Кіріспе

Батыс Үндістандағы этникалық топ – Үндістанның Мина тайпасы.

Мина – Солтүстік және Батыс Үндістанның тайпасы, кейде Бхил қауымының кіші тобы саналады. Бұрын олар Мина тілінде сөйлейді деген қате пікір болған. Оның аты Минанда немесе Мина деп те жазылады. 1954 жылы Үндістан үкіметі оларды жоспарланған тайпалар тізіміне енгізді.

Этнографиялық

Меналар бастапқыда көшпелі тайпа болған. Олар жартылай жабайы және Бхилдерге ұқсас төбелік тайпа ретінде сипатталған. Бірақ Британдық тәжірибі кезінде, британдық үкіметтің мүддесі үшін олар "қылмыстық тайпа" деп жарияланып, Қылмыстық тайпалар заңы бойынша тізімге алынды. Қазіргі уақытта Үндістан үкіметі оларды "Жоспарланған тайпа" деп таниды.

География

Қазіргі уақытта олар Үндістанда Раджастан, Мадхья-Прадеш, Махараштра, Уттар-Прадеш, Пенджаб және Харьяна штаттарында, сондай-ақ Дели орталық аумағында кездеседі.

Шығу тегі

Меналар мифологиялық тұрғыдан Вишнудың Мацья аватарынан, яғни балық түріндегі бейнесінен тараған деп есептейді. Сондай-ақ, олар б.з.б. VI ғасырда гүлденген Матсия патшалығының халқының ұрпақтары екендерін де мәлімдейді. Тарихшы Прамод Кумар ежелгі Матсия патшалығында тұрған тайпалар Мена деп аталған болуы мүмкін екенін айтады, бірақ олардың қазіргі Меналармен қандай да бір ортақ белгісі бар екенін анық айту қиын. Олар адиваси (жергілікті халық) саналады. Капурдың сөзіне қарағанда, Меналар өзін раджпуттарға жақын етуге тырысады.

Раджпут дәуірі

Меналар Раджастханның белгілі бір аймақтарында билік еткен, бірақ оларды шапқыншы раджпуттар жеңіп алған. Өз билігінен кейін, меналар орман мен төбелерді паналауға бейімделіп, өздерінің мемлекетін қайтарып алу үшін күреске түсті. Мұндай мысалдың бірі – Амбер мемлекеті, ол олардың күресін тоқтату үшін көптеген соғыстарға қатысты, соңынан шарттармен келісім жасасып, бейбітшілік орнатты. Меналардан Бундиді Рао Дева (1342 ж.) басып алды, Дхундарды Качхуаха раджпуттары, ал Чополи мұсылман билеушілерінің билігіне көшті. Кота, Жалавар, Караули және Жалоре – бұл бұрынғы меналардың ықпалында болған басқа да аймақтар, олар соңында қарсылық көрсетуді тоқтатты.

Британдық отаршылдық кезең

Радж колониялық әкімшілігі 1858 жылы 1857 жылғы Үндістан көтерілісінен кейін құрылды, осыдан кейін Ұлыбритания үкіметі колониялық басқаруды Шығыс Үндістан компаниясының қолында қалдырудың одан әрі наразылыққа әкелетініне көз жеткізді. Халықты жақсырақ түсіну арқылы ұйымдасқан басқару құру мақсатында, Радж билігі Үндістан халқын жіктеудің әртүрлі шараларын қабылдады. Осы шаралардың бірі – 1871 жылғы Қылмыстық тайпалар заңы, оның ережелері бойынша 1872 жылы Мина тайпасы Патиала және Шығыс Пенджаб штаттарының одағында, сондай-ақ Раджастан және Пенджаб штаттарында заңның бірінші тізіміне енгізілді. Тағы бір шара – 1930 жылғы Кәдімгі қылмыскерлер заңы, оның ережелері бойынша Мина тайпасы тізімге алынды. Бұл қауым көп жылдар бойы, әсіресе Герберт Хоуп Рисли және Дензил Иббетсон сияқты Радждың ықпалды шенеуніктері тарапынан жамандалып, кейде анимистер ретінде және Бхилдерге ұқсас тау тайпасы ретінде сипатталды.

Көтеріліс

1840 жылдары Менастар Лакшминараян Жарвал басшылығымен Жаипурда британ үкіметіне қарсы зор қозғалыс ұйымдастырды, бұл британ билігіне қарсы Менастардың көтерілісі болды.

Жақында болған тарих

Кумар Суреш Сингх мейналардың әдеттегі заңдарынан бас тартпағанын айтады. Көптеген жағдайларда мейналардағы әйелдердің құқықтары басқа көптеген индуист қасталарына қарағанда жақсырақ.

Касталық резерв

Мейналар Раджастан штатында жоспарланған тайпалар санатына жатады және олардың көпшілігі индуист ретінде жіктеледі, бірақ Мадхья-Прадеш штатында Мейналар тек Сиронж, Видиша аудандарында ғана жоспарланған тайпа ретінде танылады, ал штаттың қалған 44 ауданында олар басқа да артта қалған топтарға жатады. Раджастанда Мейна кастасының өкілдері Гурджарлардың жоспарланған тайпалар қатарына қосылуына қарсы, өйткені бұл олардың жоспарланған тайпаларға берілетін квотадан үлесінің азаяды деп қорқады. Бұқаралық ақпарат құралдарының хабарлауынша, жақсы жағдайдағы Мейна қауымы басқа тайпалардың есебінен жоспарланған тайпаларға берілетін квотаның басым бөлігін иеленеді.

Бөлімшелер

Меналар – бхилдердің бір тобы. Мена тайпасы бірнеше руларға және кіші руларға (адахтарға) бөлінеді, олар өз ата-бабаларының есімдерімен аталады. Адахтардың кейбіріне Ариат, Ахари, Катара, Кальсуа, Харади, Даморе, Гхогра, Дали, Дома, Нанама, Дадоре, Манаут, Чарпота, Махинда, Рана, Дамия, Дадия, Пармар, Фарги, Бамна, Хат, Хурат, Хела, Багора және Вагат жатады. Бхил-Мена – Меналардың тағы бір бөлімшесі. Санскриттену процесінің бір бөлігі ретінде, кейбір бхилдер өзін бхил тайпасынан гөрі жоғары әлеуметтік-экономикалық статусы бар меналар ретінде таныстырады. "Ужвал Мена" (сондай-ақ "Ужала Мена" немесе "Парихар Мена") деп аталатын топ жоғары мәртебеге ұмтылып, өздерін Раджпуттар деп санайды, осылайша Бхил-Меналардан өзін ерекшелейді. Олар вегетариандыққа бейім, ал "Майлай Мена" деп аталатын басқа меналардан өзгеше. Тараған әлеуметтік топтардың ішінде Заминдар Мена және Чаукидар Мена бар. Заминдар Мена – бұл күшті Раджпут шапқыншыларына бағынып, Раджпуттар берген жерлерге қоныстанған, салыстырмалы түрде жақсы жағдайдағы адамдар. Раджпут үкіміне бағынбаған және партизандық соғысты жалғастырғандар Чаукидар Мена деп аталады.

Мәдениет

Диуали күні мена тайпасы жиналған күйде суға шомылып, содан кейін Питра Тарпан рәсімін өткізу дәстүрі бар. Олар дхаради дәстүріне сәйкес, тойлар мен басқа да шараларда ағаштар мен өсімдіктерге табыну мәдениетін ұстанады. Әр тайпа өз руына қарай әртүрлі әулет құдайларына құлшылық етеді. Олар Чайтра айының ақ жарығындағы үшінші күні Минеш жайантын тойлайды.

Демография

2011 жылғы Үндістан халық санағына сәйкес, Мина тайпасының жалпы саны 5 миллион адамды құрайды. Hindustan Times басылымының мәліметінше, Раджастан штатындағы Мина халқы штаттың жалпы санының 7% құрайды. Ал неміс жаңалықтар телеарнасы Deutsche Welle хабарлағандай, Мина тайпасы Раджастан штатының халқының 10% құрайды.