Кіріспе

1935 жылғы Henschel компаниясының шабуылдық бомбалаушылар сериясы.

Henschel Hs 123 – Испания азаматтық соғысы мен Екінші дүниежүзілік соғыстың басында және ортасында неміс Люфтваффесінде қолданылған, бір орындық екі қанатты шабуылдық бомбалаушы және тікелей қолдау ұшағы. Ол, әсіресе қиын жағдайларда, сенімді, берік және тиімді болып дәлелдеді. 1944 жылға дейін фронттық қызметте болды, бірақ қолдануға жарамды ұшақтар мен қосалқы бөлшектердің жетіспеуіне байланысты қызметтен шығарылды (өндірісі 1938 жылдың күзінде тоқтатылды).

Жобалау және әзірлеу

Геншель – неміс локомотивтерін өндіруші компания. Гитлер билікке келгеннен кейін көп ұзамай, Геншель ұшақтар жобалауды бастады, алғашқыларының бірі Hs 123 болды. Ұшақ 1933 жылғы жаңа Люфтваффеге қатысты тікұшақ бомбалаушыларға қойылған талаптарға сәйкес жобаланған. Henschel және қарсыласы Fieseler (Fi 98 үлгісімен) бір орындық екі қанатты тікұшақ бомбалаушыны жасау шартына ие болу үшін бәсекелесті. Бірінші прототип, Hs 123V1, 1935 жылдың 1 сәуірінде алғашқы ұшуға рұқсат алды; Бірінші дүниежүзілік соғыстағы аңызға айналған ұшқыш, генерал Эрнст Удет 1935 жылдың 8 мамырында оның алғашқы көпшілікке көрсетілген ұшуын жүзеге асырды. Бірінші және үшінші Henschel прототиптері 485 кВт (650 а.к.) қуаттылығы бар BMW 132A 3 қозғалтқыштарымен, ал екіншісі 574 кВт (770 а.к.) Wright Cyclone қозғалтқышымен жабдықталды және 1936 жылдың тамызында Рехлинде сынақтан өтті. Тек алғашқы прототипте ғана "тегіс" қаптамалар болды; содан кейін барлық ұшақтарда қозғалтқыш клапандарын жабатын 18 қаптамасы бар тығыз қаптама болды. Henschel прототиптері тіреу сымдарын жойды және бір қапталған қанат аралығымен және кішірек (қысқа) төменгі қанаттарға бекітілген тік қону шасси аяқтарымен сәл көне көрінгенімен, Hs 123 толығымен металдан жасалған, таза сызықтары мен жоғары маневрлігімен ерекшеленді. Оның екі қанатты конструкциясы сескиплан конфигурациясында болды, онда төменгі қанаттар жоғарғы қанаттардан едәуір кіші болды. Hs 123 V1 прототипінің көрсеткен өнімділігі Fi 98-дің мүмкіндіктерін ертерек жойды, ол бір ғана прототип салынғаннан кейін тоқтатылды. Сынақтар кезінде Hs 123 "жартылай тік" құлаудан шыға алатынын көрсетті, бірақ алғашқы үш прототиптің екеуі жоғары жылдамдықты құлау кезінде қанаттардың конструкциялық зақымдануына байланысты құлады. Бірінші өндірістік Hs 123 1936 жылы жеткізілді. Шамамен 265 ұшақ өндірілді. Hs 123A өндірісі 1938 жылдың күзінде аяқталды. Олардың кейбіреулері Қытайға экспортталды, ал 14-і Испанияның ұлтшыл әуе күштеріне берілді.

Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын

1936 жылы Люфтваффеге арналған Hs 123A 0-тің шағын өндіріс алдындағы партиясы аяқталды. Бұл бастапқы топтан кейін сәл өзгертілген Hs 123A 1 сериясы, алғашқы өндіріс үлгілері шықты. Қызметтегі ұшақтар броньды бас тірегімен және орындықпен (Hs 123V6 сынақтан өтті), сондай-ақ алынып тасталатын бас дөңгелектері мен аэродинамикалық құйрық дөңгелегімен жабдықталды. Негізгі қару ретінде төрт SC50 50 кг (110 фунт) бомба төменгі қанаттарға орнатылатын, ал қосымша SC250 250 кг (550 фунт) бомба фюзеляж астындағы "тіреуге" орнатылатын болды. Әдеттегі конфигурацияға авариялық жағдайларда тасталатын қосымша отын бакі "түсірілімді" резервуарды осы орынға орнату кіретін. Екі 7,92 мм (.312 дюйм) MG 17 пулеметі ұшақтың алғы бөлігіне орнатылып, перне арқылы ату үшін синхронизацияланды. Ұшақ 1936 жылдың күзінде StG 162 құрамында пайдалануға түсті. Бірақ келесі жылы алғашқы Ju 87A ұшақтары келгеннен кейін, шабуылдық бомбалаушы ретіндегі оның қызметі қысқарды. Қалған Hs 123 ұшақтары Мюнхен дағдарысы кезінде уақытша Fliegergeschwader 100 құрамына қосылды. Geschwader (эскадрилья) төтенше жағдай ретінде құрылды, ескірген ұшақтармен жабдықталды және жердегі нысандарға шабуыл жасау міндеті алды. Мюнхен келісіміне қол қойылғаннан кейін дағдарыс аяқталды және эскадрилья таратылды, ал топтары басқа құрылған бөлімдерге жіберілді. 1939 жылға қарай, Испаниядағы сәттіліктеріне қарамастан, Люфтваффе Hs 123-ті ескі деп санады және schlachtgeschwader (жақын қолдау эскадрильялары) таратылды, тек II. (Schl)/LG2 тобы ғана Hs 123 ұшақтарымен жабдықталды.

Испаниядағы азаматтық соғыс

Сол кезде, Кондор легионының штаб бастығы, оберст (кейін генерал-фельдмаршал) Вольфрам фон Рихтхофеннің өтінішімен, бес ұшақ Кондор легионының құрамында Испанияға жөнелтілді, олар тактикалық бомбалаушылар ретінде қолданылуы жоспарланған еді.

Польшадан Грекияға қызмет

Жаулық әрекеттер басталғанда, II. (Schl)/LG 2 құрамындағы аман қалған 39 Hs 123 ұшағы Польша кампаниясында қолданысқа енгізілді. Бұл бір ғана бөлім ерекше тиімді екенін дәлелдеді. Жау әскерлерінің үстінен айқайлап ұшып өткен Hs 123 ұшақтары бомбаларын жойғын дәлдікпен тастады. Hs 123 шабуылының қорқынышты жағы – оның қозғалтқышының стаккато тәрізді шуы болатын, ұшқыш оны айналу жылдамдығын өзгерту арқылы "оқ атып тұрғандай" эффект жасауға мүмкіндік берді. Шығыс майданындағы қызмет кезінде қалған ұшақтарға негізгі дөңгелектің қанаттық бөліктері алынып тасталды, қосымша бронь және жабдықтар орнатылды, сондай-ақ қанат астындағы бөлімдерге қосымша пулеметтер мен тіпті зеңбіректер орнатылды. Luftflotte 4 бас қолбасшысы Hs 123 ұшағының өндірісін қайта бастау мүмкіндігін сұрады, себебі Hs 123 лай, қар, жаңбыр және мұздың жоғары технологиялық ұшақтардың жұмысқа жарамдылығына елеулі зиян келтіретін аймақта жақсы өзін көрсетті. Алайда, Henschel зауыты 1940 жылы барлық құралдар мен қалыптарды бөлшектеп жіберген еді. Ешқандай Hs 123 ұшағы сақталмаған.

Келесі жобалар

Испаниядағы азаматтық соғыста Hs 123 ұшағының жетістігі RLM-ді жаңа ұшақтарды іздеуге итермеледі. Осы тарихи кезеңде әуе күштерінің армияны қолдауындағы нақты рөлі әлі толық қалыптаспаған еді. Бұл, мүмкін, тактикалық бомбалаушы мен пикируші бомбалаушы арасындағы жақыннан әуе көмегін қамтамасыз етуге арналған алғашқы мақсатты шабуылдаушы ұшақ болды. Оның ізбасары Henschel Hs 129 ұшағы таңдалды.