Кіріспе

Jun'ichirō Tanizaki кітабы, Jun'ichirō Tanizaki романы. "Макиока қарындастары" (細雪) – жапон жазушысы Jun'ichirō Tanizaki-нің 1943 жылдан 1948 жылға дейін жарияланған романы. Роман 1936 жылдың күзінен 1941 жылдың сәуіріне дейінгі кезеңде Осака қаласындағы бай Макиока отбасының өмірін баяндайды, негізгі назар отбасының үшінші қызы Юкикоға күйеу табу әрекеттеріне шолу жасалады. Роман Екінші дүниежүзілік соғыс пен одақтас әскерлердің оккупациясының қаупі сезіліп тұрған кезде отбасының жоғары орта тапқа жататын, қала маңындағы тұрмысының құлдырауын көрсетеді. Романды Эдвард Г. Сейденстикер ағылшыл тіліне аударған, ал "Альфред А. Кнопф" баспасы жарыққа шығарған. "Japan Times" газетінің журналисі Патрик Маккой бұл кітапты "көлемі мен мазмұны жағынан Толстой романдарымен тең" деп сипаттаған.

Өмірбаян

Танизаки 1886 жылы Токиода дүниеге келген. 1923 жылы Токионы қиратқан Ұлы Канто жер сілкінісі мен өртінен кейін ол "Макиока апалы-сіңлілілер" романының оқиғасы өтетін Кансай аймағына тұрақты қоныстанды. "Макиока апалы-сіңлілілер" романының көптеген кейіпкерлері мен оқиғалары нақты адамдар мен оқиғаларға негізделген: Сачико Танизакидің үшінші әйелі Мацуконың бейнесімен жасалған, ал Сачиконың әпке-қарындастары Мацуконың туыстарына сәйкес келеді. Алайда, Сачиконың күйеуі Тейносуке Танизакиге ешқандай ұқсамайды. Роман 1936 жылдың күзінен 1941 жылдың сәуіріне дейінгі кезеңді қамтиды, бұл Жапонияның Перл-Харборға шабуылынан шамамен жеті ай бұрын аяқталады. Романда 1938 жылғы Кобе су тасқыны, Екінші Қытай-Жапон соғысы және Еуропадағы жағдайдың ушығуы сияқты бірқатар заманауи оқиғаларға сілтеме жасалады. Романның жарық көруі 1943 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыстың қақ ортасында басталды. Романның үлкен танымалдылығы үкіметтік цензураның назарын аударды, олар басылымды тоқтатуға бұйрық берді, себебі: "Роман соғыс кезеңінде ең қатты сақтануымыз керек нәрсені – әйелдердің нәзік, әйелдік және өте жеке өмірін толыққанды сипаттап жатыр".

Тақырыптар

Кеміп, құлдырау – «Макиока бауырлары» романының маңызды тақырыптары болып табылады және белгілі бір оқиғалардың қайталануы арқылы күшейтіледі. Юкиконың күйеушілдерінің тізбегі, Макиокалардың жыл сайынғы гүлдайды тамашалау саяхаттары және роман ішіндегі аурудың күшеюі «қайталама құлдырау» үлгісін құрайды. Осы құлдырауға жауап ретінде кейіпкерлер идеалданған өткенді сағынады – олар жыл сайынғы дәстүрлер мен мерекелер арқылы өзінің тарихымен байланыста болуға тырысады. Макиокалардың осы дәстүрлерді сақтауы оларды Эдо дәуіріндегі саудагерлер тобының салтына байланыстырады және Танизакидің Эдо дәуірінің мәдениеті Осакада сақталған деген сенімін көрсетеді. Романның бойымен Кансай және Канто аймақтары салыстырылады. «Токионың кедейлігі, сұрғылттығы және тәртіпсіздігі Ашияның дәстүр, заманауилық және әлемдік қағидаларды үйлесімді біріктіруіне зор контраст тудырады». Токиодан Кансайдың артықшылықтарын жоғары бағалау арқылы Танизаки саяси мәлімдеме жасаған болуы мүмкін. Соғыс жылдарындағы Токио мен Кансайдың қолайсыз салыстыруы «жапон мәдениетінің әскери емес бастауларын және 1936-1941 жылдар аралығындағы Жапонияның 'жасырын тарихын' еске түсіретін сырлы ескерту» болып табылады.

Жарияланым

Сасамейуки 1943 жылы "Чуо Корон" журналында сериал ретінде жарияланды, бірақ Жапония соғыс министрлігінің Ақпарат бюросы екі бөлімнен кейін жариялануын тоқтатты. Бірінші бөлімі 1943 жылғы жаңа жылдық санында (қазіргі 1-кітап, 1-8 тараулар), екінші бөлімі 1943 жылғы наурыздық санында (қазіргі 1-кітап, 9-13 тараулар) жарық көрді. 1944 жылы Танизаки "Чуо Коронның" қаржылық қолдауымен "Бірінші кітаптың" 248 данадан жеке басылымын шығарды, бірақ ол да әскери цензурадан өтті. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін роман үш кітаптан тұратын болып жарық көрді: 1-кітап 1946 жылы, 2-кітап 1947 жылы және 3-кітап 1948 жылы.

Қабылдау және мұра

Роман "Мейдзи қайта жаңғыруынан бергі ең ұлы космополиттік роман" деп аталды. Танизакидің жетістігіне орай, Маиничи баспа және мәдениет сыйлығы мен Асахи мәдениет сыйлығы табысталды. Роман кем дегенде 14 тілге аударылған. Эдвард Г. Сейденстикердің ағылшын тіліндегі аудармасы 1957 жылы "The Makioka Sisters" деген атпен жарияланды. Калифорния университетінің Берклидегі профессоры Чарльз Э. Гамильтонның айтуынша, АҚШ-тағы ағылшын тіліндегі аудармаға жазылған көптеген сын пікірлер "мазасыздықпен ерекшеленді", ал кейбіреулері әдепсіз болса, енді біреулері "жасанды мақтау" білдірді. "Нью-Йорк Таймс" газетінің журналисі Дональд Барр романның ағылшын тіліндегі аудармасын Джейн Остіннің "Гордость и предубеждение" романымен салыстырып, қарама-қарсылық көрсетті. Барр қорытындысында "Макиока әйел бауырларында ақиқатқа қарағанда, шындыққа деген күш зор" деген тұжырымға келді. Гамильтон Баррдың Остінмен салыстыруын "сәтке келмейтін" деп санайды. "Time" журналы кітапта "тағдырдың желдеріне қамыс сияқты иіліп, сынбай, төзімділіктің ең нәзік жеңісін қамтитын ерлік" бар екенін мәлімдеді. "Time" журналы кітаптың маңызды бөліктері "американдық оқырмандарды жапон құм адамының қолында емес пе деп ойландыратынша көңілсіз" екенін айтты. Гамильтон өзі аударманы "шеберлікпен жасалған" деп бағалады. Гамильтонның бір сын-пікірі – аудармада Кансай диалектісінің жоғалуы.