Кіріспе

Американдық аэроғарыш инженеры (1952 жылы туған) Роберт Зубрин (/z//uː//b//r//ɪ//n/; 1952 жылдың 9 сәуірінде туған) – Марсты адамдар зерттеуді қолдайтын белсенді жақтас. Ол сондай-ақ АҚШ-тың ғарыш кеңістігіндегі басымдығын жақтап, "21-шы ғасырда құрлықта, теңізде немесе әуеде жеңіске жететін күш – ғарыш кеңістігін бақылайтын күш болады" деп жазады және "Егер біз Жерде бейбітшілік орнатуды қаласақ, ғарышта соғысқа дайындалуымыз керек" деген пікірде. Ол және Мартин Мариеттадағы әріптесі Дэвид Бейкер 1990 жылғы ғылыми зерттеу жұмысында мұндай миссияның құнын және күрделілігін айтарлықтай төмендетуге бағытталған Mars Direct жобасын жасады. Басты идея – Марстың атмосферасын пайдаланып, жер бетінде болу және қайта оралу үшін оттегі, су және ракеттік отын өндіру. Жоспардың өңделген нұсқасы кейіннен NASA-ның "эталлондық жобалау миссиясы" ретінде қабылданды. Ол астероидте немесе Айға қайта оралу сияқты тағы бір Аполлон бағдарламасында база немесе алдыңғы пост құрудың кешігуі мен шығындарының тиімділігін күмәнданады, себебі олардың ешқайсысы өздігінен барлық қажетті оттегі, су немесе энергияны қамтамасыз ете алмайды. Бұл ресурстарды Марста өндіруге болады, ал адамдар содан кейін онда болады деп ол күтеді. Марсты зерттеуге үкімет тарапынан қызығушылықтың болмауына көңілі толмады және "Марсқа қатысты дәлелдер" (1996) кітабының табысынан соң, сондай-ақ Ұлттық ғарыш қоғамындағы басшылық тәжірибесінен кейін Зубрин 1998 жылы Марс қоғамын құрды. Бұл – Марсқа адамдарды жіберу мақсатын ұстанатын халықаралық ұйым, мүмкіндігі болса жеке қаржыландырумен.

Ерте өмір

Зубрин 1952 жылдың 9 сәуірінде Нью-Йорк қаласында, Бруклинде дүниеге келген. Оның әкесі – Ресейден келген еврей иммигранттарының ұрпағы.

Мансап

Зубринге алғашқы патенті 1972 жылы 20 жасында үш ойыншы шахматқа берілді. Зубриннің математика ғылымдары бойынша бакалавр дәрежесі Рочестер университетінен (1974) алынған; инженер болғанға дейін 7 жыл ғылым оқытушысы болып жұмыс істеді. Ол ғарышқа қозғалыс және зерттеу саласында бірнеше концепцияларды әзірледі және 200-ден астам техникалық және техникалық емес мақалалардың, сондай-ақ бірнеше кітаптардың авторы. Ол сонымен қатар Марс қоғамының және инновациялық аэроғарыш технологияларын зерттеу мен дамытумен айналысатын жеке компания – «Пионер Астронавтика» президенті болып табылады. Зубрин гибридтік зымыран/ұшақ бойынша АҚШ дизайн патенті мен АҚШ пайдалы патентінің, сондай-ақ оттегімен жабдықтау жүйесі бойынша АҚШ пайдалы патентінің (төмендегі сілтемелерді қараңыз) бірлескен авторы. Зубриннің өнертабыстарының қатарында ядролық тұзды су зымыраны және магниттік желкен (Дана Эндрюспен бірге) бар. Зубрин Қауіпсіздік саясаты орталығының ғылыми қызметкері. Кәсіби мансабында Зубрин Lockheed Martin компаниясының ғарыш зерттеулері стратегияларын әзірлеуге жауапты сценарийлерді әзірлеу тобының мүшесі болды. Сондай-ақ ол «Мартин Мариетта Астронавтика» компаниясының аға инженері және планетааралық миссияларға арналған озық концепцияларды әзірлеудегі жетекшілердің бірі болды». «Мартин Мариетта» компаниясында жұмыс істеген кезінде ол бір сатылы орбиталық ғарыш кемесінің идеясын жасады және Black Colt-ты әзірледі. Бірақ, ірі аэроғарыш компанияларында ұшыру құнының төмендеуіне жеткілікті қызығушылық болмағандықтан, ол ақырында «Мартин Мариетта» компаниясын тастап, АҚШ Әуе күштерінің инженері Митчелл Бернсайд Клэппен бірлесіп «Пионер Рокетплейн» компаниясын құрды. «Көңілді аралауға кіру: ғарышқа ұшып баратын өркениетті құру» атты кітабында Зубрин ірі аэроғарыш компаниялары мен АҚШ үкіметінің ғарышқа ұшу құнын төмендетудегі сәтсіздіктерін жазды. 1998 жылы Зубрин Марс қоғамын құрды және келесі жылдары Марстағы адамдардың болуына қатысты көпшіліктің қызығушылығын арттырды. Марс қоғамының жұмысы АҚШ үкіметін бірнеше Марс роверлеріне қаржыны қысқартудан бас тартуға итермеледі.

Астронавтиканың ізашарлары

1996 жылы Зубрин Pioneer Astronautics (бұрынғы Pioneer Invention) компаниясын құрды, ол ғарыш зерттеуін одан әрі дамыту және Жердегі өмірді жақсарту үшін жаңа технологияларды әзірлеуге бағытталған ғылыми-зерттеу және әзірлеу компаниясы. Компания көбінесе шағын бизнес аясындағы зерттеу келісімшарттарына сүйенді және ғарыш саласына қатысты көптеген мәселелерді шешті. 2020 жылдың 13 шілдесінде Voyager Space Holdings Pioneer Astronautics компаниясын сатып алғанын хабарлады.

Пионерлік энергия

2008 жылы Зубрин штаб-пәтері Колорадо штатының Лейквуд қаласында орналасқан Pioneer Energy ғылыми-зерттеу және әзірлеу фирмасын құрды. Компанияның басты назары – АҚШ-тағы шағын және ірі мұнай өндірушілерге мүмкіндік беретін, жылжымалы күшейтілген мұнайды қалыпқа келтіру (EOR) жүйелерін әзірлеу. Компания сонымен қатар синтетикалық отын өндіруге арналған бірқатар жаңа процестерді жасады.

Терраформация этикасы

Доктор Зубрин терраформация этикасындағы орташа антропоцентрикалық көзқарасты қолдайтын адам ретінде танымал. Терраформация этикасы туралы пікірталастар көбінесе Зубриннің досы Кристофер МакКеймен өткізген бірнеше қоғамдық дебаттарға сілтеме жасайды, ол терраформация этикасында орташа биоцентрикалық көзқарасты жақтаушы. Мысалы, осы дебаттардың бір бөлігі жазба түрінде "Марсқа: Жаңа әлемді отарлау" кітабында "Марстың түпкілікті бактериялары адамның зерттеуінен артық па?" деген бірлескен мақаласында келтірілген. (б. 177–182)

Сұхбаттар

Роберт Зубринмен әңгімелесіп тұрмын. Мартин Буркхардтпен «Ex nihilo» бағдарламасында сұхбат.