Кіріспе

Марсты зерттеуді қолдау тобы

Марс қоғамы – адамның Марс планетасын зерттеуі мен қоныстануын қолдайтын коммерциялық емес ұйым. Ол 1998 жылы Роберт Зубрин құрған, ал оның негізгі қағидалары Зубриннің «Марсқа тікелей жол» философиясына негізделген, мақсаты – Марсқа адамдарды жіберуді мүмкіндігінше жеңілдету. Марс қоғамы Марс бағдарламасына жұртшылықтың қызығушылығын арттыру үшін қолдау жинап, лоббилік жұмыстар жүргізеді. Марс қоғамының көптеген қазіргі және бұрынғы мүшелері кеңінен ғарыш саласында ықпалды, мысалы, Базз Олдрин және Илон Маск. Қоғам құрылғаннан бері түрлі шаралар мен зерттеу жұмыстарын ұйымдастырып келеді. Жыл сайын Халықаралық Марс қоғамының конвенциясын өткізеді және Flashline Mars Arctic Research Station мен Mars Desert Research Station сияқты зерттеу жобаларын жүргізеді, екеуі де Марсқа ұқсас жағдайлардағы тіршілік орындарын пайдаланады. Екі станция да зерттеу мақсатында елсіз жерлерге орналасқан. Ұшқыштар сыртқы кеңістіктегі жұмыстарды симуляциялайды, зерттеу тапсырмаларын орындайды және станцияда шектеулі азық-түлікпен тұрады. Сонымен қатар, Юта штатында университеттер арасында робототехникалық жарыс – University Rover Challenge ұйымдастырылады.

Құрылымы

Марс қоғамы – 501(c)(3) статусына ие, қайырымдастықтар мен еріктілердің күшімен жұмыс істейтін коммерциялық емес ұйым. Марс қоғамына мүше болу үшін шағын мүшелік жарна төлеу қажет. Бұл мақсаттар Марс қоғамының негіздемелік декларациясында баяндалған. Илон Маск, Грегори Бенфорд. Қоғам Ғарыш дамуы альянсының мүшесі болып табылады және Австралия, Канада, Еуропа, Жапония және тағы да көптеген елдерде бөлімшелері бар.

Философия және ұғымдар

Марс қоғамының көптеген мүшелері Марсқа адам миссиясы он жыл ішінде мүмкін деп санайды (Зубриннің «Марс Директ» жоспарында көрсетілгендей) және мұндай миссия Марстың колонизациялауының негізін қалар еді. «Марс Директ» философиясы қоғамның лоббилік күш-жігері арқылы кеңінен тарады. 2009 жылы Обама әкімшілігінің АҚШ ғарыш бағдарламасының болашағын анықтау үшін құрған Аугустин комиссиясының алдында Зубрин «Марс Директ» сияқты, үнемді Марс бағдарламасын бастауды жақтады. Комиссия куәліктерге бейжай қарады; соңғы есепте комиссия Марсқа адам миссиясы, жалпы алғанда, «ондаған жылдық инвестицияларды талап етеді және адамдар үшін елеулі қауіпсіздік тәуекелін білдіреді» деген қорытындыға келді. 2005 жылы ғылыми фантастиканы зерттеуші Роберт Маркли Зубриннің Марс қоғамының президенті лауазымын Марсқа адам миссияларын қалай жүргізу керек деген өз көзқарасын жариялау үшін пайдаланғанын атап өтті. «Марс Директ» жоспарын американдық жұртшылыққа ұсыну үшін ол Марсты Ұлы Америка шекарасымен салыстырып, Марстың колонизациясын Жердегі әлеуметтік тоқырауды және «Хоббстің үмітсіздігін» шешудің жолы ретінде қарастырды. Марс – идеалды қоғамның тууына мүмкіндік беретін орын. Марклидің сөзіне сүйенсек, Зубрин «жаһандық тағдырдың көрінісін» жасады. Марс қоғамының көпшілігі Зубриннің идеалдың одан да шартты нұсқасымен келісті, яғни Марстың колонизациясы адамзат үшін антиутопиялық болашақтың алдын алу үшін маңызды. 2005 жылы Маркли Марс қоғамының 16 ғасырда құрылған Корольдік қоғамға ұқсас екенін айтты: «профессионалды ғылыми ұйым ретінде энтузиастердің әлеуметтік клубы», 1996 жылғы соңғысы болғанша. Қазір құлап қалған «Мартин Мариетта» аэроғарыш компаниясында Роберт Зубрин – 1987 жылы үшінші «Марсқа қатысты» конвенциясына қатысқан – және инженер Дэвид Бейкер «Марс Директ» деп аталатын Марсқа адам миссиясын жоспарлады. «Марс Директ» жоспарының негізгі принципі – қолданыстағы технологияларды пайдалану және қауіпті ғарыш кездесулеріне немесе қымбат ғарыш станцияларына қажеттілікті жою. NASA-ның өңделген «Марс Директ» жоспары («NASA Design Reference Mission 3.0») 20 миллиард долларға бағаланды; кітап бұрынғы Марс зерттеу миссияларының ұсыныстарын тым қымбат және күрделі деп сынға алды, «Марс Директ» жоспарына негізделген балама миссия жоспарын ұсынды, оған философиялық аргументтер келтірді және жоспарға қатысты сын-ескертпелерді жоққа шығарды. Марс қоғамын Зубрин 1998 жылдың 13 тамызында Колорадо штатының Боулдер қаласында Марс қоғамының алғашқы конвенциясында құрды. Бірінші конвенцияда Марс қоғамының негізгі мақсаттарын баяндаған Марс қоғамының негізгі декларациясына қол қойылды, Марс қоғамы мүшелерінің марсиандық идеалдары арасында келіспеушіліктерге қарамастан, Зубриннің ынтымақтастық туралы өтініштеріне қарамастан. 2002 жылдың сәуірінде Маск уақытша қорды толығымен тастады; оның орнына ол төмен құнмен ракеталар құру үшін SpaceX компаниясын құрды және Марс қоғамы демеушілік атқаратын сапарларда танысқан аэроғарыш инженерлерін шақырды. Оның 2012 жылы қоғамнан «Марс Пионер» сыйлығын қабылдауы және 2020 жылғы қоғамның конвенциясында баяндама жасауы. Бірінші конвенциядан кейін Марс қоғамы Канаданың Нунавут аймағындағы Девон аралында «Flashline Mars Arctic Research Station» (FMARS) деп аталатын Марс аналогын салуға шешім қабылдады. FMARS әлемдегі екінші Марс аналогы; біріншісі – «Haughton–Mars Project». FMARS құрылысының бір бөлігін Марс қоғамы мен «Haughton–Mars Project» тобы төледі. Қалған қаржыландыру коммерциялық демеушіліктен, мысалы, «Discovery Channel» арқылы түсті. FMARS 2000 жылдың шілдесі мен тамызында алғаш рет сынақ жүргізу кезінде пайда болды. 2001 жылдың желтоқсанында, 2008 жылдың тамызында Марс қоғамы алдын ала іріктеуден кейін «TEMPO3» жобасын жариялады. «TEMPO3» екі «CubeSat»тан тұратын, көміртегі диоксидімен жұмыс істейтін қозғалтқыштармен айналатын және ғарышта айналмалы жасанды гравитациялық жүйені көрсетуге бағытталған жүйе ретінде жоспарланған. Бұл ұсыныстардың ешқайсысы іске аспады: «Mars Gravity Biosatellite» 2009 жылдың маусымында қаржыландырудың жетіспеуіне байланысты тоқтатылды. «Mars One» – 2011 жылы құрылған, қазір жоқ коммерциялық емес ұйым, «Марсқа қалу» деп аталатын бір бағытты миссия арқылы Марста адам қонысын құруды мақсат еткен. MIT зерттеушілері жоспарды жүзеге аспайтын және қауіпті деп сынға алды. «The Space Review» журналынан Дуэйн А. Дэй MIT тобы нақты және реалистік аргументтер келтіре отырып, пікір таласын жеңіп шықты деп мәлімдеді. Ол сондай-ақ «Mars One» танымалдығы Марс қоғамын басып тастағанын атап өтті, бұл «Mars One» ақымақтық деп танылуы Марс қоғамының беделіне зиян келтіруі мүмкін екенін айтты.

Қазіргі жобалар

Марс қоғамының басты жобасы – Марс аналогты зерттеу станциясы бағдарламасы. Бағдарлама Марс миссияларының техникалық және адам факторын түсінуді екі Марс аналогты мекені арқылы: Flashline Mars Arctic Research Station (FMARS) және Mars Desert Research Station (MDRS) арқылы жетілдіруге бағытталған. FMARS Канададағы Девон аралында және Хаутон соққы кратеріне жақын, 75-ші солтүстік параллельдің үстінде орналасқан, онда арал адам қоныстанбаған және шөлейт. MDRS Ханксвилл, Юта штатының жанында орналасқан, онда мекен өркениеттен оқшауланған. Екі станцияның орналасуы да Марспен пейзаждық ұқсастықтары үшін таңдалған. Бұл станциялар зерттеу мақсатында болғандықтан, FMARS және MDRS екеуі де көпшілікке жабық. Марс қоғамы 2022 жылдың қазан айынан бастап Австралияның Аркарула қаласында тағы бір Марс аналогты станциясын салуды жоспарлап отыр. Станция Жер бетінен тікелей ұшырылатын ғарыш кемесін көшірмелейді, оған жасанды қозғалтқыш модулі, жылу қалқаны және қону қозғалтқыштары орнатылады. MarsVR жобасы – базаның айналасындағы бір шаршы мильді және MDRS-ті симуляциялайтын виртуалды шындық бағдарламасы. Бағдарлама жергілікті виртуалды шындық компаниясымен бірлесіп жасалды. MarsVR MDRS экипаждарын ғарыш киімдерін, әуе шлюздерін, роверлерді пайдалануды және тамақ пісіру сияқты іс-шараларды симуляциялау арқылы оқытады. Бағдарламалық қамтамасыз ету сондай-ақ футбол және альпинизм сияқты спорт түрлерін Марста ойнауды да симуляциялай алады. 2023 жылы Марс қоғамы Марс технология институтын және Марсты отарлаудағы еңбек, ауыл шаруашылығы және энергия проблемаларына шешімдерді зерттеу үшін сәйкес C корпорациясы Марс технология зертханасын құрды. Институт өзінің кампусын салудан бұрын зерттеу жұмыстарын университеттерге тапсыруды жоспарлап отыр.