Қатіл (Qátil)

Кіріспе

1989 жылғы Джон Ву режиссерінің Гонконг фильмі

"Киллер" – Джон Ву режиссерінің 1989 жылғы гонконгтық әрекет және қылмыс фильмі. Басты рөлдерде Чоу Юн Фат, Дэнни Ли және Салли Йе ойнаған. Фильмде жалдамал кісі өлтіруші (Чоу) атыс кезінде әншінің (Йе) көзін жарақаттап алады және оны емдеу үшін соңғы бір жұмысты орындауға бел буады. "A Better Tomorrow 2" фильмі жарық көргеннен кейін Цуй Харктің қаржылық қолдауы қиындыққа тап болғандықтан, Ву Чоу Юн Фат пен Дэнни Лидің қаржы компаниялары арқылы қолдау іздеуге мәжбүр болды. Ву "Киллер" фильмін "Le Samouraï", "Mean Streets" және "Narazumono" фильмдерінен шабыттанған сюжеттік сызбамен түсірді. Ву қадір-қасиет, достық және екі мүлдем қарама-қарсы адам арасындағы қарым-қатынас туралы фильм жасағысы келді. Фильм түсірілімін аяқтағаннан кейін Ву "Киллер" фильмін Жан Пьер Мелвилл мен Мартин Скорсезе режиссерлеріне арналған құрмет деп атады. "Киллер" Гонконгта бірден үлкен жетістікке жете қоймады, бірақ халықаралық деңгейде сыншылардың жоғары бағасын алды, олардың пікірінше, фильмдегі әрекеттер мен стиль керемет. Бұл фильм Вудың Голливудқа қадам басуына көмектесті және Квентин Тарантино, Роберт Родригес және Джонни То сияқты көптеген режиссерлерге үлкен әсер етті. Содан бері "Киллер" әлемдегі ең ұлы әрекет фильмдерінің бірі саналады.

Сюжет

А Чон, мердігер, соңғы жұмысынан кейін зейнеткерлікке шығуға шешім қабылдайды. Бандиттермен атыс кезінде ол Джени есімді жас түнгі клуб әншісін абайсызда соқыр етеді, өйткені оның қаруы оның көзіне тым жақын. Алты ай бойы ол әкрен-ақ оның барлық қойылымдарына қатысып, оған қарап отырады. Бір күні түнде ол оны тонаудан және зорлаудан құтқару үшін араласады; Джени оны өз пәтеріне шақырады. Олар бір-біріне жақындай түседі. Алайда Дженни дәрігердің айтқанына сай, егер оған мүйіз қабықшасын ауыстырмаса, көзі көрмей қалатын болады. А Чон операцияны қаржыландыру үшін үштіктің жоғары лауазымды басшысын өлтіруге келіседі. Сол уақытта детектив Ли Инг жасырын операцияны орындайды, бірақ оны трамвайда жауды атып, қасақана тұтқынның жүрек соққысына ұшырағаны үшін жоғары тұрған адам сөгіп, төмендетеді. Ли кейіннен А Чонды Триаданың бастығына шабуыл жасау кезінде байқайды, бірақ ақырында оны жоғалтады. А Чонның клиенті Хай Вонг Хой оны өлтіру үшін мердігерлерді жібереді. А Чон өлтірушілерді өлтіреді, бірақ бала өрескел атыста ауыр жарақат алады. А Чон баланы жақын маңдағы ауруханаға апарады, Ли мен оның серіктесі сержант соңынан еріп жүреді. Цанг Йе. А Чон бала есін жиғанша, оны қарумен ұстап тұрады, содан кейін полициядан қашып кетеді. Ли Ах Чонның жақсылық жасауына қиналады. Ол Цангпен бірге Дженни туралы біледі; А Чон оған келгенде, ол екі полициядан тағы да ақылынан тыс қашып құтылуға тырысады. Ли мен Цанг Дженниге Ах Чонның оны түнгі клубта соқырлатып өлтірген адам екенін түсіндіреді. А Чон менеджері Фунг Сеймен кездесіп, соңғы жұмысы үшін уәде етілген ақшаны талап етеді. Сей оған бос жазбалар салынған портфельді беріп, Ах Чонды өз үйінде өлтіру үшін мердігерлерді жібереді. А Чон шабуылшыларын өлтіреді, бірақ Сейді адалдықпен құтқарады. Келесі күні Ах Чон Вонг Хойды автокөлікпен атып өлтіруге тырысады, бірақ сәтсіз. Вонг Хой А Чонды өлтіру үшін мердігер Фрэнк Ченді жалдайды. Дженни полицияға әуежайда Ах Чонға тұзақ қоюға көмектесуге көндіріледі, бірақ Сей оларды алаңдатып, Ах Чон Дженнимен бірге қашып кетеді. Цанг Сейдің үйіне, Ах Чон мен Дженни жасырынған жерге, келеді, бірақ Ченнің тобынан өлімге ұшырайды және Лимен өзінің ашылуымен бөліскеннен кейін ауруханада қайтыс болады. Ли Ах Чонды тұтқындауға барады, бірақ оған көмектеседі, ал Дженни қоршаудан құтылу үшін күреседі. А Чон мен Ли қашады, А Чонның жаралары емделіп жатқанда, олар бір-біріне жақын болып, дос болады. А Чон Лиге өзіне бірдеңе болса, Дженнидің операциясын жасататынын уәде етеді. Ли, Ах Чон және Дженни шіркеуге бас сауғалайды, ал Сей Хойдан Ах Чонның ақшасын алуға барады. Ол Хойға оқ атқаннан кейін қатты ұрады және бірнеше өлімге әкелетін оқ жарақаттарын алады, бірақ ақшаны шіркеуге жеткізуге тырысады. А Чон Сейді азапты аяқтауы үшін өлтіреді, Ли екеуі ондаған бандитпен қанды атысқа түседі. Ли мен Ах Чон жараланған, ақырында олар Ах Чон, Ли және Хой арасындағы мексикалық қақтығыстың ортасында қалады. Хой Дженнидің басын тапаншамен ұстап, Ли оны тұтқынға алған кезде Ченді өлтіреді. А Чонның көзін атып тастайды, ол қан құйып өлді, ал Джени, қазір мүлдем соқыр, оны табуға тырысып, құдіретсіз жүреді. Полиция келген кезде Хой дереу беріледі, бірақ ашуланған Ли оны тұтқындау барысында тез өлтіреді. Ақырында, Хойды бейтаныс күдікті ретінде жұрт алдында өлтіргені үшін Ли карьерасынан шығарылады, тұтқындалады, қорланады және полициямен қоршалады, досын жоғалтудан үмітсіз жерден құлайды.

Ah Jong, a hitman, decides to retire after one final job. During a shootout with gangsters, he accidentally blinds a young nightclub singer named Jennie when his gun fires too close to her eyes. Over the next six months, he quietly watches over her, attending all of her performances. One night, he intervenes to save her from being mugged and assaulted; Jennie then invites him into her apartment. They grow close and begin a relationship. However, Jennie then learns from her doctor that if she does not undergo a corneal transplant, she will lose what remains of her sight. Ah Jong agrees to kill a high ranking triad boss to pay for the operation. Meanwhile, Detective Li Ying performs a botched undercover sting but is scolded and demoted by his superior for shooting his enemy inside the tram and unintentionally causing the fatal heart attack of a hostage. Li later spots Ah Jong in the middle of the hit on the Triad boss, but eventually loses him. Ah Jong's client, Hay Wong Hoi, betrays him by sending hitmen to kill Ah Jong at the location of his getaway car. Ah Jong guns down the hitmen, but a child is badly injured in the crossfire. Ah Jong rushes the child to a nearby hospital while being followed by Li and his partner, Sgt. Tsang Yeh. Ah Jong holds Yeh at gunpoint until the child regains consciousness, then escapes from the police. Li becomes obsessed with Ah Jong's act of goodwill. He and Tsang learn about Jennie; when Ah Jong visits her, he manages to outwit and elude the two cops once again. Li and Tsang explain to Jennie that Ah Jong was the assassin that blinded her at the nightclub. Ah Jong meets with his manager, Fung Sei, and demands the money he was promised for his last job. Sei betrays him by giving him a briefcase of blank notes and sends hitmen to take down Ah Jong in his own home. Ah Jong kills his attackers, but spares Sei out of loyalty. The next day, Ah Jong attempts to kill Wong Hoi in a drive by shooting but fails. Wong Hoi hires hitman Frank Chen, to kill Ah Jong. Jennie is persuaded to help the police set a trap for Ah Jong at the airport, but Sei distracts them while Ah Jong flees with Jennie. Tsang follows Sei to his house, where Ah Jong and Jennie are hiding, but gets fatally wounded by Chen's gang and dies in the hospital moments after sharing his discovery with Li. Li goes to arrest Ah Jong, but winds up helping him, and Jennie fight their way out of an ambush. Ah Jong and Li flee, and while Ah Jong's wounds are mended, they find themselves bonding and becoming friends. Ah Jong makes Li promise that should anything happen to him, he will make sure that Jennie has her operation. Li, Ah Jong, and Jennie take refuge in a church while Sei goes to get Ah Jong's money from Hoi. He is badly beaten after trying to shoot Hoi and sustains several mortal gunshot wounds, but manages to get the money to the church. Ah Jong shoots Sei to end his suffering, and he and Li arm themselves before engaging in a bloody shootout with dozens of gangsters. Li and Ah Jong are wounded, and eventually find themselves in a Mexican standoff between Ah Jong, Li, and Hoi. Hoi holds a gun to Jennie's head and shoots Chen dead when Li takes him hostage. Ah Jong has his eyes shot out, and bleeds to death as Jennie, now completely blind, crawls around helplessly trying to find him. As the police arrive, Hoi immediately surrenders, but an enraged Li kills him promptly during the process of his arrest. In the end, for disobeying the law by murdering Hoi as an unknown suspect in public, Li is terminated from his career, arrested, humiliated, and surrounded by the police, and collapses to the ground in despair at the loss of his friend.

Актерлік құрам

Чоу Юн-фат Ах Чон (阿莊 Ā Zhuāng, aa3 zong1) рөлінде, үштіктердің тапсырмасы кезінде әнші Дженниді кездейсоқ соқыр қалдырған кісі өлтіруші. Ах Чон оның көзін жазу үшін операцияға төлеу үшін соңғы тапсырманы орындауға шешім қабылдайды. Фильмнің кейбір субтитрленген нұсқаларында Ах Чонды "Джон" немесе "Джефф" деп атайды. Кейбір дубляж және субтитрленген басылымдарда оның лақап аты "Микки Маус" немесе "Баттхед". Фильмнің құрылымы заңның екі жағында тұрған екі адамның, үлкен жамандыққа – Триада басшысы Вонг Хойға қарсы тұру арқылы бір-бірімен байланыс құратын әңгімесін баяндайды. Ли мен Ах Чонның қарым-қатынасына Mad Magazine журналының "Шпиондар" комикстері әсер еткен. Ву Ах Чон мен Лиді моральдық мәселелерді көрсету үшін орталық мотив ретінде пайдаланады. Бұл рефлексивті қайталауға Ли мен Ах Чонның аурухана дәлізінің қарама-қарсы жақтарындағы көрінісі және Ли мен Ах Чонның Вонгпен соңғы шайқаста бетпе-бет кездесуі кіреді. Ву бұл мәлімдемелерге жауап ретінде: "Адамдар фильмге өз алдын-ала түсініктерін әкеледі. Егер олар "Қойшыда" гомоэротикалық деп санайтын нәрсені көрсе, онда бұл олардың құқығы. Бұл әрине қасақана емес" деді. Ву христиан және фильмдерін діни суреттермен толтырады, бірақ "Қойшы" діни фильм емес деп мәлімдейді. "Қойшы" фильмінің басында Ах Чон шіркеуде танылады және ол "тыныштықты" ұнататынын айтады. Кейінірек Ах Чон тағы да шіркеуде табылады, оның арқасынан оқтар алынып жатыр, бұл оның қатты ауыруын көрсетеді, ал алтарь мен крест оның артында анық көрінеді. Ву бұл суреттердің "Құдай жақсы немесе жаман адамға қарамастан, барлығын қабылдайды" екенін көрсету үшін қолданылғанын айтты. Ву фильмде жануарлар символизмін пайдаланады. Ол шіркеуді көгершіндермен және қара құстармен толтырды, көгершіндерді адамдардың рухтарын бейнелеу үшін қолданды. Бұл Вудың көгершін символизмін пайдаланған алғашқы фильмі болды, ол кейін "Қатты нысана" және "Беттесу" фильмдерінде ұқсас әсер үшін қолданды. Мысық Ах Чон Дженнимен алғаш рет үйіне келгенде және Лидің серігі Цанг Дженнидің пәтерінде Ах Чонды ұстауға тырысқанда пайда болады. Қытай мәдениетінде үйге кірген мысық – оның тұрғындары үшін құрып, кедейлікке ұшыраудың белгісі. Цанг пен Дженни екеуі де фильмде жағымсыз нәтижелерге ұшырайды.

Chow Yun fat as Ah Jong (阿莊 Ā Zhuāng, aa3 zong1), an assassin who accidentally blinds singer Jennie when he is on a mission for the triads. Ah Jong decides to take on one last mission to pay for surgery to repair her eyes. Ah Jong is called "John" or "Jeff" in some subtitled prints of the film. In some dubbed and subtitled prints, his nickname is "Mickey Mouse" or "Butthead". The structure of the film follows two men on opposite sides of the law who find a relation to each other in their opposition to a greater evil, Wong Hoi, a Triad boss. Li and Ah Jong's relationship was influenced by the Spy vs. Spy comics from Mad Magazine. Woo uses Ah Jong and Li as a central motif to illustrate moral points. Scenes with this reflective doubling include the hospital sequence with Li and Ah Jong on opposite sides of a hospital hall and in the final battle scene where Li and Ah Jong are in a standoff with Wong. Woo has responded to these statements stating "People will bring their own preconceptions to a movie If they see something in The Killer that they consider to be homoerotic then that is their privilege. It's certainly not intentional." Woo is a Christian and instills his films with religious imagery while stating that The Killer is "not a religious film". In the opening of The Killer, Ah Jong is found in a church stating he enjoys the "tranquility". Ah Jong is later found in the church again getting several slugs pulled out of his back showing his intense pain while the altar and cross are shown prominently behind him. Woo stated the imagery was used to show that "God is welcoming, no matter if it's a good or a bad man, everyone is welcome". Woo draws on animal symbolism throughout the film. He filled the church with doves and pigeons, employing doves to represent the spirits of the people. This was the first film in which Woo used the dove symbolism that he would later use for a similar effect in Hard Target and Face/Off. A cat appears when Ah Jong first meets Jennie on her visit home, and secondarily when Li's partner Tsang tries to catch Ah Jong in Jennie's apartment. In Chinese culture, a cat coming into a home is an omen of ruin and poverty for its inhabitants. Both Tsang and Jennie meet negative outcomes in the film.

Алдын ала өндіріс

"Қойшы" 1987 жылы шыққан "Ертең тағы бір күн" фильмінің жалғасы болды. "Ертең тағы бір күн 2" фильмінің алғашқы нұсқасы студия үшін тым ұзақ болды, сондықтан фильмді бір апта ішінде продюсер Цуй Харк пен Ву жеке-жеке өңдеді. Продюсер Теренс Чангтың айтуынша, Цуй Харк Джон Вудың "Ертең тағы бір күн 2" фильмін бұзғанын сезініп, Чангтан Вуды студиядан босатуды өтінді. Чанг бас тартқан соң Харк Вудың жаңа фильмдеріне қатысты идеяларды, соның ішінде кейін түсірілген "Басына оқ тиген" және "Бір кезде ұры" фильмдеріне арналған идеяларды қабылдаудан бас тартты. Ву "Қойшы" фильмінің сюжетін Цуй Харкқа ұсынғанда, ол бас тартты; Харк "[Ешкім кісі өлтіруші туралы фильмді көргісі келмейді]" деген пікір білдірді. "Қойшы" фильмін түсіруге актер Чоу Юн Фат қолдау көрсеткенге дейін мүмкіндік болмады, ол өзі келісімшарт жасасқан "Алтын принцесса" кинокомпаниясын жобаның бір бөлігін қаржыландыруға шақырды. Джон Ву досы Салли Йеге келіп, маңызды әйел рөлін ойнауға фильмге қатысуын сұрады. Йе сол кезде Цуй Харкпен келісімшарт жасасқан және рөлді қабылдады, бірақ кейіннен өзінің ең жақсы ойынын көрсетпегенін сезінді. Қосалқы рөлдерді актерлердің достары мен режиссер орындады. Чжу Конг Чоу Юн Фаттың досы болды, ол зейнеткерлікке шығып, "Қойшы" фильмінде оған көмектесу үшін актерлікке оралды. Ву фильмді түсіруге фильмнің қысқаша сипаттамасымен кірісті және түсірілім барысында сценарийдің толық нұсқасын жазды. Фильмді насихаттау кезінде Ву фильмді Мартин Скорсезе мен француз режиссері Жан Пьер Мелвиллге арналған құрмет ретінде сипаттады. Ву сонымен қатар жапондық "Наразумоно" [ja] фильмінің ықпалын айтты, ол тек қылмыскерлерді өлтіретін кісі өлтіруші (Кен Такакура) туралы. Бір топ адам оны адастырып, бейкүнә адамды өлтіруге мәжбүр етеді, ол кек алуға ант етеді, бірақ кейін туберкулезбен ауыратын және үйіне қайтамын дегісі келетін әйелмен танысады. Кісі өлтіруші әйелге кек алғаннан кейін оны үйіне апарып тастауға уәде береді. Дэнни Лидің қарулы адамды трамвайға қуып жететін көрінесі Каузвей Бэйде түсірілді, ал түсіру тобына бұл үшін үш сағат берілді. Тұрғындар бұл нағыз атыс деп ойлап полицияға хабарласты. Бірақ полиция келген кезде Дэнни Ли бастықтың өзімен сөйлесіп, түсірілімді жалғастыруға рұқсат алды.

The Killer was director Woo's follow up to A Better Tomorrow 2 which was released in 1987. The first cut of A Better Tomorrow 2 was too long for the studio so the film was edited within a week separately by both producer Tsui Hark and Woo. According to producer Terence Chang, Tsui Hark felt that John Woo ruined A Better Tomorrow 2 and asked Chang to fire Woo from the studio. When Chang refused, Hark began rejecting Woo's new film ideas, including ideas for films that would later be made, such as Bullet in the Head and Once a Thief. When Woo proposed the story of The Killer to Tsui Hark, it was denied; Hark's reaction was that "[n]obody wants to see a film about a killer". The Killer was not able to be filmed until actor Chow Yun fat stepped in and enlisted the company he was contracted with, Golden Princess Film, to fund part of the project. John Woo approached his friend, Sally Yeh, asking her to be in a film to play an important female character. Yeh was currently contracted with Tsui Hark and accepted the role but later felt she did not give her best performance. The supporting roles were filled out by friends of the actors and director. Chu Kong was a friend of Chow Yun fat who had entered retirement and returned to acting in The Killer as a favor. Woo went into filming with only a short treatment for the film and wrote the details of the script while filming. During promotion periods for the film, Woo described the film as a tribute to Martin Scorsese and French director Jean Pierre Melville. Woo also described the influence of a Japanese film, Narazumono [ja], about a killer (Ken Takakura) who only kills delinquents. When a mob tricks him into killing an innocent person, he swears revenge but then meets a woman who has tuberculosis and wants to go home. The killer promises the woman that he will take her home after getting his revenge. The scene where Danny Lee chases a gunman onto a tram was filmed in Causeway Bay and the crew only had three hours to film. Residents thought it was a real gunfight and phoned the police. However, when the police arrived, Danny Lee talked to the superintendent so they could continue filming.

Музыка

Цуй мен Ву фильмнің музыкалық жақтары бойынша келіспеді. Бастапқы сахнада Ву әншінің джаз әнін орындауын және кісі өлтірушінің саксофонда ойнауын қалаған. Цуй бұл идеяны қабылдамады, себебі Гонконг көрермендері джазды түсінбейді немесе ұнатпайды деп ойлады. Ву "оны Гонконг фильмдерінде жиі қолданылатын қытай әніне өзгертуге тура келді" деді. Фильмде қайталап келетін музыкалық тақырып – алғашқы титрлерде естілетін әсерлі вибрафон музыкасы. Фильмдегі гармоника мотиві Эннио Морриконенің музыкалық қосымшаларынан, әсіресе "Америкада бір кездері" фильмінің музыкасынан шабыттандырылды, ал музыкаға есімді әсер беру үшін бөтелке үрлеуші пайдаланылды. Дэвид Ву Серджио Леоненің вестерн фильмдеріндегі гармоника музыкасының оның жұмысына зор ықпал еткенін айтты.