Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кусунда немесе Бан Раджа ("орман халқы"), өздерін Миахк немесе Мьяхк (< * Мьяхак) деп атайды, – Непалдың батыс ормандарындағы бұрынғы аңшы-жинақшылар тайпасы. Қазір олар көршілес халықтармен үйленген және ауылдарда қоныстанған. 1968 жылы американдық антрополог Йохан Рейнхард Непалдың орталық бөлігіндегі Горхаға жақын жерде соңғы Кусундалардың бірнешеуін тапты, ал 1969 және 1975 жылдары ол Непалдың батысындағы Данг және Суркет аңғарларында одан әрі мүшелерін тапты және негізгі лингвистикалық және этнографиялық деректерді жинады (төмендегі сілтемелерді қараңыз). Осыған дейін, шамамен 1956 жылы Рене Небески Войковиц Непал шаруаларымен үнсіз сауда жасаған Кусундалар туралы ауыл тұрғындары айтқаннан кейін есеп жазды. Кусундалар жақында ауланған бұғыны әкеліп, шаруаларға қалдырып, олардың өздеріне шаруашылық тауарларын беретінін күткен. Кусундалар негізінен түнде ағаштарға қонған құстарды садақпен және ерекше ұзын (шамамен 160 см) қауырсынсыз жебелермен аулаған, бұл жебелер құрлықтағы жануарларды аулауға тиімсіз болған. Олардың тек жабайы жануарлардың етін жеу салты соңғы уақыттарға дейін сақталған. Кусундалар анимизмді ұстанады, бірақ олардың діни рәсімдерінде индуизмнің ықпалы байқалады. 2011 жылғы Непал халық санағы бойынша, барлығы 273 этникалық кусунда бар. 2001 жылғы санақта 164 кусунда тіркелді, олардың 160-ы индуист, ал 4-і буддист. "Кусунда" сөзі непалдық тілде бастапқыда "жабайы" деген мағынаны білдірген, себебі көршілес Чепанг және басқа да топтар оларды дәстүрлі түрде жабайы деп есептеген.
The Kusunda or Ban Raja ("people of the forest"), known to themselves as the Mihaq or Myahq (< *Myahak), are a tribe of former hunter gatherers of the forests of western Nepal, who are now intermarried with neighboring peoples and settled in villages. In 1968 American anthropologist Johan Reinhard located a few of the last surviving Kusunda near Gorkha in Central Nepal, and in 1969 and 1975 he found further members in Dang and Surkhet valleys in western Nepal, collecting basic linguistic and ethnographic data (see references below). Shortly earlier, in about 1956, René Nebesky Wojokowitz wrote a report after he was told by villagers of Kusundas conducting silent trade with Nepali farmers. The Kusunda were said to have brought a deer hunted recently and left it for a farm household with the unspoken expectation that the farmers would give the Kusunda farm goods. The Kusunda mainly hunted birds resting in trees at night with bows and exceptionally long (ca. 160 cm) unfeathered arrows, which were poorly suited for the hunting of land animals. Their custom of eating only the meat of wild animals extended until recent times. The Kusunda are followers of animism, though Hindu overtones may be seen in their religious rituals. According to the 2011 Nepal census, there are a total of 273 ethnic Kusunda. In 2001 Census, there were 164 Kusunda of whom 160 were Hindus and 4 were Buddhists. The Nepali word Kusunda originally meant "savage", as the neighboring Chepang and other groups traditionally thought of them as savages.
Кусунда тілі
Уоттерс (2005) Кусунда тілінің орташа көлемді грамматикалық сипаттамасын және сөздігін жариялады, бұл Кусунда тілінің шынымен де оқшау тіл екенін көрсетеді. Қазір непали тілі олардың күнделікті қарым-қатынас тіліне айналған. Тілге қатысты жағдай өте қиын, оны ешқандай бала үйренбейді, себебі барлық Кусунда тілінде сөйлейтін адамдар өз этностық тобынан тыс адамдармен үйленеді. Непалда соңғы сөйлеуші – қарт әйел ғана сақталған.
Watters (2005) published a mid sized grammatical description of the Kusunda language, plus vocabulary, which shows that Kusunda is indeed a language isolate. Nepali is now their language of everyday communication. The language is almost moribund, with no children learning it, as all Kusunda speakers have married outside their ethnicity. Only one speaker survives in Nepal, an elderly woman.