Кіріспе
Америка Құрама Штаттарының суасты қайығы
{|
submerged On 8 May she torpedoed and sank one of her most important victories of the war, transport Taiyō Maru. Post war examination of Japanese records showed Taiyō Maru to be more than just the ordinary transport; she was en route to the East Indies with a group of Japanese scientists, economists, and industrial experts, including renowned hydraulic engineer Yoichi Hatta who designed Chianan Irrigation and built Wusanto Reservoir in Taiwan, bent on expediting the exploitation of the conquered territory. Their loss was a notable blow to the Japanese war effort. On 1 May 1942, Grenadier mistakenly sank the Soviet merchant ship Angarstroi in the East China Sea about west southwest of Nagasaki, Japan. On 25 May 1942, Grenadier was diverted from her patrol area to Midway Atoll in the Northwestern Hawaiian Islands, where she formed part of the submarine patrol line as the American fleet in a bloody but brilliant battle handed the Imperial Navy its first defeat in some three hundred years. Grenadiers third war patrol was in the Truk area, heavily patrolled by enemy ships and planes. Although she sighted some 28 Japanese ships, enemy planes effectively hampered her, and she returned to her new base, Fremantle, Australia, empty handed.
8 мамырда ол торпедамен соғыстың ең маңызды жеңістерінің бірі – «Тайё Мару» көлігін батырып жіберді. Соғыстан кейін жапондық деректерді зерттеу «Тайё Марудың» қарапайым көлік емес екенін көрсетті; ол Шығыс Үндістанға жапондық ғалымдар, экономистер және өнеркәсіптік сарапшылар тобымен, соның ішінде Чьянан суару жүйесін жобалаған және Тайваньдағы Усанто суқоймасын салған белгілі гидравликалық инженер Ёичи Хаттамен бірге, жаулап алынған аумақтарды пайдалануды жеделдету мақсатымен бара жатқан. Олардың жоғалуы жапондықтардың соғыс күш-жігеріне елеулі соққы болды. 1942 жылғы 1 мамырда «Гренадиер» Жапонияның Нагасаки қаласының оңтүстік-батысында, Шығыс Қытай теңізінде «Ангарстрой» совет сауда кемесін қате батырып жіберді. 1942 жылғы 25 мамырда «Гренадиер» өзінің патрульдік аймағынан Гавай аралдарының солтүстік-батысындағы Мидуэй атолына қайта бағытталды, онда ол американдық флоттың қанды, бірақ сәтті шайқаста Императорлық флотқа үш жүз жылдың ішінде алғашқы жеңілістің тиюіне көмектескен суасты қайықтар тобының бір бөлігі болды. «Гренадиердің» үшінші соғыс патрулі жау кемелері мен ұшақтарының күшті күзетуінде болған Трук аймағында өтті. Ол 28 жапон кемесін байқағанмен, жаудың ұшақтары тиімді түрде кедергі келтірді, сондықтан ол өзінің жаңа базасына, Австралияның Фримантл қаласына ештеңесіз оралды.
{|
submerged On 8 May she torpedoed and sank one of her most important victories of the war, transport Taiyō Maru. Post war examination of Japanese records showed Taiyō Maru to be more than just the ordinary transport; she was en route to the East Indies with a group of Japanese scientists, economists, and industrial experts, including renowned hydraulic engineer Yoichi Hatta who designed Chianan Irrigation and built Wusanto Reservoir in Taiwan, bent on expediting the exploitation of the conquered territory. Their loss was a notable blow to the Japanese war effort. On 1 May 1942, Grenadier mistakenly sank the Soviet merchant ship Angarstroi in the East China Sea about west southwest of Nagasaki, Japan. On 25 May 1942, Grenadier was diverted from her patrol area to Midway Atoll in the Northwestern Hawaiian Islands, where she formed part of the submarine patrol line as the American fleet in a bloody but brilliant battle handed the Imperial Navy its first defeat in some three hundred years. Grenadiers third war patrol was in the Truk area, heavily patrolled by enemy ships and planes. Although she sighted some 28 Japanese ships, enemy planes effectively hampered her, and she returned to her new base, Fremantle, Australia, empty handed.
Австралияға жіберілу
Малай кедергісі 13 қазаннан 10 желтоқсанға дейін «Гренадер» су асты кемесінің төртінші әскери патрулінің орны болды. Индокитайдың Хайфонг қаласының жанында миналық дала орналастырғаннан кейін, су асты кемесі үлкен жүк кемесіне сәтсіз шабуыл жасады. Одан кейін болған күшті тереңдік зарядтау кезінде теңіз суы батареяларға сіңіп кірді; «Гренадер» экипажы патрульдің қалған бөлігінде хлор газынан уланудан бас ауруы мен жүрек айнудан зардап шекті. 12 қарашада ол француз Индокитайының жағалауында «Токай Мару» атты жапондық буксирге торпедамен шабуыл жасап, батырды. 20 қарашада «Гренадер» Макасар бұғазы арқылы крейсер мен эсминец сүйемелдеген «Рюджо» кластың жапондық авианосецін байқады, ол атысқа түсуге тым алыс болды. «Гренадер» авианосецтің орналасқан жері мен бағытын Фримантель су асты кеме базасына радиохабарлама арқылы жіберді, басқа су асты кеме осы ақпаратты пайдаланады деген үмітте. Лейтенант-коммандер Джон Эллисон Фицджеральд басқаратын «Гренадер» су асты кемесінің бесінші әскери патрулі 1943 жылдың 1 қаңтары мен 20 ақпаны аралығында бұрынғы патрульдерге қарағанда жақсы нәтижелер әкелді. 10 қаңтарда 75 тонналық шхуна палубалық қарулардың нысаны болды, ал екі күннен кейін «Гренадер» арбамен бірге шағын танкерді көрді. Торпедаға тұрғанға лайық емес деп шешіп, ол екі жапон кемесінің артынан үнсіз сығалап өтті. Күн батқанда суға шығып, палубалық қаруларға бекітілген бинокльдерді нысана ретінде пайдаланып, танкер мен баржаны нысанаға алды, оларды бірден батырды. Борнео жағалауындағы патрульдің қалған бөлігі, аз терең және қауіпті сулар арқылы жүргізілді, оған батометрдің істен шығуы кедергі келтірді. 22 қаңтарда екі жүк кемесіне қарсақ соқты, бірақ оларды батыра алмады. Су асты кемесі 20 наурызда Австралиядан соңғы әскери патруліне шығып, Тынық және Үнді мұхиттарының арасындағы Малакка бұғазына бағыт алды. Малай және Таиланд жағалауларында патрульдеу кезінде «Гренадер» 6 сәуірде Пхукет аралынан кішкентай жүк кемесін батырды.
Жоғалту
Гренадер сол аймақта қалып, 1943 жылдың 20 сәуірінің кешінде екі сауда кемесін көріп, шабуылға жақындады. 21 сәуірде таңертең су бетінде қозғалып келе жатып, Гренадер жапон ұшағын байқады, сонымен бірге ұшақ та оны байқады. Су асты кемесі 40 метр тереңдікке түскенде, басқарушысы: «Енді біз қауіпсіз болуымыз керек», – деді. Бірақ сол сәтте жарылыстар Гренадерді шайқап, 15-20 градусқа бұрды. Толыққандай электр қуаты мен жарық өшіп, жараланған кеме 82 метр тереңдікте суға батып кетті. Маневрлік бөлімде қаусыратын өрт кезінде жөндеу жұмыстарын жасауға тырысты. 13 сағат бойы су түбінде күшін жинағаннан кейін, Гренадер қараңғыда су үстіне шығып, кемеден түтінді шығарып, зақымды тексеруге мүмкіндік алды. Ұстамалы жүйесіне келген зақымды жөндеу мүмкін емес еді. Экипажтың кемені жағаға жақындатып, батырып, одан кейін орманда жасырынуы үшін Фицджеральд тіпті импровизациялық желкен жасауға тырысты. Бірақ ұзақ түннің еңбегі бекер болды. 22 сәуірде таңертең Гренадердің шаршаған экипажы оларға қарай келе жатқан екі жапон кемесін көрді. Бірі – «Чоко Мару» желілік кемесі, тиімсіз оқ жаудырды. Фитджеральд «85 метрлік суға қуаты жоқ күйде түсу қауіпті» деп ойлады, сондықтан экипаж кемені тастамас бұрын құпия құжаттарды өртеуге кірісті. Жапон ұшағы зардап шеккен су асты кемесіне шабуыл жасады, бірақ Гренадер судың астында мерт болып, сырттан көретін болсақ, әлсіз болса да, пулеметтерімен қарсы шабуыл жасады. Ол ұшақты екінші рет ұшып келгенде нұсқады. Зақымдалған ұшақ бұрылып кеткенде, оның торпедасы қайықтан шамалы жерге түсіп, жарылды. Барлық тежегіштерді ашып, Гренадер экипажы кемені тастап, оның соңғы бейітіне батып бара жатқанын бақылады. «Чоко Мару» сегіз офицер мен 68 сарбазды жинап, оларды Малай штатындағы Пенангқа алып кетті. Оларды басқа түрмелерге жібермес бұрын сұраққа алып, ұрып-сапалап, аштықтан азаптады. Содан кейін олар бөлініп, Малай түбегіндегі лагерьлерден лагерьлерге ауыстырылып, ақырында Жапонияға жеткізілді. Соғыс бойы олар қатыгездік пен адамдық емес қарым-қатынасқа ұшырады, ал олардың әскери ақпаратты жасырауы жапондықтарды ашуландырды. Гренадер экипажының біреуінің тірі қалғаны туралы алғашқы хабар 1943 жылдың 27 қарашасында Австралияға жетті. Жапондықтардың қатыгездігі мен садистік әрекеттеріне қарамастан, Гренадер экипажының төртеуінен басқа барлығы жапон қолында өткізген екі жылдан аман қалды.
Құрмет пен марапаттар
Гренадиер Екінші дүниежүзілік соғысындағы қызметі үшін төрт шайқас жұлдызымен марапатталды.
Ауадан табылған кеме
Гренадиер деп табылған суға батқан кемені төрт дайверден – Жан-Люк Ривуар, Ланс Хоровиц, Бенуа Лаборь және Бен Рейменант – құралған команда шамамен 79 метр тереңдікте тік тұрған және ішінара балық ауларымен жабылған күйде тапты. 2020 жылы хабарланған бұл жайт, 2019 жылдың қазан айында басталып, алты айға созылған 110 000 долларлық экспедиция аясында бірнеше суға түсу нәтижесінде табылды. Дайверлер өздерінің тапқандарын Теңіз тарихы және мұражайы басқармасына тексеру үшін жіберді; расталған жағдайда кеме Суға батқан әскери кемелерді қорғау туралы заңмен қорғалады.