Жаратылыстану мен эволюция теориясын оқыту конституциялықлығы жөніндегі АҚШ Жоғарғы Сотының ісі

Кіріспе

АҚШ Жоғарғы Сотының креационизмді оқытудың конституциялықтығына қатысты ісі – Эдвардс Агиллардқа қарсы, 482 U. S. 578 (1987), АҚШ Жоғарғы Сотының креационизмді оқытудың конституциялықтығына қатысты іс. Сот Луизиана штатының заңына қарап, егер эволюциялық ғылым мемлекеттік мектептерде оқытылса, жаратылыс ғылымы да оқытылуы керек деген талапты қарастырды. Заңның конституциялықтығы округтік сотта, Агиллардқа қарсы Трен ісінде 634 F. Supp. 426 (ED La.1985) шешімімен күшін жойды, және Бесінші апелляциялық округтік соты Агиллардқа қарсы Эдвардс ісінде 765 F.2d 1251 (CA5 1985) деп растады. АҚШ Жоғарғы Соты бұл заңның Бірінші түзетудегі дін бостандығы туралы ережені бұзғанын анықтады, себебі заң нақты бір дінді қолдау мақсатымен қабылданған. Өз шешімінде сот "мектеп оқушыларына адамзаттың пайда болуы туралы әртүрлі ғылыми теорияларды оқыту ғылыми білім беруді жақсарту ниетімен дұрыс болуы мүмкін" деген пікір білдірді. Агиллардты қолдап, 72 Нобель сыйлығының лауреаттары, 17 мемлекеттік ғылым академиясы және тағы жеті ғылыми ұйым креационизмді діни нанымдар жиынтығы деп сипаттаған құжаттарды ұсынды.

Өмірбаян

Қазіргі заманғы американдық креационизм модернистік жоғары сынға байланысты туындаған теологиялық даудан және оның фундаменталистік христиан қозғалысы тарапынан қабылдануынан пайда болды. Бұл қозғалыс Библияның сөздік мағынасын қолдады және 1920 жылдан кейін Уильям Дженнингс Брайан бастаған эволюцияға қарсы күреске қатысты. Эволюция ілімі мемлекеттік мектептердің оқу бағдарламасына енгенімен, оның науқаны «дарвинизмнің» Германияның милитаризмін тудырғаны және дәстүрлі дін мен моральға қауіп төндіргені туралы идеяға негізделді. Бірнеше штат эволюция ілімін тыйым салуға немесе шектеуге бағытталған заңдар қабылдады. Теннесси штатының Батлер заңы 1925 жылғы Скопс процесінде сынақтан өтті және оның нәтижесінде көптеген мектептер эволюцияны оқытудан бас тартты. 1960 жылдары АҚШ ғылымдағы үлкен жетістіктерге қол жеткізу үшін жаңа оқыту стандарттарын енгізгенде, эволюцияны қайтадан оқытуды көздеді. Осы кезде жаратылыс ғылымы қозғалысы пайда болды, ол жас Жерді жаратуды қолдайтын ғылыми дәлелдер деп мәлімдеді. Заңдық тыйым салуды қайта енгізуге әрекеттер жасалды, бірақ 1968 жылы Жоғарғы Сот Эпперсонның Арканзас штатына қарсы ісінде эволюциялық биологияны оқытуға тыйым салудың АҚШ Конституциясының дін бостандығын қорғайтын ережесін бұзатындықтан конституцияға қайшы екенін шешті. Заң креационизмді немесе эволюцияны оқытуды міндеттемеді, бірақ егер эволюциялық ғылым оқытылса, онда «жаратылыс ғылымы» да оқытылуы керек еді. Креационистер заңның қабылдануы үшін белсенді түрде лоббилеу жұмыстарын жүргізді. Заңның мақсаты «академиялық еркіндікті» қорғау деп көрсетілді. Мемлекеттік қорғаушы сотта кейінірек «заң шығарушылар «академиялық еркіндік» терминін дұрыс заңдық мағынада қолданбаған болуы мүмкін. Олардың ойында, әділдік принципі болған, барлық дәлелдерді оқыту» деген пікірді білдірді. 1981 жылы губернатор Дэвид С. Трен заңға қол қойды. Агиллард пен Трен арасындағы сот процесінде (634 F. Supp. 426 (ED La.1985)) және Бесінші апелляциялық сотта (765 F.2d 1251 (CA5 1985)) Луизиана штатына қарсы шешім қабылдалды, себебі заңның қабылдануының нақты мақсаты «жаратылыс ғылымы» діни ілімін насихаттау екені анықталды. Арканзас округінің соты 1982 жылы McLean v. Arkansas ісінде осыған ұқсас «теңгерілген қарастыру» заңының Бірінші түзетудің дін бостандығын қорғайтын ережесін бұзғанын мәлімдеген еді. Арканзас бұл шешімге шағымданбады. Креационистер Эдвардс Агиллардқа қарсы іс бойынша қабылданған заңның конституциялық талаптарға сай келу мүмкіндігі жоғары деп сенді, сондықтан Луизиана сот процесінде және апелляциялық соттардағы жеңілісіне Жоғарғы Сотқа шағым жасады. Іс Эдвардс Агиллардқа қарсы деп аталды, өйткені іс Жоғарғы Сотқа жеткен кезде Эдвин Эдвардс Дэвид Треннің орнын басып, Луизиананың губернаторы болды, ал Луизиананың Лафайетт округіндегі Акадиана орта мектебінің ғылым пәнінің мұғалімі және директордың орынбасары Дон Агиллард Луизиананың мұғалімдері, студенттері, ата-аналары, ғалымдары және дін қызметкерлері тобынан алғашқы талапкер болды.

Modern American creationism arose from the theological split over modernist higher criticism and its rejection by the fundamentalist Christian movement, which promoted biblical literalism and, post 1920, took up the anti evolution cause led by William Jennings Bryan. The teaching of evolution had become a common part of the public school curriculum, but his campaign was based on the idea that "Darwinism" had caused German militarism and threatened traditional religion and morality. Several states passed legislation to ban or restrict the teaching of evolution. The Tennessee Butler Act was tested in the Scopes trial of 1925, and continued in effect with the result that many schools did not teach evolution. When the United States sought to catch up in science during the 1960s with new teaching standards, which reintroduced evolution, the creation science movement arose, presenting what was claimed to be scientific evidence supporting young Earth creationism. Attempts were made to reintroduce legal bans, but the Supreme Court ruled in 1968's Epperson v. Arkansas that bans on teaching evolutionary biology are unconstitutional as they violate the establishment clause of the United States Constitution, which forbids the government from advancing a particular religion. The Act did not require teaching either creationism or evolution, but did require that, if evolutionary science was taught, then "creation science" must be taught as well. Creationists lobbied aggressively for the law. The stated purpose of the Act was to protect "academic freedom". Counsel for the state later admitted at the Supreme Court oral argument that the "legislature may not [have] used the term 'academic freedom' in the correct legal sense. They might have [had] in mind, instead, a basic concept of fairness; teaching all the evidence." Governor David C. Treen signed the bill into law in 1981. The District Court in Aguillard v. Treen, 634 F. Supp. 426 (ED La.1985), and the Fifth Circuit Court of Appeals, 765 F.2d 1251 (CA5 1985), ruled against Louisiana, finding that its actual purpose in enacting the statute was to promote the religious doctrine of "creation science". An Arkansas District Court previously held in a 1982 decision in McLean v. Arkansas that a similar "balanced treatment" statute violated the Establishment Clause of the First Amendment. Arkansas did not appeal the loss. Creationists believed the statute at issue in Edwards v. Aguillard had a better chance of passing constitutional muster, and so Louisiana appealed its loss in the trial and appellate courts to the Supreme Court. The case was styled Edwards v. Aguillard because by the time the case reached the Supreme Court, Edwin Edwards had succeeded David Treen as governor of Louisiana, which was being sued, and Don Aguillard, a science teacher and assistant principal at Acadiana High School in Lafayette Parish, Louisiana, was the lead original plaintiff in District Court among a group of Louisiana teachers, students, parents, scientists, and clergy.