Техас жәрмеңкесінің символы – Биг Текс

Кіріспе

Жыл сайынғы Техас мемлекеттік жәрмеңкесінің символы – Биг Текс, 55 фут (17 метр) биіктігіндегі және АҚШ-тың Техас штатындағы Даллас қаласындағы Фейр Паркте өткізілетін Техас мемлекеттік жәрмеңкесінің танымал символы. Бұл тұлға Даллас пен Техастың мәдени символына айналды. 1952 жылдан бері Биг Текс келушілерге мәдени елші ретінде қызмет етіп келеді, ал жәрмеңке алаңындағы оның орналасқан жері дәстүрлі кездесу орыны болып табылады. 2012 жылдың 19 қазанында, 2012 жылғы Техас мемлекеттік жәрмеңкесінің соңғы күндері, Биг Текс оң аяқ киімінен басталып, құрылымын бойлай өрлеген электр өртінен қирады, алдымен мойын тұсынан көріне бастады. Өрттен кейін SRO Associates және Texas Scenic Co. компаниялары жаңа Биг Тексті жасады. Бұл жаңа бейне 2013 жылдың 26 қыркүйегінде алғаш рет көпшілік назарына ұсынылды. 2020 жылдың қыркүйек айында COVID-19 пандемиясының салдарынан жәрмеңке уақытша тоқтатылған кезде Биг Текс маска киді.

Шығу тегі

Керенс, Техас қаласы "Үлкен Текстің туған жері" деп танымал, бірақ оның алғашқы нұсқасы 1949 жылы темір бұрғылау қабығынан, папье-машеден және тоқылған арқаннан жасалған 49 фут (15 м) биіктігіндегі Санта Клаус болған. Бұл мүсінді қалалық сауда палатасының директоры Хауэлл Бристер қаладағы мерекелік сатуды көтеру мақсатымен ойлап тапқан. "Әлемдегі ең үлкен Санта Клаус" (кейіннен күмәнді деп танылған) екі мерекелік маусым бойы Колкет көшесінде тұрды және Иран мен Австралия сияқты алыс елдерден де баспасөз назарына ілікті. Фигура Керенс тұрғындары Оттис Франклин Сперлок пен Харди Майо үлгісінде жасалған, ал оны қала тұрғындары құрастырды – рамасын дәнекерледі, денесін жасады және киім тікті. Екі маусымнан кейін мүсінге деген қызығушылық азайды, содан кейін Керенс оны сатуға шығарды. 1951 жылы Мемлекеттік жәрмеңке президенті Р. Л. Торнтон Сантаның бөліктерін 750 долларға сатып алып, суретші Джек Бриджеске оларды ковбойға айналдыруды тапсырды, осылайша "Биг Текс" дүниеге келді.

1952 жылдан 2012 жылға дейін

Биг Текс 1952 жылғы жәрмеңкеде дебют жасады, ол 52 футтық каубой, джинс шалбар киіп, H. D. Lee компаниясы сыйлаған, бұл компания сол кезде Канзас штатындағы Шоуни Миссия қаласында орналасқан еді. Суретші Джек Бриджес өзінің бетінің суретін, фермер Док Симмонстың суретін және Уилл Роджерстің суретін пайдаланып, жаңа келбет жасады. Жәрмеңкеден кейін оның сыртқы түріне сәл өзгеріс енгізіліп, мұрны түзеліп, көзінің сәл қиық қарауына түзету жасалды. 1953 жылы Биг Текс сөйлей бастады. Арнайы жасалған реципромотор және фигураның басына орнатылған 75 ватттық динамик жүйесі арқылы Джек Бриджес табиғи сөйлеудің иллюзиясын жасау үшін, жақын қозғалту арқылы жол тапты. Текс сол жылы Даллас Джейсиз клубымен бірге Миннеаполисте өткен конгреске де қатысты. 1955 жылы Биг Текс алғаш рет жаңа киім алды, оны да H. D. Lee компаниясы жасады. Сол жылғы жәрмеңкеден кейін ол Батыс Техасқа сапар шегіп, Абилин Христиан колледжінің 50 жылдық қайта оралу тойына қатысты. 1956 жылғы жәрмеңкеде Биг Текске 12 фут биіктігі, 19 фут ұзындығы бар Hereford тұқымды бұқаның пластикалық моделі ("Чемпион" деп аталды) серік болды, бірақ Биг Текс көбінесе жеке көрсетілді. 1950 жылдары Биг Текске тағы да өзгеріс енгізіліп, папье-маше "терісі" шыны талшыққа ауыстырылды. Алғашқы бас сақтауға алынып, 1993 жылы аукционда Даллас коллекционеріне сатылды. 1961 жылы Техас штатының жәрмеңкесі Биг Текстің жыл бойы тұрақты орнатылатын мүсінін жасауды жариялады, бірақ фигура тек жәрмеңке кезінде ғана көрінетін маусымдық ерекшелік болып қалды. Оның орнына, 1966 жылы Big Tex Circle көрме алаңы үлкен үйіндімен қайта жаңартылды. Биг Текс 1981 жылы Техас штатындағы Керенс қаласына, оның туған қаласының 100 жылдығын тойлауға барды. Үш жылдан кейін оның мойны қозғалтылып, айналу мүмкіндігі берілді, сондай-ақ оның механикалық аузы да жаңа жүйемен жаңартылды. Биг Текс 2002 жылы 50 жылдық мерейтойын тойлап, үлкен торт пен AARP картасын алды. Шашына сұр түстер қосылып, Биг Текстің қолы мен бетіне әжімдер қосылды, ол "қартая" берді. 2012 жылы Техас штатының жәрмеңкесі Биг Текстің 60 жылдық мерейтойын атап өтті.

Big Tex made his debut at the 1952 fair, a 52 foot cowboy dressed in denim jeans and a plaid shirt donated by the H. D. Lee Company, then based in Shawnee Mission, Kansas. Artist Jack Bridges used a photograph of his own face, a photograph of rancher Doc Simmons and a photograph of Will Rogers to create the new look. After the fair, his appearance was slightly altered to straighten his nose and correct an odd wink. It was in 1953 that Big Tex also began speaking. Using a custom built recipromotor and a 75 watt speaker system housed in the figure's head, Jack Bridges devised a way to create the illusion of natural speech with a swinging jaw. Tex also attended a convention in Minneapolis that year with the Dallas Jaycees. In 1955 Big Tex received his first new change of clothes, again fabricated by the H. D. Lee Company. After that year's fair, he traveled to West Texas to participate in Abilene Christian College's 50th annual homecoming celebration. A 12 foot tall, 19 foot long plastic model of a Hereford steer (called "The Champ") accompanied Big Tex for the 1956 fair, but Big Tex was primarily displayed alone. During the 1950s Big Tex underwent further re design, replacing the papier mache "skin" with fiberglass. The original head was put into storage and later sold at auction in 1993 to a Dallas collector. The State Fair of Texas announced the construction of a permanent, year round statue of Big Tex in 1961, but the figure remained a seasonal feature appearing only during the fair. Instead, the Big Tex Circle display area was redesigned in 1966 with a larger mound. Big Tex traveled to his hometown of Kerens, Texas in 1981 to help celebrate the 100th anniversary of the city. Three years later his neck was animated, allowing it to turn; his mechanical mouth was also upgraded with a new system. Big Tex celebrated his 50th birthday in 2002, receiving a giant birthday cake and an AARP card. Shades of gray were added to the hair and wrinkles were added the figure's hands and face as Big Tex continued to "age.” In 2012 the State Fair of Texas celebrated Big Tex's 60th birthday.

Жою және демалу

2012 жылдың 19 қазанында (Тексас штатының 2012 жылғы мемлекеттік жәрмеңкесінің соңғы демалыс күні, сонымен-ақ Биг Текстің 60 жылдығы) Биг Текстің құрылымының ішінде өрт шықты. Көргендердің арасында тұрғанда, кейіпкердің киімі, беті және шляпасы бірнеше минуттың ішінде толығымен жанып кетті. Ресми тергеу көрсеткендей, өрт жәрмеңке кешенінің оң аяғының астындағы электр панелінен бастау алған. Бұл панель мүсіннің киімдерін ісіріп тұратын ауа компрессорын қуатпен қамтамасыз еткен деп саналады. Өрт туралы жаңалықтар ұлттық деңгейде қызу талқыға түсті, ал жәрмеңке басшылары 2013 жылғы жәрмеңкеге дейін Биг Тексті "ең үлкен және жақсырақ" етіп қайта жасайтындарын уәделеді. Құпия түрде жұмыс істеп, SRO Associates және Texas Scenic Co. компаниялары 2013 жылы 500 000 долларға жаңа Биг Текс жасады. Биг Текс айналысы, Тексас штатының жәрмеңкесі кезіндегі орналасқан жері, сондай-ақ үлкен мүсінге арналған кеңейтіліп, нығайтылды.

Киім-кешек

Биг Текс әдетте үш жылда бір рет жаңа көйлек пен джинс алады, қазіргі уақытта оны Уильямсон Дикки Өндірістік Компаниясы жобалап, тігумен айналысады. Оның киімдері соңғы рет 2022 жылы жаңартылды. 2013 жылға дейін Биг Текс 70-кеп аяқ киім, 75 галлондық бас киім, нейлон тенти матасынан жасалған 100 180/181 өлшемді көйлек және 284W/185L 5X өлшемді Дики джинсы киген. Тек шалбарына ғана көп мөлшерде деним мата қолданылып, салмағы 800 кг-дан астам болған. Биг Текс жылдар бойы киімдерімен байланысты бірнеше жағдайға тап болды. 1961 жылы Карла дауылы оның киімдерін жыртып жіберді. 1970 жылы оның үлкен көйлегі жүк көлігінен ұрланып, көпшілік назарына ілікті.

Үлкен Текстің дауыстары

Үлкен Текс жәрмеңкеге келгендерді "ХООООООДЫЫЫЫЫ, ФООООООЛКС!!!" деген достық әнімен қарсы алады және Техас мемлекеттік жәрмеңкесінің барлық кезеңінде тұрақты түрде хабарламалар жасайды. Оның күмбірлеген дауысын алты онжылдық бойына небары бірнеше адам ғана ойнады, олар жәрмеңкеде "ит үйі" деп аталатын стендтен күн сайын өнер көрсетеді.

WRR FM 101.1 дискожокейі Ал Джонс Үлкен Текстің алғашқы дауысы болды және 1955 жылы жәрмеңке аяқталғанға дейін осы рөлді атқаратын болды. Big Tex-тің ең танымал дауысы болып саналатын радио хабаршысы Джим Лоу 1956 жылы дауыстауды бастады. Ол 1982 жылға дейін дауыстауды жалғастырды, содан кейін белгісіз себептермен рөлден кетіп, келесі 4 жыл бойы Боб Соннемейкер осы рөлді атқарды. Лоу 1987 жылы қайтадан дауыстауды бастады және денсаулығына байланысты 1998 жылғы мемлекеттік жәрмеңкеден кейін зейнеткерлікке шыққанға дейін тағы он бір жыл бойы дауыстауды жалғастырды. 2001 жылы штаттық байқау және бәйге, Cotton Bowl-да тікелей эфирде өтті, онда Сони Рэй Столз Үлкен Текстің келесі дауысы болып жарияланды. Бірақ бір маусымнан кейін Сонни жәрмеңке шенеуніктерінің кәсіби емес қарым-қатынасы себепті осы рөлді жалғастырудан бас тартты, ал 2002 жылы жәрмеңкеге бәйгеде екінші орын алған Билл Брэгг шақырылды. 1955 жылғы Үлкен Текстің (Ал Джонс) дауысын NBC-нің тікелей эфирдегі Wide Wide World бағдарламасының жазбасында естілуге болады, онда мемлекеттік жәрмеңкеде түсірілген бірнеше бөлімдер бар.

Суреттер

Техас штатының жәрмеңкесі Big Tex-ті маркетингтік материалдарда, соның ішінде жәрмеңкенің веб-сайтының домендік атауында (www.bigtex.com) пайдаланады. FOX телеарнасының "King of the Hill" анимациялық сериалының бір эпизодында Big Tex "Қыз, сен жақында алып боласың" атты эпизодтың негізгі тақырыбы болып табылады, ол алғаш рет 2004 жылдың 25 сәуірінде көрсетілді. Эпизодта Хэнк Хилл Техас штатының жәрмеңкесі пропанды барбекю грильдерін пайдалануға рұқсат бермегеніне ашуланып, Луанн Платтер, Хиллдің қызы, оған қарсылық ретінде Big Tex-тің ішіне кіріп, отырып наразылық білдіруге шешім қабылдайды. Big Tex "King of the Hill" сериалында "Мылтықпен қалай оқ атқанға ұқсамайтын күйінде оқ атқызуға" атты эпизодта тағы да пайда болады, бірақ ол тек "Сәлемдесу" дейді. 2005 жылы Техас штатының жәрмеңкесі Big Tex Choice Awards сыйлығын құрды, ол жәрмеңке сатушылары арасындағы жыл сайынғы тағамдар конкурсы. Сыйлықтың кубогы Оскар сыйлығының денесін үлкен Big Tex басымен біріктіреді. Жергілікті/жер астындағы Burning Texan Records жазбалар компаниясының атауы мен логотипі 2012 жылғы өрттен шабыт алды. Horror Cult тобының "The Texorcist" альбомының мұқабасында Big Tex өртеніп жатқан күйі бейнеленген. Big Tex-тің суреті және мүсіннің ерекше позасы аймақтық жарнамалық кампанияларда кеңінен қолданылады. Big Tex-тің суреті жапондық J-Pop тобы "Puffy AmiYumi" үшін 2017 жылдың сәуірінде АҚШ-та өткен үш қалалық "Not Lazy Concert Tour" турнесінің жарнамалық плакатында маңызды орын алды, оның соңғы аялдамасы Техас штатының Даллас қаласы болды. Даллас тобы Tripping Daisy 1998 жылы Джим Лоудың зейнеткерлікке шығуы туралы хабарды оқығаннан кейін оған құрмет ретінде "Jim's Longtime Voice" әнін жазды. Техас штатының Конлен қаласындағы басқа ковбой мүсіні "Big Tex" деп аталды. Ол 1954 жылы мейрамхана мен стейкхаус аясында орнатылды.