Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістан, Непал және Бангладеш халқының этностық тобы
Ethnic group of India, Nepal and Bangladesh
Этимология
Сантал атауы экзонимнен туындаған болуы мүмкін. Бұл термин Батыс Бенгалияның Мединапур аймағындағы бұрынғы Сильдадағы Саонт халқына сілтеме жасайды. Санскрит сөзі Самант немесе бенгал сөзі Саонт "жазық жер" дегенді білдіреді. Олардың этнонимі – Хор Хопон ("адам баласы").
Santal is most likely derived from an exonym. The term refers to inhabitants of Saont in erstwhile Silda in Medinapore region in West Bengal. The Sanskrit word Samant or Bengali Saont means plain land. Their ethnonym is Hor Hopon ("child of human").
Шығу тегі
Тілші Пол Сидвеллдің пікірінше, австроазиялық тілдерде сөйлейтін адамдар шамамен 4000-3500 жыл бұрын (б.з.д. 2000-1500 жылдары) Индокитайдан Одиша жағалауына келген. Австроазиялық тілде сөйлейтіндер Оңтүстік-Шығыс Азиядан таралып, жергілікті үнді халықтарымен кеңінен араласты. Археологиялық жазбалардың жеткіліксіздігіне байланысты, санталы тайпасының бастапқы отаны нақты белгісіз. Санталы тайпасының фольклоры олардың Хихириден келгенін айтады, ғалымдар оны Хазарибаг ауданындағы Ахури деп санайды. Олар содан Чота-Нагпур үстірттеріне, одан кейін Жалдаға, Паткумға және, ақырында, Саонтқа ығыстырылды, онда олар тұрақты түрде қоныстанды. Далтонның сөзіне сүйенсек, олар Харвар тайпалық атынан Сантал деп аталды.
According to linguist Paul Sidwell, Austro Asiatic language speakers probably arrived on coast of Odisha from Indochina about 4,000–3,500 years ago (c. 2000 – c. 1500 BCE). The Austroasiatic speakers spread from Southeast Asia and mixed extensively with local Indian populations. Due to the lack of significant archaeological records, the original homeland of the Santhals is not known with certainty. The folklore of the Santhals claims they came from Hihiri, which scholars have identified as Ahuri in Hazaribagh district. From there, they claim, they were pushed onto Chota Nagpur Plateau, then to Jhalda, Patkum and finally Saont, where they settled for good. According to Dalton, where they were renamed to Santal from cluster name Kharwar.
Британдық дәуір
18 ғасырдың екінші жартысында Санталдар 1795 жылы тарихи жазбаларда "Соонтар" деп тіркелді. 1770 жылғы Бенгал ашаршылығы кезінде Бенгалдың батыс және оңтүстік-батыс бөліктері, әсіресе Джунгл Махал аймағы, ең ауыр зардап шеккен аймақтардың бірі болды және халық саны күрт азайды. Бұл халық азаюы Шығыс Үндістан компаниясы үшін үлкен кіріс жоғалтуға әкелді. Сондықтан 1790 жылы Тұрақты жерді пайдалану шарты қабылданғанда, Компания жерді өңдеуге шаруаларды іздеді. Британдық шенеуніктердің назары Санталдарға ауды, олар орманды кесіп, тұрақты егіншілікпен айналысуға дайын болды. 1832 жылы Радж Махал төбелерінің үлкен бөлігі Дамин-и-Кох деп белгіленді. Британдықтардың басшылығымен Санталдар Каттак, Дхалбхум, Бирбхум, Манбхум, Хазарибаг аймақтарынан көшіп келіп, осы жерлерді шаруалар ретінде өңдеуге кірісті. Олар британдықтардан темір құралдар, егін тұқымдары мен жұмыс малдарына қарыз алып, әдеттегідей топтасып емес, жеке немесе отбасылық түрде жұмыс істеді. Дамин-и-Кохқа (қазіргі Сантал Паргана) келгеннен кейін, британдықтар Санталдарды бұл аймақта бұрыннан қоныстанған Мал Пахариялардан қорғамады. Мал Пахариялар орманды жоюға қарсы болды, жазықтарды шабуылдаумен белгілі болды және жақында ғана жартылай "бейбіттендірілген" еді. Ақырында, Санталдар жақсы технологиясы мен Пахариялардың партизандық шабуылдарына тойтарыс беру қабілетінің арқасында оларды ығыстырып шығарды. Олар орманды жерлерді тазалап, осы аймақтарда егіншілікпен айналыса бастады. Олардың қоныстануы 1830-1850 жылдар аралығында жүрді: 1830 жылы бұл аймақта бар болғаны 3000 Сантал болса, 1850 жылдары 83 000 Сантал қоныстанды және оны күріш егістік алқаптарына айналдырды. Бұл аймақтан Компанияның кірісі 22 есеге өсуіне әкелді. Алайда, Санталдар егіншілікпен көбірек айналысқан сайын, заминдарлар тарапынан қанаушылыққа ұшырады. Санталдардан өзгеше, британдықтар ынтымақтастықтан гөрі жеке бәсекелестікті бағалады және Санталдардың көпшілігі білетін ауылдық кеңестің салыстырмалы түрде жеңілдікпен келген нормаларынан мүлдем өзгеше, қатаң заң жүйесіне ие болды. Бенгалдың махаджан саудагерлері мен Бихардың баниялары басқа жерден тауар әкеліп сата бастады, ал көптеген Санталдар оларды ерекше деп санап, оларды сатып алу үшін қарызға түсті, көбінесе жерлерін кепілге қойып. Санталдар қарыздарын төлей алмағанда, жер иелері олардың жерлеріне ие болды, ал Санталдар жерсіз шаруаларға айналды. Бания саудагерлері мен басқа да сырттан келгендер Санталдарды брахмандар жүйесінде төмен дәрежелі деп қарастыра бастады. Ақырында, осы қанаушылық әрекеттер, британдық салық саясаты және жемқор салық жинаушылардың салдарынан Санталдардың наразылығы күшейді. 1855 жылы олар Сантал көтерілісі деп белгілі болған Сантал Хул көтерілісін бастады. Сидху мен Канху Мурму басшылық еткен 30 000 Санталдар заминдарларға және олардың өмірін қиындыққа толы еткен басқа да сырттан келгендерге (диккустарға), сондай-ақ британдық билікке шабуыл жасады. Ақырында, 10 000-ға жуық британдық әскер көтерілісті басуға қол жеткізді. Көтерілістің әсері 1857 жылғы Үндістан көтерілісінің әсерімен салыстырғанда көлеңкеде қалғанымен, Сантал көтерілісі Санталдың мақтанышы мен ұлттық санасының өзгеруіне әкелді. Бұл бір жарым ғасырдан астам уақыт өткен соң Үндістан Республикасының тайпалық провинциясы Жарханд құрылғанда расталды. 1858 жылы Британ тажы Үндістанды ресми түрде өз бақылауына алғаннан кейін Санталдар өздерінің үкімет жүйесі мен дәстүрлерін сақтап қалды. Жаңадан құрылған христиан миссиялары білім беруді ұсынды, ал көптеген Санталдар Ассам мен Солтүстік Бенгалдағы шай плантацияларына көшіп барды, олар әлі күнге дейін сол жерде тұрып жатыр. Алайда, көпшілігі бұрынғы өмірін жалғастырды, бірақ олар өркендемеді. Сонымен қатар, Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін ғана жалпы білім кеңінен тарады. 19 ғасырдың соңында Сантал Парғанасынан көптеген Санталдар Бихар мен Солтүстік Бенгалдың Пурния, Малда және Динажпур сияқты аудандарына көшіп барды. Санталдар Сантал Хулдан кейін де қудалауға ұшырады және заминдарлар оларды Солтүстік Бенгалдың көптеген бөліктерін өңдеуге шақырды, олар бұталы жерлерге айналды, ал Санталдар осы жерлерді өңдеуде шебер болды. 1930 жылдары бұл аймақтағы Санталдардың саны екі жүзге жетті. Көпшілігі жалдау ақысы құнарлы ылғалды жерлерге қарағанда арзан болған шалғынды жерлерге қоныстанды. Алайда, олар заминдарлардан ауыр салық төледі және қарыз берушілер, жоғарғы касталар және жалпы бюрократия тарапынан қысымға ұшырады. 1924 жылы Джиту Сардар басшылығымен, Ганди идеологиясының ықпалымен бірнеше Сантал сардарлары элиталық бенгалдықтар мен британдық үкіметтің қанаушылық жүйесіне қарсы наразылықтарды бастады. Санталдар заминдарларға жалдау ақысын төлеуді тоқтатты, салық инспекторларын ұрып-салып, қарыз берушілерге қарсы наразылықтар ұйымдастырды. 1928 жылы Санталдар чаукидари салығын төлеуді тоқтатты және 1929 жылы Такургаонда наразылықтар өткізді. 1932 жылы бірнеше Санталдар Джиту Сардар басшылығымен өз мемлекетін құруға тырысты, бастапқыда Гандидің Рам Раджы негізінде, бірақ ол оларға көмектеспегендіктен Гандини сынады. 1933 жылы Солтүстік Бенгалдың Санталдарының шағымдарын қарау үшін британдық комиссар тағайындалды.
In the latter half of the 18th century, the Santals entered the historical record in 1795 when they are recorded as "Soontars." During the Bengal Famine of 1770, the drier western and southwestern parts of Bengal, especially the Jungle Mahals region, were some of the worst hit areas and were significantly depopulated. This depopulation resulted in a significant loss of revenue for the East India Company. Therefore, when the Permanent Settlement was enacted in 1790, the Company looked for agriculturalists to clear the lands. British officials turned their attention to Santals, who were ready to clear the forest for the practice of settled agriculture. In 1832, a large number of area of the Raj Mahal hills demarcated as Damin i koh. Santal from Cuttack, Dhalbhum, Birbhum, Manbhum, Hazaribagh migrated and started cultivating these lands as peasants Under British direction, Santals took loans from non Santal moneylenders to buy iron tools, seed grain and oxen as individuals and families, rather than groups as was their custom for working the land. When they arrived in Damin i koh (present day Santal Pargana), the British provided no protection for the Santals against the preexisting Mal Paharias, who were against destruction of forest, were known raiders of the plains areas and had only recently been partially "pacified". Eventually, the Santals, with their better technology and ability to match the Paharia's guerrilla attacks, managed to drive them out. They clear the forest tracts and started cultivation in these areas. Their settlement took place between the 1830s and 1850s: in 1830, the area was home to only 3,000 Santals, but by the 1850s, 83,000 Santals had settled in the land and had turned it into paddy fields. This resulted in a 22 times increase in Company revenue from the area. However, as they became more agricultural, the Santals were exploited by the zamindars. Unlike the Santals, the British valued individual competition instead of cooperation, and had a rigid system of laws very different from the relatively relaxed norms of the village council, the highest form of government most Santals knew. Mahajans from Bengal and Baniyas from Bihar began selling goods from elsewhere, and many Santals, seeing them as exotic, were tricked into debt to buy them, usually with a mortgage on their land. When the Santals were unable to pay the moneylenders back, they became owners of the land and the Santals became dispossessed landless peasants. The Baniya merchants and other outsiders also began to treat Santals as outcastes in a Brahminical system. Eventually, these acts of exploitation, combined with British tax policies and corrupt tax collectors, deteriorated to the point where Santals grew discontented. In 1855, they revolted in the Santal rebellion, better known as the Santal Hul. 30,000 Santals, led by Sidhu and Kanhu Murmu, attacked the zamindars and other outsiders (dikkus) who had made their lives so miserable, as well as the British authorities. Eventually, around 10,000 British troops managed to suppress the rebellion. Although the rebellion's impact was largely overshadowed by that of the Indian Rebellion of 1857, the impact of the Santhal Rebellion lives on as a turning point in Santhal pride and identity. This was reaffirmed, over a century and a half later with the creation of the tribal province in the Republic of India, Jharkhand. After the British Crown formally took control over India in 1858, the Santals continued their system of government and traditions. Newly established Christian missions brought education, and many Santals moved to the tea plantations in Assam, North Bengal, where they still remain today. However, most continued with their old life, but were still not prosperous. In addition, secular education did not become widespread until after Indian independence. In the late 19th century, many Santals migrated from the Santal Parganas to the districts of Bihar and North Bengal such as Purnia, Malda and Dinajpur. The Santals still faced retaliation after the Santal Hul and were invited by zamindars to cultivate many parts of north Bengal, which had become scrubland, land which the Santals specialized in farming. By the 1930s, their numbers in this region the Santals had become two lakh. Most were settled on wasteland where the rent was cheaper than the more fertile wet lands. However they faced heavy taxation from the zamindars, and were oppressed by moneylenders, upper castes, and the bureaucracy in general. In 1924, several Santal sardars, influenced by Gandhian ideology and led by Jitu Sardar, began to lead agitations against the oppressive double system of elite Bengalis and British government. Santals stopped paying rent to the zamindars, beat up revenue inspectors, and led agitations against the moneylenders. In 1928, the Santals stopped paying the chaukidari tax and led protests in Thakurgaon in 1929. In 1932, several Santals attempted to organise their own state with Jitu Sardar as head, initially based on Gandhi's Ram Rajya but quickly criticised Gandhi when he did not help them. In 1933, a British commissioner was appointed to look into the grievances of Santals of North Bengal.
Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең
Сантал қауымы, аймақтың басқа тұрғындары сияқты, Бөлініс кезінде Үндістанның Батыс Бенгалиясы мен Пәкістанның Шығыс Бенгалиясы арасында қалды. Тәуелсіздік алғаннан кейін Санталдар Үндістандағы жоспарланған тайпалар тізіміне енгізілді. Шығыс Пәкістанда Санталдардың саны көп болатын батыстағы аймақтар болды. Сол жерде және көршілес Батыс Бенгалда Санталдар Тебхага қозғалысына маңызды қолдау көрсетті. Пәкістан армиясы көтерілісті жаншып, көптеген Сантал үйлерін өртеп тастағаннан кейін, олардың көпшілігі Үндістанның Малда қаласына қашып өтті. Батыс Бенгалияның солтүстігіндегі тайпалық шаруалар Сантал коммунистік көшбасшысы Жангал Сантал басқарған Нақсалбари көтерілісіне қатысты. Кедейлік геваристік идеяларға негіделген Наксалиттік бүлікке алып келді, ол көбінесе "Қызыл дәліз" деп аталады. 2000 жылы Бихардан Жарханд бөлінгеннен кейін Сантал Парғанасы штаттың жеке әкімшілік бөлімі болды.
The Santal community, like the others of the region, was split between West Bengal in India and East Bengal in Pakistan during Partition. After independence, the Santals were made one of the Scheduled Tribes in India. In East Pakistan, there were some regions in the west where Santals were still in significant numbers. There and in neighbouring West Bengal, the Santals provided significant support to the Tebhaga movement. After the Pakistani military crushed the uprising and burned many Santal homes, many fled across the border to Malda in India. In northern West Bengal, tribal peasants participated in Naxalbari uprising led by a Santal communist leader Jangal Santhal. The impoverishment has led to the Guevarist inspired Naxalite insurgency in what is often termed as the Red Corridor. After Jharkhand was carved out of Bihar in 2000, the Santal Parganas was made a separate division of the state.
Қоғам
Сантал қоғамының негізі – «аға-іні» (боеха) мен «қонақ» (пера) арасындағы айырмашылық, бұл Орталық және Шығыс Үндістанның көптеген басқа тайпалық қоғамдарында да кездеседі. Бір әкенің балалары (кейде атасының), nij boeha деп аталады, көбінесе біріне-бірі жақын тұрып, көршілес жерлерге ие болады. Сингхумда «бір үйдің адамдары» (мит орак хор) деп аталатын ең жақын туыстық байланыстағы адамдар бір-бірімен неке қия алмайды және бір құдайға құлшылық ете алмайды, себебі «үй» – барлық отбасылардың тегінен тараған ортақ ата-бабаны білдіреді. Тек мит орак хор некелері ғана қатты айыпталады. Басқа бір туыстық байланыс – руға мүшелік, ол экзогамиялық. Туыстықтың үшінші түрі – фул, басқа этностық топтардың мүшелерімен ритуалдық достық. Фул ағайындарының балалары бір-бірін ағайынды санайды және үйлену, жерлеу сияқты өмірлік оқиғаларда бір-біріне перә ретінде қатысады. Олар қиын жағдайларда да көмектеседі. Туыстық байланысы жоқ адамдарды пера, яғни қонақтар деп атайды. Сантали қоғамына сіңген жергілікті Кармакар, Махали немесе Лохар сияқты қауымдарды қоспағанда, сантали тілінде сөйлейтін болмаған басқа қауымдардың мүшелері бұл топтан мүлдем шығарылады. Осы қарым-қатынастағы адамдар неке қия алады және үлкен мерекелерге қонақ ретінде қатыса алады. Неке арқылы туысқандар, болғанмен перә, өмірлік оқиғаларда ерекше рөл атқарады. Әйелдер перға келгенде арнайы қарсы алу рәсімдерін орындайды. Неке арқылы туысқандардың екі түрлі байланысы болуы мүмкін: бала, яғни әкелерінің арасындағы қарым-қатынас, немесе саят, яғни жұбайлардың әпке-бауырлары арасындағы байланыс. Сантал қоғамында әлеуметтік жіктелу деңгейі төмен және жақын орналасқан касталық индуистік қоғамға қарағанда теңдікке бейім, бірақ статустық айырмашылықтар бар. Сантал қоғамында адамдармен қарым-қатынас жасағанда ең маңызды көрсеткіш – олардың маранг («үлкен») немесе худин («кіші») мәртебесі. Бұл мәртебе туыстық байланыс арқылы анықталады: мысалы, егер біреу әкесінің ағасының ұлымен сәлемдессе, онда ол жасына қарамастан кіші болып саналады. Сол сияқты, егер біреу ағасының әйелімен сәлемдессе, әйелі маранг болады. Алайда, туысы жоқ жат адамдар мен қонақтар үшін маранг немесе худин мәселесі жасқа қарай шешіледі. Сантали тілінде сәлемдесу (god) өте маңызды және перә келгенде үйдің ауласында жасалады. Сәлемдесу жынысқа және сәлемдесуші кіші немесе үлкен екендігіне қарай өзгереді. Худиннің сәлемдесу рәсімдері құрмет көрсетуді («жұмба» - добок' жохар) қамтиды, ал маранг осы құрметті «қабылдайды». Бұл сәлемдесуді асығыс жасауға болмайды және балаларға оны дұрыс орындауды кішкентай кезінен үйрету қажет. Алайда, худин-маранг айырмашылығы фул мен балаға қатысты емес, олар бір-бірін марангпен сәлемдескендей сәлемдеседі. Санталдардың «пари» деп аталатын тотемистік рулары да бар. Бұл 12 ру екі санатқа бөлінеді: 7 үлкен және 5 кіші. Үлкен рулар алғашқы еркек пен әйелдің 7 ұлы мен қызынан тараған деп есептеледі және үлкендік тәртібімен: Хансда (қаз), Мурму (Нилгай), Маранди (Ишаэмум ругосум), Киску (балықшыл құс), Сорен (Жұлдыздар шоқшасы), Хембрам (бетел пальмасы) және Туду (бірқазан). Кіші рулар: Баскей (ескі күріш), Бесра (қаршыға), Чауре (кеске), Паурия (көгершін) және Донкер. Үлкен рудың мүшелері кіші рудың мүшелерімен неке қия алмайды, сондай-ақ Маранди мен Киску арасындағы неке сияқты тыйым салынған некелер де бар. Сонымен қатар, Бесралар төмен мәртебесіне байланысты кейде басқаша қаралады, бірақ некеден басқа жағдайларда олар әлеуметтік өмірде рөл атқармайды. Рулар өз рулық тотеміне зиян келтіруден де сақтануға тырысады, себебі оларға жамандық тиюі мүмкін. Санталдардың тағы бір маңызды әлеуметтік ұйымы бар, ол құнты немесе Оңтүстік Чота Нагпурда густи деп аталады. Бұл термин жақын жерде тұратын, бірнеше ұрпақтан аспайтын ортақ ата-бабаның ұрпақтарын білдіреді. Хунти ата-бабасының ерекше белгілерімен танылады, мысалы, поэта, ғибадатта көкіректеріне жіп тағатын адамдар. Көп жағдайда густидің барлық адамдары өздерінің ата-бабалары тұрған ауылда тұрады, бірақ кейбір мүшелері көршілес ауылдарға көшіп кеткен болуы мүмкін.
The base of Santal society is a division between "sibling" (boeha) and "guest" (pera), a divide found in many other tribal societies of central and eastern India. Children of the same father (sometimes grandfather), known as nij boeha, often live next to each other and own adjacent pieces of land. Those in the closest form of brotherhood, called mit orak hor ("people of one house") in Singhbhum, cannot marry each other and propitiate the same deity, since the house refers to a common ancestor from which all the families are believed to descend. Only mit orak hor marriages are severely stigmatised. Another brotherhood is membership of a clan, which are exogamous. The last form of brotherhood is phul, a ritual friendship with members of other ethnic groups. Children of phul brothers consider themselves as brothers, and they attend each other's main lifecycle events, such as weddings or funerals, as pera. They also give help in times of hardship. Those who do not have brotherhood are referred to as pera, or guests. Members of other communities, especially those not speaking Santali, are excluded from this grouping, except for communities such as the Karmakar, Mahali or Lohar of their locality, who are enmeshed in Santal society. Those with this relationship can marry, and attend major festivals as guests. People related by marriage, although pera, have special roles in life cycle events. Women perform special welcome rituals for pera when they visit. Those related by marriage can have one of two relationships. They can be bala, a relationship exemplified by the couple's parents, or sangat, between cross siblings of a couple. Santal society has much less stratification and is more egalitarian than adjacent caste Hindu society, but still has some status differences. The most important marker of a person when interacting with others in Santal society is their standing as marang ("senior") or hudin ("junior"). This standing is evaluated by relation: for example, is someone is greeting their father's elder brother's son, they would be the junior irrespective of age. Similarly, when someone greets their elder brother's wife, the wife would be marang. However, for strangers or guests with no clear kin connections, the question of marang or hudin is decided by age. The ritual greeting (god in Santali) of someone is given much importance and is done in the courtyard of a house when a pera visits. The greeting differs by gender, and whether the person is junior or senior to the one being greeted. The greeting rituals given by a hudin involve an "offering" (dobok' johar) of respect, while a marang "receives" this respect. This greeting should not be done hastily, and correct practice of it is encouraged in children from a young age. However the hudin marang distinction does not apply to phul or bala, who instead greet each other as if greeting a marang. The Santals also have totemistic clans, known as pari. These 12 clans are divided into two ranks: 7 senior and 5 junior. The senior clans are believed to originate from the 7 sons and daughters of the first man and woman, and in order of seniority they are: Hansda (goose), Murmu (Nilgai), Marandi (Ischaemum rugosum), Kisku (kingfisher), Soren (Pleiades), Hembram (betel palm) and Tudu (owl). The junior clans are Baskey (stale rice), Besra (falcon), Chaure (lizard), Pauria (pigeon) and Donker. Members of a senior clan do not marry members of a junior clan, and there are some forbidden marriages as well, such as between Marandi and Kisku. In addition, Besras are sometimes treated differently due to their perceived low status, but other than the context of marriage, they play no role in social life. The clans also avoid harming their clan totem, lest evil befall them. The Santals have another social organisation important for rituals, called khunti, or gusti in south Chota Nagpur. The term refers to descendants of a common ancestor, no more than a few generations back, that live nearby. The khunti is identified by some distinguishing feature of the ancestor, such as poeta, people who wear a thread on their chest in worship. In many cases, all the people of a gusti live in their ancestral village, but some members may have migrated to neighbouring villages.
Фестивальдар
Сохрай – Сантал қауымының басты мерекесі. Одан бөлек, Баха, Карам, Дашайн, Сакрат, Махмор, Рундо және Магсим де маңызды мерекелер болып саналады. Олар осы мерекелерде көптеген билерін екі барабанмен – Тамак пен Тумдакпен сүйемелдейді. Шадар-бадар – Сантал қуыршақ театры деп те аталатын халықтық өнер түрі. Онда кішкентай қозғалыссыз қорапта орналасқан ағаштан жасалған қуыршақтар қолданылады, ол сахна қызметін атқарады. Ауыл ішіндегі мәселелерді манжи басқаратын ауылдық кеңес шешеді. Сантал үйлерінің қабырғаларында жануарлардың, аң аулау сахналарының, билердің және геометриялық өрнектердің ою-өрнектері бейнеленген. Сантал қалыңдықтеріне арналған паланкин де әдемі өрнектелген. Келін мен күйеудің некеге тұруға міндеттілігі жоқ. Осы кезде жог маджи ауылда қалып, келіннің әкесіне барлық ақпаратты береді: қандай қалың мал сұраған дұрыс және неке қысқа уақытта аяқталуы мүмкін бе деген мәліметтерді анықтау үшін. Келісімге келгеннен кейін тойлар басталады және мерекелік ішімдік түнгі уақытқа дейін жалғасады. Біраз уақыттан кейін күйеудің туысы және күйеу ауылының жог маджиі қалың малды келін отбасына тапсырады. Кесимек арқылы жасалған некелерде рәсім өте аз болады: Сантал қоғамы некеге қатысты рөлдерді анық белгілейді және жұбайлардың таңдауы құрметтеледі. Отбасылар шешімдерді қарсылық емес, келісім рухында қабылдайды, ал неке бүкіл ауыл үшін де, жұбайлар үшін де маңызды болып саналады. Бұл игі рухтар ауыл, үй, ата-бабалар және тайпа деңгейінде әрекет етеді, сондай-ақ ауру тудыратын және ауыл шекараларында, тауларда, суда, жолбарыстарда және орманды мекендейтін зұлым рухтармен бірге болады. Бонганың бірнеше санаттары бар: ең маңыздылары Маранг Бурумен тығыз байланысты және барлық Санталдар оларға табынады. Оларға Маранг Буру бонгасы, Жахер Эра бонгасы және Госаэ Эра бонгасы жатады. Басқа бонгалар, олар аз күшті деп есептеледі, ауылдың маңызды адамдарының рухтары, олар кейіннен құдайлыққа ие болған. Тағы бір бонгалар класы бар, олар зұлымдық әкелушілер ретінде қорқыныш тудырады. Бұл рухтарды діни қызметкер емес, оджа деп аталатын емші бауыры тыншытады. Қазіргі кезде осы зиянды бонгаларға сенім қазіргі заманғы медицина ғылымының енуіне байланысты азайып барады. Зұлым бонганың жеке атауының болмауы көптеген ерте колониялық ғалымдарды Сантал дінін зұлым рухтарды қанағаттандыруға немесе бонганы тек зиянды деп көрсетуге мәжбүр етті. Алайда бонганың өзі әлемдегі табиғаттан тыс күшті білдіреді және жақсылыққа немесе жамандыққа ешқандай қатысы жоқ. Сонымен қатар, бұл бонгалар нақты заттарды емес, сол заттарды басқаратын немесе олармен байланысты көзге көрінбейтін күшті білдіреді. Сантал жаратылыс мифінде бастапқыда әлем судан тұрған, ал Маранг Буру мен басқа кіші құдайлар жалғыз тұрғындары болған делінеді. Кейбір рухтар адамдар жасауға рұқсат сұрағанда, Маранг Буру Малан Будхиден адам денесін жасауды өтінді. Ол сәттілікке жеткеннен кейін, Маранг Буру оған қора төбесіндегі адам рухтарын пайдалануды тапсырды. Ол адам рухына жете алмады, оның орнына құс рухын алды. Маранг Буру рухтарды денелермен біріктіргенде, олар ұшып кетіп, ұя салуға орын іздеді. Маранг Буру жер бетіне жерді әкелетін ешкімді таба алмады, сондықтан тасбақа ерікті болып, Жерді өзінің арқасына тигізді. Содан кейін екі құс ұл мен қыз тудырып, оларды Пилчу Харам және Пилчу Будхи деп атады. Осы екеуінің жеті ұлы мен жеті қызы болды, бірақ көп ұзамай жұбайлар айтысып, ажырасып кетті. Пилчу Харам мен оның ұлдары ұлы аңшылар болды, және бір күні қыздарына кездесті, олар қызға айналып, танылмайтын болды. Олар танысып, махаббатқа түсті. Ұлдарын іздеп жүрген Пилчу Харам қарт әйелді тауып, от сұрады, одан әңгімелескеннен кейін ол әйелі екенін білді және онымен татуласты. Тағы бір нұсқада Пилчу Буди қыздарының жоғалып кеткеніне көзі жетіп жылап жатқаны айтылады, бірақ Маранг Буру олардың аман-есен екеніне сендіріп, күйеуімен татуласуға алып келді. Ұлдары олардың өз әпкелеріне үйленгенін білгенде, қатты ашуланып, егер Маранг Буру оларды үңгірге жасырмаса, ата-аналарын өлтірер еді. Осы жеті жұптың балалары Сантал тайпаларының түп аталары болды. Сантал ауылының ерекшелігі – ауылдың шетінде қасиетті тоғай (жахер деп аталады), онда көптеген рухтар тұрады және жыл сайынғы фестивальдер өтеді. Маджхи таны, яғни бас діни қызметкердің үйінің сыртындағы сабанмен шатыры қапталған жер үйіндісінде, маджхи ата-бабаларының рухтары тұрады. Жаз айларында су құйылған құмыраны сол жерге қойып, рухтар су іше алады. Осы жерде ауылдың ең маңызды шешімдері, соның ішінде сот үкімдері қабылданады. Жылдық ауыл шаруашылығымен байланысты рәсімдер, сондай-ақ туған кезде, некеде және қайтыс болғанда өмірлік рәсімдерге рухтарға тілектер мен құрбандықтар, әдетте құстардың құрбандығы кіреді.
Sohrai is the principal festival of Santal community. Besides that Baha, Karam, Dashain, Sakrat, Mahmore, Rundo and Magsim are important festivals. They traditionally accompany many of their dances during these festivals with two drums: the Tamak‘ and the Tumdak’. Chadar Badar, a form of puppetry known also as Santal puppetry, is a folk show involving wooden puppets placed in a small cage which acts as the stage. Local affairs are handled by a village council, led by a manjhi. The walls of traditional Santal homes are ornamented with carved designs of animals, hunting scenes, dancing scenes, and geometric patterns. Santal bridal palanquins are also finely carved. The bride and groom are not bound by any obligation to marry. During this time, the jog majhi stays in the village to give all the information he can to the bride's father: both in determining what would be a good bride price to demand and whether the marriage might end in a short time. After an agreement is reached, celebrations ensue and festive drinking continues into the night. A short time afterwards, a relative of the groom along with the jog majhi of the groom's village hand over the bride price to the bride's family. Marriages done by kesimek' involve very little ritual: Santal society has clearly defined roles for marriage, and the choice of the couple is respected. Decisions by the families are done in a spirit of consensus rather than adversarially, and marriage is seen just as important for the entire village as for the couple. These benevolent spirits operate at the village, household, ancestor, and sub clan level, along with evil spirits that cause disease and can inhabit village boundaries, mountains, water, tigers, and the forest. There are several ranks of bongas: the most important are associated intimately with Marang Buru and are worshipped by all Santals. These include Marang Buru bonga, Jaher Era bonga and Gosae Era. Other bongas, who are held to be less powerful, are the spirits of important people of the village who have since been deified. There is also another class of bongas who are feared as bringers of evil. These spirits are not placated by a priest but by a medicine man called ojha. In the present day, belief in these malignant bongas is eroding due to the penetration of modern medical science. The lack of a separate name for malignant bongas caused many early colonial scholars to present Santal religion as wholly focused on the appeasement of evil spirits or as representing bongas as exclusively harmful. However bonga in itself simply means a supernatural force in the world and has no specific connotation with good or evil. Moreover, these bongas do not refer to specific objects but to the invisible force that governs or is associated with those objects. The Santal creation story holds that originally the world was water, and Marang Buru and some lesser deities were the only inhabitants. When some spirits requested permission to make humans, Marang Buru asked Malan Budhi to create the human bodies. When she had finally succeeded, she was told by Marang Buru to use the human spirits that were high on the rafters of his hut. She could not reach the human spirit, and took the bird spirit instead. When Marang Buru integrated the spirits with the bodies, they flew away and asked for a place to build a nest. Marang Buru could not get anyone else to bring land to the surface, and so the tortoise volunteered and pushed the Earth onto his back. The birds then gave birth to a boy and a girl called Pilchu Haram and Pilchu Budhi. These two had seven sons and seven daughters, but the couple soon had a quarrel and separated. Pilchu Haram and his sons became great hunters, and on a time came upon the daughters, who had become maidens and were unrecognisable. They became introduced and made love. Looking for his sons, Pilchu Haram discovered an old woman and asked for fire, and upon talking to her more, he discovered his wife and reconciled with her. Another version tells how Pilchu Budhi was in fact in tears at her daughters' disappearance, but Marang Buru reassured her that they were all safe and brought her to reconcile with her husband. When their sons found out they had married their sisters, they were very angry and would have killed their parents if Marang Buru had not hidden them in a cave, where they stayed for the rest of their days. The children of these seven couples became the progenitors of the Santal clans. A characteristic feature of a Santal village is a sacred grove (known as the Jaher) on the edge of the village where many spirits live and where a series of annual festivals take place. The Majhi Than, a raised mound of earth covered with a thatched roof outside the headman's house, is where the Majhi's ancestors' spirits live. During the summer, a jug of water is placed there so the spirits can drink. Here the most important decisions of the village are made, including judgements. A yearly round of rituals connected with the agricultural cycle, along with life cycle rituals for birth, marriage and burial at death, involves petitions to the spirits and offerings that include the sacrifice of animals, usually birds.
Табыс статусы
Сантал халқы Конституция бойынша тек Бихар, Джаркханд, Батыс Бенгал, Одиша және Трипура сияқты Бесінші кестедегі аудандарда ғана Жадты Тектес (Scheduled Tribes) деп танылады. Бесінші кестедегі аймақтардан Алтыншы кестедегі аймақтарға, әсіресе Ассамға, британдық үстемдік кезінде шай плантацияларында жұмыс істеу үшін көшіп келген санталылар Жадты Тектес саналмайды. Олар Ассамда Басқа Артта Қалған Топ (Other Backward Class) ретінде жіктеледі, ал қалған халқы басқа штаттарда тұратын болса, жалпы халықтың құрамына кіреді. Жадты Тектес тізіміне қосылуға тиісті штаттар мен тайпалық белсенділер ұйымдары, мысалы, Ассамның Тайпалық Ұйымдар Координациялық Комитеті (CCTOA) қарсылық білдірді. Бұл ұйым санталылар мен тағы 40 көшіп келген тайпалық қауымдастықтарға Жадты Тектес мәртебесі берілсе, штаттың "ірі тайпалары" – жергілікті халықтың мүмкіндіктері шектеледі деп опасызданып отыр.
The Santhal people are constitutionally designated as Scheduled Tribes only in Fifth Schedule areas, such as Bihar, Jharkhand, West Bengal, Odisha, and Tripura. While the Santals, who migrated from Fifth Schedule areas to Sixth Schedule areas, specifically to Assam as tea garden laborers during the British Raj, are not considered Scheduled Tribes. Instead, they are classified as Other Backward Class in Assam, and the remaining population living in other states is considered part of the general population. The inclusion in Schedule Tribe list have been opposed by respective states and tribal activists organization following Sixth Scheduled autonomy, such as the Coordination Committee of Tribal Organizations of Assam (CCTOA). The organisation feared up that granting Scheduled Tribe status to the Santal and other 40 migrated tribal communities will squeeze up the benefits of natives, the "original tribal people" of the state.
Діндік мәртебесі
Сантал халқы табиғатқа табынуға сенеді, ал олардың қасиетті орны индустар ғибадатханаларынан өзгеше, Сарна деп аталатын қасиетті тоғайларда орналасқан. Олар құдайларын құрметтеу үшін жануарларды құрбан етеді және ет жейді, оның ішінде сиыр мен шошқа етін де қабылдайды, бұл индуизмде көбінесе тыйым салынған амал. Сондықтан олар өзін индуизм емес, Сарна дінінің жақтастары деп есептейді. Дегенмен, Сарнасизм мен индуизм арасында идеология, сенім, мәдениет және дәстүрлер ортақ.
The Santhal people believe in nature worship, and their place of worship is in sacred groves known as Sarna, in contrast to Hindu places of worship in temples. They also perform animal sacrifices to honor their gods and accept flesh, including beef and pork, practices that are generally prohibited in Hinduism. Thus they consider themselves believers of Sarna religion rather than Hinduism. Although there is overlap of ideology, belief, culture and practices in between Sarnasim and Hinduism.