Кіріспе
Үнді-тибет шекарасындағы үнділік шекара күзетшісі
Үнді-тибет шекара полициясы (ITBP) – Үндістанның Тибет автономиялық аймағымен шекарасында орналасқан шекараны қорғау күші. Ол 1962 жылғы Қытай-Үнді соғысынан кейін құрылған бес орталық қарулы полиция күштерінің бірі.
Тарих
1962 жылғы соғыстың бірінші аптасында 4 батальондық күш құрылды. Олар барлау жүргізу, қалыпты және партизандық соғыс саласындағы қызмет, сондай-ақ Қытай шекарасындағы Үндістанның байланыс жүйесін жақсарту мақсатында құрылды. Бұл күш ҚР ҚКК Заңына сәйкес құрылды. Олар 1965 жылғы Үнді-Пәкістан соғысына және 1971 жылғы Үнді-Пәкістан соғысына қатысты. 1978 жылы күш 9 қызметтік батальон, 4 мамандандырылған батальон және 2 оқу орталығымен қайта ұйымдастырылды. Олар 1982 жылғы Азия ойындарына, сондай-ақ Бейтараптық қозғалысының 7-ші саммитіне және 1983 жылғы Достастық басшыларының кеңесіне қауіпсіздік қызметтерін ұсынды. 1987 жылы Пәкістан штатындағы көтерілістің соңғы кезеңінде Пәкістан штатындағы банк тонауларын тоқтату үшін ITBP-нің тағы 6 батальоны құрылды. Сонымен қатар, бұл күш COVID-19 пандемиясының бірінші, екінші және үшінші толқындары кезінде Нью-Делидегі Рада Соами Биас, Чхаттапур, ШҚО-да орналасқан әлемдегі ең ірі Сардар Патель COVID-19 орталығында коронавируспен ауырған науқастарды емдеумен де айналысты. ITBP Гималай аймақтарын, әсіресе Ішкі Гималайды көгалдандыруға қатысады. Қытай шекарасына жақын аумақтардағы жалғыз адамдардың болуымен, ол өсімдіктер мен жануарлар әлемінің нәзік тепе-теңдігін сақтау міндетін өз мойнына алды.
Спорт
ITBP мұз хоккей командасын құрады, ол елдегі ең күшті командалардың бірі саналады және оның көптеген ойыншылары ұлттық құрамаға да қатысады. Команда кем дегенде үш рет Үндістанның мұз хоккей чемпионатында жеңіске жеткен, соңғы рет 2019 жылы.
Әлеуметтік жұмыс
ITBP сонымен қатар шекаралық аймақтарда және күш орналасқан жерлерде жергілікті халықты дамыту үшін азаматтық іс-қимыл бағдарламаларын және шекаралық аймақтарды дамыту бағдарламаларын жүргізеді. Ол шалғайдағы шекаралық және терроризмге ұшыраған аймақтарда көптеген азаматтық іс-қимыл бағдарламаларын іске асырады, олар шалғайдағы ауылдардағы азаматтарға тегін және сапалы медициналық, денсаулық сақтау және гигиеналық көмек көрсетеді. ITBP – Үндістандағы Орталық Қарулы Полиция күштерінің ішіндегі өз әскерлік құралымдарында, оның ішінде Орынбасар командирлер, Командирлердің көмекшілері, Инспекторлардың орынбасарлары, Кіші инспекторлардың орынбасарлары және Бас констебльдердің орынбасарлары деңгейінде стресске қарсы кеңесшілері бар жалғыз күш. Осы униформа киген стресске қарсы кеңесшілер ITBP бөлімшелерінің балалары мен ITBP бөлімшелеріне жақын жердегі жергілікті балалардың білімін жақсартуда маңызды рөл атқарады. ITBP полициясының ESC қызметкерлері басқаратын 21 ITBP мемлекеттік мектебі ел бойынша орналасқан. ITBP мектептері Аруначал, Ассам, Лех, Сонипат және Делидегі Дварка сияқты шалғай аймақтарда орналасқан.
Химвир әйелдер қауымдастығы (ХВАҚ)
Химвир әйелдер әл-ауқатын қорғау қауымдастығы – Үнді-Тибет шекара полициясының (ITBP) әл-ауқатты қолдау бөлімі. Бұл коммерциялық емес ұйым, ITBP қызметкерлерінің жұбайларының, балаларының немесе басқа да тәуелді адамдарының әл-ауқатын жақсартуға бағытталған. Ол 1860 жылғы «Қоғамдарды тіркеу туралы» заңға сәйкес тіркелген. Қауымдастықтың мақсаты – жауынгерлік қимылдарда жарақат алғандарды және қызмет барысында қаза тапқандардың жесірлерін қайта оңалту. Одан басқа, қауымдастық кәсіби оқыту курстарын ұйымдастырып, оның иегерлерін қолдайды. Қауымдастықта 88 000-нан астам мүше бар. Сондай-ақ, қауымдастық Хималайдың шалғай аймақтарындағы жергілікті халықтың әл-ауқатын жақсарту үшін жұмыс істейді. ITBP-нің отбасылық әл-ауқатты қолдау ұйымы ретінде «Химвир әйелдер әл-ауқатын қорғау қауымдастығы» 1998 жылдың 19 мамырында Нью-Делиде ресми тіркелді. Оның ұраны – «Белсенді қатысу арқылы даму». Қауымдастық жыл сайын Хималай аймағының сирек кездесетін өнімдерін көрсету үшін көрмелер ұйымдастырады, олардан түскен табыс ITBP отбасыларының әл-ауқатын жақсартуға жұмсалады. Сонымен қатар, қауымдастық ерекше жағдайларда Вир Нарис (соғыс жесірлері) құрметтеп, оларға қажет болған кезде көмек көрсетеді. Қауымдастық жыл сайын құрылған күнін тойлап, мүшелері үшін түрлі әлеуметтік бағдарламалар жариялап, оқу курстарын өткізеді.
Қызметте қайтыс болғандар
Үнді-тибет шекара полициясы басқа Орталық қарулы полиция күштерімен салыстырғанда салыстырмалы түрде аз офицерлердің қаза тапқанын көрсетеді, себебі олар сирек жағдайларда жауынгерлік қимылдарға қатысады. Оның қызмет барысында қайтыс болғандарының көп бөлігі табиғи апаттармен байланысты. 1998 жылы Жәрдемші командир Ашок Кумар Рана Джамму және Кашмир штатының Чирвар қаласында террористермен болған қақтығыста шейіт болды. Командирдің орынбасары Джой Лал, аға сержант Хажан Сингх, аға сержант Шамшер Сингх және қатардағы Кайлаш Чанд мина жарылысынан шейіт болды. Инспектор Радж Кумар 1997 жылы Джамму және Кашмирдің Вангам қаласындағы террористік шабуылда шейіт болды және қазадан кейін марапатталды. Қатардағы Суреш Кумар 1994 жылғы желтоқсанда Джамму және Кашмирде террористермен болған қақтығыста шейіт болды және қазадан кейін марапатталды. Қатардағы Кишан Рам 1994 жылғы наурызда Джамму және Кашмир штатының Анантнаг ауданында террористермен болған қақтығыста шейіт болды және қазадан кейін марапатталды. 1996 жылы Эверест тауына шығуға тырысқан ITBP-нің үш қызметкері қатаң дауыл кезінде шейіт болды. Қатардағы Ажай Патания және Руп Сингх 2008 жылы Кабулдағы Үндістан елшілігіне жасалған шабуыл кезінде шейіт болды. Екеуі де 2008 жылдың 15 тамызында «Кирти Чакра» орденімен марапатталды. 2013 жылы нашар ауа-райы салдарынан IAF-тың Ми-17В5 тікұшағы құлаған кезде, су тасқынына ұшыраған Уттаракханд штатында құтқару жұмыстарында болған алты ITBP қызметкері шейіт болды. 2023 жылдың сәуір айында Арнайы миссия кезінде, Нақты бақылау сызығында күзеттеуде болған Жәрдемші командир Ш. Тикам Сингх Неги шейіт болды.