Кіріспе

2012 жылы Curiosity марсоходымен Марсқа жіберілген роботтық миссия. Марсқа ғарышқа ұшу миссиясы.

| эмблемасы = Mars Science Laboratory mission logo. png

| бағдарламасы = Флагман
| алдыңғы миссиясы = Cassini Huygens
| келесі миссиясы = Mars 2020

Марс ғылыми зертханасы (MSL) – НАСА-ның 2011 жылғы 26 қарашада Марсқа ұшырған роботтық ғарыш зонды миссиясы.

Бұрынғы сәтті АҚШ-тың Марс марсоходтары: Mars Pathfinder миссиясынан Sojourner және Mars Exploration Rovers Spirit пен Opportunity. Curiosity, Spirit пен Opportunity-ден екі есе ұзын және бес есе ауыр.

Биологиялық
(1) Органикалық көміртек қосылыстарының сипатын және қорларын анықтау.
(2) Өмірдің химиялық құрылыс блоктарын (көміртек, сутегі, азот, оттегі, фосфор және күкірт) зерттеу.
(3) Биологиялық процестердің нәтижесін көрсететін белгілерді (биосигнатуралар) анықтау.

Геологиялық және геохимиялық
(4) Марс беті мен бетіне жақын геологиялық материалдардың химиялық, изотоптық және минералогиялық құрамын зерттеу.
(5) Тас пен топырақтардың қалыптасу және өзгеру процестерін түсіндіру.

Планеталық процестер
(6) Марстың атмосфералық эволюциясының ұзақ мерзімді (яғни 4 миллиард жылдық) процестерін бағалау.
(7) Су мен көмірқышқыл газының қазіргі күйін, таралуын және айналымын анықтау.

Беттік радиация
(8) Ғарыштық сәуле, күн бөлшектері және екіншілік нейтрондар сияқты беттік радиацияның кең спектрін сипаттау. Марсқа сапар барысында ғарыш кемесінің ішіндегі радиациялық әсерді өлшеді және Марс бетін зерттеу кезінде радиациялық өлшеуді жалғастыруда. Бұл деректер болашақ адамдардың миссиясы үшін маңызды.

Атау беру

2009 жылдың 23-29 наурызы аралығында жалпы жұртшылық NASA веб-сайтындағы қоғамдық дауыс беру арқылы тоғыз финалист ровердің атын (Adventure, Amelia, Journey, Perception, Pursuit, Sunrise, Vision, Wonder және Curiosity) таңдады. "Атлас V" зымыраны Марс тану орбиталық станциясы мен "Жаңа көкжиеңістер" ғарыш зондын ұшыру үшін де пайдаланылды. Бұл екі сатылы зымыранға бір RD 180 қозғалтқышымен жұмыс істейтін Common Core Booster (CCB), төрт қатты отынды зымырандық күшейткіш (SRB) және диаметрі бойынша жүк бөлімі бар Centaur екінші сатысы кіреді. НАСА ұшыру қызметтері бағдарламасы ұшыруды НАСА ұшыру қызметтері (NLS) I шарты арқылы үйлестірді.

Круиздік кезең

Круиздік саты MSL ғарыш кемесін ғарыш кеңістігінен алып өтіп, Марсқа жеткізді. Планетааралық сапар 253 күнде 352 миллион мильді құрады. Круиздік сатының өз қозғалтқыш жүйесі бар, ол гидразин отынын пайдаланатын екі титан резервуарындағы сегіз қозғалтқыштан тұрады. 2012 жылдың желтоқсан айында Марс тану орбиталық станциясы круиздік сатының қалдықтарын анықтады. Аспаптың бастапқы көлемі, жылдамдығы, тығыздығы және соқтығысу бұрышы белгілі болғандықтан, ол Марс бетіндегі соқтығысу процестері және атмосфералық қасиеттер туралы мәліметтер береді.

Марс орбитасы

MSL ғарыш кемесі Жер орбитасынан шығып, 2011 жылғы 26 қарашада, ұшырылғаннан кейін көп ұзамай, Atlas V ұшыру құралының Centaur жоғарғы сатысы арқылы гелиоцентрлік Марсқа көшу орбитасына енгізілді. Сапар барысында екі топқа орналастырылған сегіз қозғалтқыш айналу жылдамдығын басқару және осьтік немесе бүйірлік траекторияны түзету маневрлерін орындау үшін итеркіштер ретінде қолданылды. Жол бойында круиздік саты ғарыш кемесінің қону орнына бағытын түзету үшін төрт траекторияны түзету маневрін жасады. Ақпарат екі X-диапазонды антенна арқылы миссияны басқару орталығына жіберілді. Жаңа EDL (атмосфераға кіру, түсу және қону) жүйесі Curiosity-ді қону эллипсіне орналастырды. Ровердің соңғы қону орны мақсатынан кем емес қашықтықта болды, ұзақ сапардан кейін. MSL-дің Марсқа жасаған ғарыш сапарының EDL кезеңі бар болғаны жеті минутқа созылды және JPL инженерлері алдын ала бағдарламалағандай, нақты ретпен автоматты түрде орындалды. Атмосфераға кіру, түсу және қону тізбегі төрт бөлек кезеңде жүзеге асты: Бағытталғандық итеркіштер мен шығарылатын тепе-теңдік массаларын бірлесіп пайдалану арқылы қамтамасыз етілді. Шығарылатын тепе-теңдік массалары капсуланың массалық орталығын өзгертіп, атмосфералық кезеңде көтерілу күшін тудыруға мүмкіндік берді. Навигациялық компьютер өлшемдерді біріктіріп, капсуланың орналасуын және бағытын анықтады, содан кейін автоматты түрде айналу моментін басқару командаларын жасады. Бұл дәл қону техникасын қолданған алғашқы планеталық миссия болды. Ровер ғарыш арқылы сапар барысында және Марс атмосферасына кіргенде оны қорғаған аэрокапсуланың ішінде жиналған күйде сақталды. Атмосфераға кіруге он минут бұрын аэрокапсула, ұзақ Марсқа сапар барысында қуат, байланыс және итеркіш күшін қамтамасыз еткен круиздік сатыдан бөлінді. Круиздік сатыдан бөлінгеннен кейін бір минут өткен соң аэрокапсуладағы қозғалтқыштар ғарыш кемесінің минутына 2 айналымдық айналуын тоқтатып, жылу қалқаны Марсқа қарап, атмосфераға кіруге дайындық жасады. "Аспанды кран" тұжырымы бұрынғы миссияларда қолданылмаған. Curiosity зерттейтін қабатты тау жыныстары кратер еденінен шамамен биіктікте көтеріледі. Қону орны – таудың алдындағы кратердегі Aeolis Palus аймағының 51-ші квадратындағы "Yellowknife" тегіс бөлігі. Күтілетін қону орны эллипстік аймақ болды. NASA ровердің қону орнына Брэдбери жері деген ат берді, ол 2012 жылғы 22 тамызда, 2012 жылғы сол күні (sol) болды. NASA мәліметінше, Curiosity ұшырылған кезде 20 000-нан 40 000-ға дейін ыстыққа төзімді бактериялық споралар болған, ал олардың саны 1000 есеге дейін саналмаған болуы мүмкін.