Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Staysail ("stays'l") - мачтадан палубаға, бокспритке немесе басқа мачтаға қарай алға (көбінесе, бірақ әрқашан төмен қарай емес) созылатын қалқанға бекітілетін, алдыңғы және артқы жақтан тігілген желкен.
A staysail ("stays'l") is a fore and aft rigged sail whose luff can be affixed to a stay running forward (and most often but not always downwards) from a mast to the deck, the bowsprit, or to another mast.
Сипаттама
Көптеген стайсейлдер үшбұрышты, бірақ кейбіреулері төртбұрышты, әсіресе балықшылардың стайсейлдері. Алдыңғы мачтаның алдына орналасқан үшбұрышты стайсейлдер жибтер, бас желкендер немесе алдыңғы желкендер деп аталады. Кеттерде, шхуналарда және екі немесе одан көп алдыңғы желкендері бар көптеген басқа да конструкциялардағы ең ішкі мұндай желкен жай ғана стайсейл деп аталады, ал қалғандары жибтер, ұшатын жибтер және т.б. деп аталады. Стайсейлдердің түрлеріне tallboy staysail (жарыс яхталарында спинакер мен бас желкеннің арасында орналасқан тар стайсейл), genoa staysail (бағытталғанда спинакердің ішінде орналасқан үлкен стайсейл) және bigboy staysail (атушы немесе блупердің тағы бір атауы, спинакердің леуард жағында орналасқан) жатады. Құттер стайсейлінен айырмашылығы, бұл желкендердің ешқайсысының желісі стайға бекітілмейді. Үлкен конструкцияларда бас желкендерден басқа стайсейлдер олар көтерілген мачта мен мачта бөлігіне сәйкес аталады. Осылайша, миззендік топгалант мачтасының жоғарғы жағынан алға және төмен қарай жүретін стайға көтерілген стайсейл – миззендік топгалант стайсейлі. Егер екі стайсейл осы мачтаның әртүрлі нүктелеріне көтерілсе, олар миззендік жоғарғы топгалант стайсейлі және миззендік төменгі топгалант стайсейлі болады.
Most staysails are triangular; however, some are four cornered, notably some fisherman's staysails. Triangular staysails set forward of the foremost mast are called jibs, headsails, or foresails. The innermost such sail on a cutter, schooner, and many other rigs having two or more foresails is referred to simply as the staysail, while the others are referred to as jibs, flying jibs, etc. Types of staysail include the tallboy staysail (a narrow staysail carried between the spinnaker and the mainsail on racing yachts), the genoa staysail (a larger one carried inside the spinnaker when broad reaching), and the bigboy staysail (another name for the shooter or blooper, carried on the leeward side of the spinnaker). Unlike the cutter staysail, none of these sails have their luff affixed to a stay. On large rigs, staysails other than headsails are named according to the mast and mast section on which they are hoisted. Thus, the staysail hoisted on a stay that runs forward and downwards from the top of the mizzen topgallant mast is the mizzen topgallant staysail. If two staysails are hoisted to different points on this mast, they would be the mizzen upper topgallant staysail and the mizzen lower topgallant staysail.
Қолданылуы
Квадратты желкенді кемелерде стаксельдер тарту кезінде көмектеседі, ауыр квадратты желкендердің желге қарсы жүзуге кедергі келтіруін жеңілдетеді, әсіресе үскірік желде. Егер кеме тартуға тырысып, сәтсіз болса және бастапқы бағытына қайта оралуға мәжбүр болса, онда ол стаксельдерін жіберіп алды делінеді. Коттерлік яхталарда екі форштевень арасында үлкен генуа желкенін өткізу қиын болғандықтан, бағытты өзгерту алдында оны жиі орау қажет. Мұнда стаксель бауды желге қарсы тиімдірек бұруға көмектеседі. Желкеннің жалпы күшін арттырудан басқа, стаксель кеменің желкен жоспарын әртүрлі ауа райында тиімдірек ету үшін өзгертуге мүмкіндік береді. Мысалы, қатты желде капитан бас желкенді кішіте алады, бірақ бұл желкеннің пішініне әсер етеді және кеменің жылдамдығын төмендетуі мүмкін. Оның орнына бас желкенді толығымен орап, оның орнына стаксельді пайдалануға болады, нәтижесінде кеменің жылдамдығы артады.
In square rigged ships the staysails can help in tacking, overcoming the lumbering square sails' tendency to prevent bearing up to windward, especially in light winds. Where a ship attempts to tack but fails and has to bear away again on the original tack, she is said to have missed her stays. In cutter rigged yachts the genoa will often need to be furled before changing tack due to the difficulty in passing the big sail between the two forestays. Here the staysail can help bring the bow through the wind more effectively. In addition to providing more overall sailing force, a staysail can be used to modify a ship's sail plan to be more efficient in different types of weather. For example, in high winds a captain might reef a headsail, but that impacts the sail shape and can result in slower ship speed. Instead, the headsail could be furled entirely and a staysail used instead, resulting in higher ship speed.