Кіріспе

Американдық композитор (1908–1975)

Лерой Андерсон (/l//ə/'/r//ɔɪ/ ləROY) (1908 жылғы 29 маусым – 1975 жылғы 18 мамыр) – қысқа, жеңіл концерттік пьесалардың американдық композиторы, олардың көпшілігі Артур Фидлер басқаратын Бостон Попс оркестрінде алғаш рет орындалды. Джон Уильямс оны "жеңіл оркестрлік музыканың ұлы американдық шеберлерінің бірі" деп атады.

Ерте өмір

Массачусетс штатының Кембридж қаласында швед ата-анасының отбасында туған Андерсонға алғашқы фортепиано сабақтарын шіркеу органисі болған анасы берді. Ол Нью-Ингланд музыка консерваториясында фортепиано оқуын жалғастырды. 1925 жылы Андерсон Гарвард колледжіне түсті, онда Уолтер Сполдингпен музыкалық гармонияны, Эдвард Баллантейнмен контрапунктті, Уильям С. Хейлманмен канон мен фуганы, Эдвард Б. Хилл және Уолтер Пистонмен оркестрлеуді, сондай-ақ Пистонмен композицияны және Гастон Дюфренмен контрабасты оқыды. Ол Генри Гидеоннан органды да үйренді. 1929 жылы «магна кум лауда» бакалавр дәрежесін алып, Phi Beta Kappa-ға сайланды. Гарвард университетінің аспирантурасында Уолтер Пистон мен Джордж Энескумен композицияны оқыды және 1930 жылы музыка магистрі дәрежесін алды. 1930 және 1931 жылдары ол ағасымен бірге скандинавиялық круиздік кемелерде би оркестрлерінде ойнады.

Мансап

Андерсон Гарвардта оқуын жалғастырып, неміс және скандинав тілдерінде докторлық диссертация қорғады. Жастық шағында ағылшын және швед тілдерінде еркін сөйлеген Андерсон, кейін дат, норвег, исланд, неміс, француз, итальян және португал тілдерін меңгерді. Ол сол кезде Шығыс Милтон қауымдық шіркеуінде органшы және хор жетекшісі болып жұмыс істеді, Гарвард университетінің оркестрін басқарды және Бостон маңындағы би тобына дирижерлік етіп, аранжировкалар жасады. 1936 жылы оның аранжировкалары Артур Фидлердің назарына ілігіп, ол Симфония залында Бостон поп-оркестрінің 18-ші дирижері ретінде концерттерінде пайдаланатын түпнұсқалық композицияларын көруді сұрады. Андерсоннің алғашқы туындысы – 1938 жылғы «Jazz Pizzicato», бірақ ол тоқсан секундтан астам болмағандықтан, сол кездегі үш минуттық 78 айналымдық пластинкаға салмайтын еді. Фидлер оған қосымша шығарма жазуды ұсынды, соның нәтижесінде Андерсон сол жылы «Jazz Legato» шығармасын жазды. Екеуінің бірлескен жазбасы Андерсонның ең танымал композицияларының біріне айналды. 1942 жылы Андерсон АҚШ армиясына қатарына қосылып, Исландияда АҚШ қарсы барлау корпусында аудармашы және интерпретатор болып қызмет етті, жергілікті жаңалықтарды бақылап, жазды, сондай-ақ «Promenade» шығармасын жазды. Андерсон резервтік офицер болды және Корея соғысы кезінде қайтадан әскерге шақырылды. Ол 1951 жылы өзінің бірінші хиті «Blue Tango» шығармасын жазды, ол «Алтын диск» иегері атанды және Billboard чарттарында бірінші орынға көтерілді. Оның 1950 жылдардағы шығармалары мен студиялық оркестрді басқарып жазған жазбалары үлкен коммерциялық сәттілікке жетті. «Blue Tango» – миллионнан астам дана сатылған алғашқы аспаптық жазба. Оның ең танымал шығармалары – «Sleigh Ride» және «The Syncopated Clock». 1951 жылдың ақпан айында Нью-Йорктегі WCBS телеарнасы Перси Фейттің орындауындағы «The Syncopated Clock» әнін WCBS телеарнасының түнгі кино көрсетілімінің тақырыптық әні ретінде таңдады. Митчелл Пэриш «The Syncopated Clock» әніне сөз жазды, содан кейін «Sleigh Ride» сияқты Андерсонның басқа да әндеріне өлеңдер жазды. «Sleigh Ride» Рождестволық шығарма ретінде емес, қысқы оқиғаны бейнелейтін туынды ретінде жазылды. Андерсон осы жұмысты 1946 жылдың тамызындағы ыстық толқыны кезінде бастады. «Boston Pops» тобының жазған нұсқасы Billboard Pop Music чартында бірінші орынға шыққан алғашқы оркестрлік шығарма болды. 1952 жылдан 1961 жылға дейін Андерсонның «Plink, Plank, Plunk!» шығармасы CBS телеарнасының «I've Got a Secret» атты ойын-сауық шоуының тақырыптық әні ретінде пайдаланылды. Андерсонның музыкалық стилі шығармашылық аспаптық эффекттерді қолданады және кейде жазу машиналары мен шатыр қағазы сияқты дыбыс тудыратын заттарды пайдаланады. Андерсон 1953 жылы До мажорда фортепиано концертін жазды, бірақ оның кемшіліктері бар деп санап, оны қайтарып алды. Андерсон отбасы осы шығарманы 1988 жылы жариялауға шешім қабылдады. Эрих Кунцель мен Цинциннати поп-оркестрі осы шығарманың алғашқы жазбасын шығарды, содан кейін фортепиано мен органға арналған нұсқасы қоса алғанда, тағы төрт жазба жарық көрді. 1958 жылы Андерсон Филип Дж. Лангтың оркестрлеуімен «Goldilocks» бродвейлік шоуына музыка жазды. «Goldilocks» екі Tony сыйлығын жеңіп алса да, коммерциялық сәттілікке жете алмады. Андерсон енді басқа музыкалық шоулар жазбады, оркестрлік миниатюраларды жазуды жалғастырды. Оның «The Typewriter», «Bugler's Holiday» және «A Trumpeter's Lullaby» сияқты шығармаларын мектеп топтарынан бастап кәсіби ұйымдарға дейін түрлі оркестрлер мен ансамбльдер орындайды. Андерсон 1972 жылдың 18 мамырында Бостон поп-оркестрімен бірге PBS телеарнасында өнер көрсетті. Ол «The Typewriter» шығармасын қосымша нөмір ретінде орындады, ал Артур Фидлер күймеге оралудың перкуссиялық бөлігін орындады. Бостон поп-оркестрі Фидлерге арналған фильмде осы орындаудың аудиосын және бейнематериалдарды пайдаланды. Андерсон 1969 жылы Индиана штатындағы Фи Му Альфа Синфонияның Гамма Омега бөлімінің құрметті мүшесі болып қабылданды.

Жеке өмір

Андерсон 1942 жылы Элеонора Джейн Фиркеге үйленді. Олар Коннектикут штатындағы Вудбериде өздері үшін арнайы салынған үйде тұрып, екі ұл мен бір қызды өсірді.

Өлім

1975 жылы Андерсон Коннектикут штатының Вудбери қаласында қатерлі ісіктен қайтыс болды және сол жерде жерленді. Ол 66 жаста болған. 1988 жылдан бастап оның музыкасы «поп» оркестрлерінің репертуарындағы маңызды туындылардың бірі болып табылады. 1995 жылы Гарвард университетінің жаңа штаб-пәтері Лерой Андерсонның құрметіне Андерсон оркестр орталығы деп аталды. Коннектикут штатының Вудбери қаласындағы Лерой Андерсон үйі Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 2006 жылы оның 1954 жылы жазылған «Құбыла армандар» фортепианолық шығармасы британдық 3 ұялы телефон компаниясының телеарна жарнамасында қолданылды. Бұрын Лос-Анджелес станциясы KABC TV 1980-ші жылдары эфирді аяқтағанда осы әнді қолданған, ал Мантованидің осы әнді жазған нұсқасы 1970-ші жылдардың көп бөлігінде WABC TV-нің Eyewitness News бағдарламасының аяқтау тақырыбы болды. «Құбыла армандар» француздық «Populaire» (2012) фильмінде қайта-қайта пайда болды. «The Typewriter» Пуэрто-Рико телеарнасындағы «Esto no tiene nombre» комедиялық бағдарламасының тақырып әні болды, бұл бағдарлама «Rowan & Martin's Laugh In» телесериалының негізінде жасалған және Томи Муниз 1960-жылдардың соңы мен 1970-жылдардың соңы аралығында өндірген. Сондай-ақ, бұл ән 1977 жылдан бері BBC Radio 4 арнасының «The News Quiz» бағдарламасының тақырып әні болып табылады. Америкалық комедия актері Джерри Льюис «Пьетро Дель Канто» кейіпінде ресми киіммен «Тапсырма машинасын» ерте телебағдарламадағы эскизде теріп жазушы рөлінде орындады. Ол 1963 жылы түсірілген «Кім дүкенге қарайды?» фильмінде де осы рөлді қайта орындап, көзге көрінбейтін жазу машинада «теріп» жазды.