Кіріспе

Британдық саясаткер (1938–2021)

Иан Гибсон (26 қыркүйек 1938 – 9 сәуір 2021) – британдық Лейборист партиясының саясаткері және ғалымы, 1997 жылдан 2009 жылға дейін Норвич-Норт округінен парламент депутаты болған. Гибсон парламентке сайлануға дейін Шығыс Англия университетінде профессор қызметін атқарды және елдегі қатерлі ісік ауруы бойынша жетекші сарапшылардың бірі саналды. Ол 2001 жылдан 2005 жылға дейін Парламенттегі Ғылым және технология комитетінің төрағасы болды және солшыл көзқарастарына байланысты Блэр үкіметімен келіспеушіліктер тудырды. Парламенттік қаражатты жұмсау ісіндегі жанжалға қатысқандығы үшін 2010 жылғы жалпы сайлауда Лейборист партиясынан кандидат ретінде тіркелмегеннен кейін 2009 жылы парламенттен кетті.

Ерте өмір және академиялық мансап

Иан Гибсон 1938 жылғы қыркүйек айында Шотландияның Дамфриес қаласында Уильям мен Уинифред Гибсонның ұлы болып дүниеге келді. Ол Дамфрис академиясында білім алғаннан кейін Эдинбург университетіне түсті, онда генетика ғылымдары бойынша бакалавр және докторлық дәрежелерін алды. Шотландияда университетте оқып жүрген кезінде ол Airdrie, St Mirren және Queen of the South сияқты шотландиялық кәсіби футбол командаларында ойнады. Оқуын АҚШ-та Индиана университетінің Блумингтон қаласындағы және Вашингтон университетінде жалғастырды. 1960 жылдары ол әуесқой футболмен белсенді айналысып, жергілікті Wymondham Town клубында сол жақ қорғаушы және команда капитаны ретінде өнер көрсетті. Гибсон 1965 жылдан Парламентке сайланғанға дейін Шығыс Англия университетінде жұмыс істеді және 2003 жылы құрметті профессор атанды. 1971 жылға дейін ғылыми зерттеуші болып жұмыс істеді, содан кейін биология пәнінің аға оқытушысы болып тағайындалды және 1991 жылы Биологиялық ғылымдар мектебінің деканы болды. Декан қызметін атқарып жүргенде, ол қатерлі ісіктерді зерттеумен айналысатын зерттеу тобын басқарды, себебі оның қатерлі ісік биологиясы және лейкемияға қарсы дәрілер саласындағы білімі мол болды. Оның ұсынысымен Норвич Ситидің қақпашысы Брайан Ганн лейкемиядан қайтыс болған қызының құрметіне аталған Франческа Ганн зертханасын қаржыландырды және оны бес жыл бойы басқарды. Ол жұмысы үшін Macmillan Cancer Support ұйымының «Чемпион» сыйлығымен марапатталды. Университетте жұмысқа орналасу алдында оның ешқандай саяси көзқарасы болған жоқ. Алайда, ол ASTMS кәсіподағында белсенді болып, техникалық және басқа да төменгі лауазымды қызметкерлердің жалақысын арттыру үшін күресті.

Парламенттік мансап

Гибсон 1972 жылдан 1996 жылға дейін Өнеркәсіп, ғылым және қаржы кәсіподағының атқарушы мүшесі болды және 1983 жылы Социалистік жұмысшылар партиясында жеті жыл болғаннан кейін Еңбек партиясына қосылды. Ол 1992 жылғы жалпы сайлауда Норвич Солтүстік сайлау округінде жеңіліске ұшырады, консерватор Патрик Томпсонға 266 дауыспен есе жіберді. Алайда, Томпсон зейнеткерлікке шыққаннан кейін, ол 1997 жылғы жалпы сайлауда 9000-нан астам дауыспен жеңіп алды. Гибсон 2001 және 2005 жылдары қайта сайланды, бірақ екі сайлауда да көпшілігі 5000-ден 6000-ға дейін азайды. Ол өзінің алғашқы сөйлеуін 1997 жылдың 17 маусымында жасады. Сайланғаннан кейін Ғылым және технология жөніндегі таңдау комитетіне қосылған Гибсон ғылымды және қатерлі ісікке жақсы емдеуді қолдау үшін өз платформасын пайдаланды. Ол 2001 жылдан 2005 жылға дейін Лейбористердің қарсылығына қарамастан, сондай-ақ барлық партиялық парламенттік қатерлі ісік тобына төрағалық етті. Гибсон палатада көптеген медициналық және биологиялық мәселелерді көтерді, соның ішінде Перс шығанағы соғысы синдромын, үкіметті оны мойындауға шақырды. Кейіннен ол басқа комитеттердің мүшесі болды, оның ішінде Инновация, университеттер, ғылым және дағдылар жөніндегі таңдау комитеті және Шығыс Англия аймақтық таңдау комитеті. Гибсон барлық тараптан құрмет көрсе де, солшыл көзқарастарынан Блэр үкіметімен жиі қақтығысты және үкіметтік қамшыларға қиындық туғызды. Ол университеттерге қосымша төлемдерге қарсы үлкен науқан жүргізді. Ол үкіметтің терроризмге қарсы заңнамасының кейбір бөліктеріне қарсы дауыс берді, бұл Норвич депутаты Чарльз Кларкпен қақтығысқа әкелді. Сонымен қатар, ол партияаралық парламенттік футбол командасының жаттықтырушысы болды және 1999 жылдан 2005 жылға дейін команданың бірлескен менеджері болды. 2006 жылы ол BBC телеарнасының "Inside Out" бағдарламасына қатысты. Бағдарлама Норфолк айманында асқазан-ішек қатерлі ісігінің жоғары деңгейі және Қорғаныс министрлігінің 1960 жылдары улы химиялық заттармен жүргізген құпия эксперименттерімен байланысы туралы хабарлады. Гибсон осы сынақтардың асқазан-ішек қатерлі ісігінің жоғары жергілікті деңгейімен байланысы бар-жоғын анықтау үшін қосымша зерттеулер жүргізілуі мүмкін деген үмітін білдірді. Сол жылы ол сайлау округіндегі қант диабетінің өсуіне туысқандар арасындағы некелер ықпал еткен болуы мүмкін деп мәлімдегеннен кейін дау тудырды, бірақ кейіннен осы пікірлері үшін кешірім сұрады. Гибсон 2006 жылы келесі сайлауға қатысу ниеті туралы мәлімдеді, ол "жетек киіп, ерте зейнеткерлікке кетіп, шұлық пен шалбар кигенше, шайқаста жоғалып кетуді жөн көретінін" айтты.

Шығыстар туралы жанжал

2009 жылдың мамыр айында Гибсон депутаттардың шығындарына қатысты дауға тартылды, ол қызы ақы төлемей тұрған пәтерді оған нарықтық құнынан екі есе арзанға сатуға тырысқан деген мәлімдеме тарады. 2010 жылғы жалпы сайлауға қатысуына Еңбек партиясының тәртіптік комиссиясы тыйым салды, ал оның сайлау округінің төрағасы бұл комиссияны "құрамындағы заңсыздықтар бар сот" деп атады. Комиссияның шешімінен кейін өзінің жағдайы "тұрақсыз" екенін айтқан ол, Чилтерн жүздігіне өтініш беру арқылы депутаттық өкілеттігінен бас тартты.

Парламентке дейін

Отставкаға кеткеннен кейін Гибсон Норвичте жергілікті және экологиялық мәселелер бойынша үгіттеуін жалғастырды және Гарвард университеті сияқты оқу орындарында лекция оқуға қайта оралды. 2015 жылы ол "Норвич Палестина ынтымақтастығы" науқанының төрағасы болды.

Жеке өмір

Гибсонның алғашқы әйелі Веррити болды, ол әлеуметтік жұмыскер және олардың екі баласы болды. Ол қызы Доминиканы қалдырды, бірақ олардың екінші қызы Рут 1993 жылы қайтыс болды. 1977 жылы ол Лизге үйленді, олардың тағы бір қызы дүниеге келді. Ол «Норвич Сити» футбол клубын жақтады және бұрынғы клубы «Уаймондхэм Таунның» президенті болды. Кейін ол «Норвич» театрының бір тобына қосылды. «Кім кім» анықтамалығында ол өзінің хоббилерін «футболға жаттықтыру, қарау, тыңдау және сұрақтар қою» деп көрсеткен. Ол 2021 жылдың 9 сәуірінде 82 жасында қарын безінің қатерлі ісігінен көз жұмды.