Кіріспе

Математикада, әсіресе функционалдық талдауда, реттелген векторлық кеңістіктегі оң сызықтық функционал – бұл сызықтық функционал, онда барлық оң элементтер үшін келесі шарт орындалады: .

Басқаша айтқанда, оң сызықтық функционал оң элементтер үшін теріс емес мәндерді қабылдауы кепілдік беріледі. Оң сызықтық функционалдардың маңыздылығы Риесс-Марков-Какутани бейнелеу теоремасы сияқты нәтижелерде жатыр. Егер – кешенді векторлық кеңістік болса, онда барлық үшін нақты сан деп есептеледі. Кейде, C* алгебрасы сияқты, өзіне-өзі қосымша элементтердің ішінара реттелген қосалқы кеңістігіне ие болғанда, ішінара тәртіп тек бір қосалқы кеңістікке ғана орналастырылады және бұл тәртіп кеңістіктің барлық элементтеріне тарамайды. Мұндай жағдайда, кеңістіктің оң элементтері, қосалқы кеңістіктің оң элементтерімен белгіленеді. Бұл C* алгебрасы үшін оң сызықтық функционал, кез келген элементті, оның кешенді түйіндесіне тең болатын элемент үшін, нақты санға жібереді, бұл сан оның кешенді түйіндесіне тең болады, сондықтан барлық оң сызықтық функционалдар мұндай өзіне-өзі қосымшалықты сақтайды. Бұл қасиет GNS құрылымында C* алгебрасындағы оң сызықтық функционалдарды ішкі көбейтулермен байланыстыру үшін пайдаланылады.

Мысалдар

К* алгебрасы мысалы ретінде оң элементтері оң анықталған матрицалар болатын күрделі квадрат матрицаларды қарастырайық. Бұл C* алгебрасында анықталған із функциясы – оң функционал, себебі кез келген оң анықталған матрицаның өзіндік мәндері оң, демек, оның ізі де оң болады. Жергілікті компактты Хаусдорф кеңістігіндегі компактты қолдауы бар барлық үздіксіз күрделі мәнді функциялардың Риес кеңістігін қарастырайық. μ болып белгіленетін Борель реттелген өлшемді және f функциясы арқылы анықталған функционалды қарастырайық: ∫f dμ. Онда бұл функционал оң (кез келген оң функцияның интегралы оң сан). Сонымен қатар, Риесс-Марков-Какутани бейнелеу теоремасынан көрінетіндей, осы кеңістіктегі кез келген оң функционал осы түрде болады.

Экономикаға қолдану

Берілген кеңістікте баға жүйесін сол кеңістіктегі үздіксіз, оң, сызықтық функционал ретінде қарастыруға болады.