Ай бетінің ылғал теңізі: Humorum теңізінің геологиялық зерттелуі
Mare Humorum
Ай бетіндегі көлденең ойыс – Mare Humorum. 3.9 млрд жыл бұрын пайда болған, базальт лавасымен толған, диаметрі 430 км-ге жетеді. Геологиялық зерттеулер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ай бетіндегі шұңқыр
Lunar surface depression
Mare Humorum /h//juː//'//m//oʊr//ə//m/ (лат. hūmōrum, "Ылғал теңізі" немесе "Көңіл теңізі") – ай теңізі. Ол орналасқан соққы алабы кеңдігінде жатыр.
Mare Humorum /h//juː//'//m//oʊr//ə//m/ (Latin hūmōrum, the "Sea of Moisture" or "Sea of Humors") is a lunar mare. The impact basin it is located in is across.
Геология
Аполлон бағдарламасы одан үлгі алмаған, сондықтан нақты жасы анықталған жоқ. Дегенмен, геологиялық карталау оның Imbrium және Nectaris бассейндері арасындағы жасқа ие екенін көрсетеді, бұл шамамен 3,9 миллиард жылды көрсетеді. Хуморум бассейні қалың маре базальтымен толған, оның ортасындағы қалыңдығы 3 километрден аспайды деп саналады. 1968 жылы бес Ай орбиталық ғарыш кемесінің Доплер бақылаулары арқылы Mare Humorum орталығында массалық шоғырлану (mascon) немесе гравитациялық аномалия анықталды. Бұл маскон кейінгі Lunar Prospector және GRAIL сияқты орбиталық аппараттармен расталды және жоғарырақ ажыратымдылықпен картаға түсірілді. Mare Humorum-ның солтүстік жиегінде Аполлон-17 үшін ықтималды қондыру орны ретінде қарастырылған үлкен Гассенди кратері орналасқан. Оңтүстікте едені жарылған Вителло кратері, ішінара су басқан Доппельмайер және кішігірім Пуизе кратерлері бар. Шығысында Гиппалус кратері және Промонториум Келвин жатыр. Батысында Римае Доппельмайер және Рупес Либиг орналасқан, олар Либигтің жанындағы тік жарлар, ал Либиг маренің батысында орналасқан.
It was not sampled by the Apollo program, so a precise age has not been determined. However, geological mapping indicates that it is intermediate in age between the Imbrium and Nectaris Basins, suggesting an age of about 3.9 billion years. The Humorum basin is filled with a thick layer of mare basalt, believed to exceed 3 kilometers in thickness at the center of the basin. A mass concentration (mascon), or gravitational high, was identified in the center of Mare Humorum from Doppler tracking of the five Lunar Orbiter spacecraft in 1968. The mascon was confirmed and mapped at higher resolution with later orbiters such as Lunar Prospector and GRAIL. On the north edge of Mare Humorum is the large crater Gassendi, which was considered as a possible landing site for Apollo 17. To the south are the floor fractured Vitello crater, the partially flooded Doppelmayer, and the smaller Puiseux. To the east are Hippalus crater and Promontorium Kelvin. To the west are the Rimae Doppelmayer and the Rupes Liebig, which are cliffs near Liebig itself which is just west of the mare.
Аттар
Айдағы басқа да көптеген мариялар сияқты, Mare Humorum-ды Джованни Риччоли атады, оның 1651 жылғы номенклатура жүйесі қалыптасқан. Бұрын, 17 ғасырдағы астроном Пьер Гассенди оны Антикаспия («Каспийге қарама-қарсы», ол Каспий теңізінің атымен атаған Mare Crisium-ды білдіреді) деп атаған, ал Майкл ван Лангрен оны 1645 жылғы картасында Mare Venetum («Венеция теңізі») деп көрсеткен. Иоганн Хевелий оны 1647 жылғы картасында Sinus Sirbonis («Сербон шығанағы», Сербон көлі, қазіргі Бардавил көлі, Египет) деп атады.
Like most of the other maria on the Moon, Mare Humorum was named by Giovanni Riccioli, whose 1651 nomenclature system has become standardized. Previously, the 17th century astronomer Pierre Gassendi had named it Anticaspia ('opposite to the Caspian', referring to Mare Crisium, which he had named after the Caspian Sea), and Michael van Langren had labelled it the Mare Venetum ("Venetian Sea") in his 1645 map. Johannes Hevelius called it Sinus Sirbonis ("Bay of Serbonis", after the lake of Serbonis, now Lake Bardawil, in Egypt) in his 1647 map.