ронан. Эон Даун синдромымен ауырады және Уилсон жүктілік кезінде осы синдромды анықтау үшін жүргізілетін сынақтардың "күдіссіз жақсылық" екен деген пікірге қарсы күшпен айтты және жазды, әсіресе одан кейін болатын мүмкіндіктер туралы толыққанды кеңес берілмесе.