Кіріспе
Андорраның гербі (каталон тілінде: Escut d'Andorra) – бұл геральдикалық құрылғы, төрт бөлікке бөлінген қалқаннан тұрады. Бұл бөліктерде Ургел епискобы мен Фуа графының гербтері бейнеленген, олар тарихи тұрғыдан Андорраның екі тең басшысы болған. Сонымен қатар, бұл гербке Каталония мен Беарн виконтының символдары да кіреді. Орта ғасырдан бері бейресми түрде қолданылып келе жатқан бұл гербтің Андорра княздығының гербі ретіндегі мәртебесі 1993 жылы жаңа конституция қабылдануымен ресми түрде бекітілді. Герб Андорраның туында көрсетілген.
The coat of arms of Andorra (Catalan: Escut d'Andorra) is the heraldic device consisting of a shield divided quarterly by the arms of the Bishop of Urgell and the Count of Foix – who have historically been the two co princes of Andorra – in addition to the emblems of Catalonia and the Viscount of Béarn. Utilized unofficially since the Middle Ages, its status as the coat of arms of the Principality of Andorra was formalized in 1993 upon the implementation of their new constitution. The escutcheon is featured on the flag of Andorra.
Тарих
Ургенль епискобы мен Фуа графының гербін пайдалануы 1278 жылы олардың билігіндегі жерлердің арасындағы аумаққа байланысты жасалған келісімнен бастау алады. Екі тарап та княздықтар ретінде бірлесіп қорғауға келісті. Каталония мен Беарнның гербтері қосылды, және осы төрт бөліктен тұратын гербтың "ғасырлар бойы сақталған бейнесі" елдің парламент ғимаратының сыртында орналасқан. Бұл герб 1761 жылға дейін сақталған Барселонадағы үйдің есік қуысында да табылды. Дегенмен, оның ресми статусы 1993 жылғы референдумда бекітілген және сол жылы күшіне енген Андорра Конституциясының 2(2) бабында княздықтың елтаңбасы деп белгіленгенге дейін болмады.
Құрылыс
Төрт қалқан елтаңбада бейнеленген. Арм позициясы – түсіндірме. Жоғары сол жақта – Андорраның екі теңдесінің бірі, Ургелл епископының қаруы. Жоғары оң жақта – Андорраның тарихи теңдесі, қазір Франция президентінің өкілі болып табылатын Фой графының қаруы. Төмен сол жақта – Каталонияның қаруы. Төмен оң жақта – Андорраның тарихи феодалдық иелері, Беарн виконттарының қаруы. Бұл қару екі Беарн сиырынан тұрады.
Символизм
Жоғары екі төрттен бірі князьдықтың "екі дәстүрлі қорғаушысының" – Фуа графының және Ургел епископының – елтаңбасын көрсетеді. Соңғы лауазым әлі де сақталып, оның иесі Андорраны ко-князь ретінде билей беруде, ал бұрынғысы Франция королінің құрамына еніп, кейін Франция президентіне өтті. Төменгі екі төрттен бірі – Каталония және Беарн – Андорраның тарихи түрде тәуелді болған басқа аймақтарын білдіреді.
Қолданылуы
Герб Андорраның туындағы ортаңғы сары жолақта пайдаланылады. Сонымен қатар, Андоррада шығарылған монеталарда кең түрде қолданылады.