Кіріспе

Айдағы кратер

Гильберт – Айдың алыс жағында, оңтүстік-шығыс шетінен сәл өткен жерде орналасқан Айға түскен соққыдан пайдасқан кратер. Ол неміс математигі Давид Гильберттің құрметіне аталған. Бұл кратер кейде либрация салдарынан көрінетін жер бетінің аймағынан тысқары орналасқан, сондықтан Жерден тікелей байқау мүмкін емес. Кратер қабырғалы Пастер жазығының оңтүстік-шығыс жиегімен жалғасқан, бұл Гильберттен шамамен екі есе үлкен құрылым. Гильберттің оңтүстік-шығысында кішкентай Алден кратері орналасқан, ал Баклунд – батыс-солтүстік-батыс жақта жатыр. Гильберттің сыртқы жиегінің көп бөлігі сақталған, бірақ әсіресе оңтүстік бөлігінде қатты эрозияға ұшыраған. Ішкі беті салыстырмалы түрде тегіс, бірақ бірнеше кішкентай кратерлердің әсерінен терең ойылып қалған. Ішкі орталық нүктесінен батысқа қарай орталық тізбек тауларының қысқа бөлігі бар. Осы тізбек тауларының батысында Гильберт W кратері орналасқан, оның батыс жиегінде кішкентай кратер бар, бұл оған алмұрт тәрізді пішін береді. Гильберт H – еденнің шығыс бөлігінде орналасқан дөңгелек, шұңқыр тәрізді кратер. Солтүстік жиегінің жанында Гильберт Y орналасқан. Ішкі аймақта көптеген кішкентай кратерлер шашырап жатыр. Гильберт – Нектарий дәуірінің ең ірі кратерлерінің бірі.

Спутник кратерлері

Конвенция бойынша бұл ерекшеліктер Ай карталарында кратердің ортасының Хилбертке ең жақын жағына әріп қою арқылы белгіленеді. Хилберт ендігі-бойы-диаметріА15.9° Оңт.108.7° Шығ.11 кмЕ16.5° Оңт.111.8° Шығ.49 кмГ19.0° Оңт.114.0° Шығ.50 кмН18.2° Оңт.109.6° Шығ.14 кмL21.2° Оңт.108.9° Шығ.32 кмС18.1° Оңт.105.8° Шығ.12 кмW17.1° Оңт.107.6° Шығ.20 кмY15.6° Оңт.107.5° Шығ.28 км