Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ленинград облысындағы қала, Ресей. Қазақстан Республикасының Қарағанды облысындағы қала.
Town in Leningrad Oblast, Russia
the town in Karagandy Province of Kazakhstan
Приозерск (Приозе́рск; ; Kexholm) – Ресейдің Ленинград облысындағы Приозерск ауданының әкімшілік орталығы. Ладога көлінің солтүстік-батыс жағалауында, Карелия тасмуындағы Вуокси өзенінің солтүстік саласының құйылысында орналасқан. Санкт-Петербург – Хиитола темір жолындағы осы аттас станция арқылы қызмет көрсетеді. Халық саны:
Priozersk (Приозе́рск; ; Kexholm) is a town and the administrative center of Priozersky District in Leningrad Oblast, Russia, located at the northwestern shore of Lake Ladoga, at the estuary of the northern armlet of the Vuoksi River on the Karelian Isthmus. It is served by a station of the same name on the St. Petersburg—Khiytola railway. Population:
Тарих
Приозерсктің басты көрнекі жері – Корела бекінісі тарихи түрде Карелия тасмуындағы карельдіктердің орталығы және кейде ресейліктердің солтүстік-батыс, ал шведтердің шығыс бекінісі болды. Орта ғасырлардан бастап Приозерск орыстарға Корела, ал карельдіктер мен финдерге Кякисалми деп белгілі болды. Қала Новгород Республикасының Водская пятинасының құрамына кірді. Новгородтың 1500 жылғы салық тізімінде Корелада 183 үй тіркелген, бұл шамамен 1500–2000 адам тұрғанын көрсетеді. Шведтер Кореланы екі рет басып алды: 1578 жылы он жеті жылға, ал 1611 жылы жүз жылға. Швед империясы кезінде бекініс Кексгольм деп аталды, ал бүкіл аймақ Кексгольм графтығы болып танылды. Ресей Ұлы Солтүстік соғысы кезінде бұл аймақты толыққанды қорғады, алайда қаланың швед аты Кексгольм (Кексгольм) деп сақталды. Өкінішке орай, 1300, 1580, 1634 және 1679 жылдардағы соғыстар мен өрттер азаматтық халыққа зор зиян келтірді. Осының салдарынан, қала 1800 жылы алғашқы сотын алғанда халық саны шамамен 400 адамды құрады. 1812 жылы, үш жыл бұрын Ресей империясы құрамында Финляндия Ұлы Герцогтығы құрылғаннан кейін, Александр I Кексгольмді және Ескі Финляндияның қалған бөлігін (Выборг губерниясы) автономды аймаққа біріктірді. Кексгольм губернияның ең кішкентай қаласы болды. 1812 жылдан бастап Выборг губерниясы Виипури провинциясы деп аталды. 1917 жылы Финляндия тәуелсіздік алды. Қаланың өсуіне 1917 жылы Санкт-Петербург – Хиитола темір жолының салынуы, сондай-ақ 1929 жылы екі ірі ағаш өңдеу және үлкен Ab Waldhof Oy ағаш целлюлоза зауыдының ашылуы ықпал етті. 1939 жылы Кякисалмиде 5083 адам тұрды. Қаланың маңында 5100 тұрғыны бар Кякисалми ауылдық муниципалитеті орналасқан. Ұлттық азшылықтардың ішінде православиеліктер (946 адам), шведтер, орыстар және немістер болды. 1939 жылы жалпы халық саны 11 129 адамды құрады. 1939 жылғы 30 қарашада Кеңес Одағының шабуылымен Қысқы соғыс басталды. Соңында, ауыр шайқастардан кейін, Финляндия 1940 жылғы Мәскеу тыныш келісімінің шарттары бойынша Кякисалмиді және Фин Карелиясының шығыс бөлігін Кеңес Одағына беруге мәжбүр болды. 1941–1944 жылдардағы жалғасу соғысы кезінде Финляндия Кексгольмді және 1940 жылы кеңестіктерге берілген басқа да аумақтарды қайтарып алды. Халық қаланы қайта құру үшін оралды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін қайтадан эвакуацияланды. 1940 жылғы наурыз айында Кексгольм ауданы Карелия Автономиялық Кеңес Социалистік Республикасының (Карелия АССР) құрамына енді. 1940 жылғы 31 наурызда Карелия АССР Карело-Финляндия Кеңес Социалистік Республикасына айналды. 1944 жылғы 24 қарашада Кексгольм ауданы Карело-Финляндия Кеңес Социалистік Республикасынан Ленинград облысына берілді. 1948 жылғы 1 қазанда Кексгольм Приозерск болып қайта аталды. Әкімшілік бөлім ретінде, ол үш ауылдық елді мекенмен бірге Приозерск ауданының құрамына Приозерское елді мекендік муниципалдық құралым ретінде кірді.
The main landmark of Priozersk, the Korela Fortress, has historically been the center for the Karelians of the Karelian Isthmus and from time to time the northwestern outpost of the realm of the Russians or the eastern outpost of the realm of the Swedes. From the Middle Ages, Priozersk was known as Korela to Russians and Käkisalmi to Karelians and Finns. The town was a part of Vodskaya pyatina of the Novgorod Republic. Novgorod taxation documents from 1500 list 183 houses in Korela, suggesting an estimated population of 1,500–2,000. The Swedes captured Korela twice: in 1578 for seventeen years and in 1611 for a hundred years. In the Swedish Empire, the fortress was called Kexholm and the whole region became known as the County of Kexholm. Russia definitively secured the area during the Great Northern War; the town's Swedish name was retained, however, as Keksgolm (Кексгольм). Unfortunately, wars and devastating fires in 1300, 1580, 1634, and 1679 took their toll on the civilian population. Consequently, when the town gained its first court house in 1800, the population was only 400. In 1812, as the Grand Duchy of Finland three years earlier had been formed within the Russian Empire, Tsar Alexander I incorporated Keksgolm with the rest of Old Finland (Vyborg Governorate) into an autonomous region. Keksgolm was the smallest city in the governorate. Since 1812, Vyborg Governorate was known as the Viipuri Province. In 1917, Finland became independent. The town's growth was boosted by the construction of the St. Petersburg–Hiitola railway in 1917 and by establishing two big saw mills and a big Ab Waldhof Oy's wood pulp mill in 1929. In 1939, Käkisalmi had a population of 5083. Around the town laid the rural municipality of Käkisalmi, with a population of 5,100. Minorities were Orthodox (946 persons), Swedish, Russian, or German. Total population was 11,129 in 1939. The Winter War on November 30, 1939 began with the Soviet attack. Eventually, after hard fighting, Finland was forced to cede Käkisalmi and the eastern portion of Finnish Karelia to the Soviet Union by the terms of the 1940 Moscow Peace Treaty. During the Continuation War in 1941–1944, Finland gained back Keksgolm and other territories ceded to the Soviets in 1940. The population returned to rebuild the town, but were again evacuated at the close of World War II. Keksgolmsky District with the administrative center in Keksgolm was established as a part of the Karelian Autonomous Soviet Socialist Republic (Karelian ASSR) in March 1940. On March 31, 1940, the Karelian ASSR was transformed into the Karelo Finnish Soviet Socialist Republic. On November 24, 1944, Keksgolmsky District was transferred from the Karelo Finnish Soviet Socialist Republic to Leningrad Oblast. On October 1, 1948, Keksgolm was renamed Priozersk As an administrative division, it is, together with three rural localities, incorporated within Priozersky District as Priozerskoye Settlement Municipal Formation.
Өнеркәсіп
Приозерсктегі басты өнеркәсіптік кәсіпорын – бұрынғы қағаз фабрикасы, қазір жиһаз өндірісіне айналған зауыт.
The main industrial enterprise in Priozersk is the former paper mill transformed into a furniture production plant.
Көлік
Приозерск теміржол станциясы Санкт-Петербург – Хиитола темір жолында орналасқан, бұл темір жол Санкт-Петербург пен Сортаваланы Хиитола арқылы байланыстырады. Санкт-Петербургтегі Финляндия станциясына қала маңындағы (шамамен 3 сағат), экспресс (шамамен 2 сағат) және қашықтықтан жүретін пойыздар қатынайды. Қала Санкт-Петербург, Выборг және Сортаваламен автомобиль жолдары арқылы байланысқан.
Priozersk railway station is located on the Saint Petersburg – Hiitola railroad connecting Saint Petersburg and Sortavala via Hiitola. There is suburban (about 3 hours), express (about 2 hours) and long distance service to Finland Station in Saint Petersburg. The town is connected by roads with Saint Petersburg, Vyborg, and Sortavala.
Мәдениет және демалыс
1917 жылға дейінгі ресей мәдениетінің қалдықтарының бір бөлігі, негізінен Корела бекінісі сақталған. Бекіністің қамалдары мен мұнаралары Вуокси өзенінің жағасында орналасқан, Санкт-Петербургтен қалаға сапар кезінде оларды көруге болады. Бекіністе шағын мұражай бар. Финляндиялықтардың көптеген іздері жойылған. Приозерск қаласында федералдық маңызы бар 33 мәдени мұра ескерткіші бар. Бұл ескерткіштердің көп бөлігі Корела бекінісіне тиесілі. Қала Санкт-Петербург тұрғындары арасында танымал демалыс орны, олардың көптегені жақын жерде дачаларына ие (мысалы, Озеро ауданы).
Some remains of the pre 1917 Russian culture, mainly the Korela Fortress, survive. The ramparts and towers of the fortress are located on the bank of the Vuoksi, still visible when traveling to the town from St. Petersburg. There is a small museum in the fortress. Much of the remnants of the Finnish presence was destroyed. Priozersk contains thirty three cultural heritage monuments of federal significance. The great majority of these monuments belong to the Korela fortress. The town is popular destination with the residents of St. Petersburg, many of whom have dachas in the vicinity (such as the Ozero community).