Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эфиопиялық саясаткер және әскери шенеунік (1935–2004)
Ethiopian politician and military officer (1935–2004)
Тесфайе Гебре Кидан Гелетү (шамамен 1935 – 4 маусым 2004) – 1991 жылдың мамыр айының соңында бір аптаға Эфиопияның президенті міндетін атқарған эфиопиялық генерал.
Tesfaye Gebre Kidan Geletu (, c. 1935 – 4 June 2004) was an Ethiopian general who was the acting president of Ethiopia for one week in late May 1991.
Әскери мансап
Холетта әскери академиясына түсу алдында Тесфае бастауыш мектеп мұғалімі болу үшін бір жылдық оқыту курсын бітірді. Оқуын аяқтаған соң, ол Гамо-Гофа провинциясына жіберілді. Аз жалақы мен жаман тұрмыс жағдайларына байланысты, ол оқытушылық жұмысынан кетіп, Холетта әскери академиясына түсті. Академияда ол Менгисту Хайле Мариаммен танысты; Гебру Тареке айтуынша, Легсе Асфау және Гебрейес Вольде Хана Тесфаемен бірге Менгистудің жақын шеңберіне кірді, олар "Менгистумен тығыз қарым-қатынаста болған, оныңмен ойнаған, ішкен және Дергтің қанды фракциялық күндерінде оның жанында болған достары" еді. Полковник шенімен Тесфае Дергтің мүшесі болды, бұл әскери комитет император Хайле Селассиеден билікті тартып алып, кейіннен оның жоғары лауазымды шенеуніктерін өлімге кесті және құлатылған императордың өліміне бұйрық берді. Ол Сомали мен Эритреяда әскери жетістіктерге қол жеткізді, әсіресе Огаден соғысы кезінде Джиджига маңындағы күштерге басшылық етті. Генерал-лейтенант шеніне көтерілген Тесфае Гебре Кидан ұзақ жылдар бойы қорғаныс министрі қызметін атқарды, содан кейін 1988 жылдың 14 мамырында Эритреяда әскери губернатор және бас қолбасшы болып тағайындалды. 1989 жылы Шир шайқасындағы шешуші жеңілістен кейін президент Менгистуді құлатуға тырысқан жоғары шенді офицерлерді соттау үшін ол Асмарадан Әдіс-Абебаға қайтарылды және әскери трибуналға мүше болды.
Prior to joining the Holetta Military Academy, Tesfaye took a one year teacher training course to become an elementary school teacher. After completing his training, he was assigned to Gamo Gofa province. Because of little pay and bad living conditions, he left his teaching job to join the Holetta Military Academy. At the academy he met Mengistu Haile Mariam; according to Gebru Tareke, along with Legesse Asfaw and Gebreyes Wolde Hana Tesfaye was part of Mengistu's inner circle, his "pals Mengistu knew more intimately in less pressing times, men who played and drank with him and stood by him during the bloody factional days of the Derg." While a colonel, Tesfaye was a member of the Derg, the military committee which seized power from Emperor Haile Selassie, and which would later order the executions of his officials and allegedly the murder of the deposed Emperor himself. He had military successes in Somalia and Eritrea, notably as commander of the forces around Jijiga during the Ogaden War. Elevated to the rank of Lt. General, Tesfaye Gebre Kidan went on to serve as the longtime Minister of Defence, then on 14 May 1988 was made military governor and general commander in Eritrea. He was recalled to Addis Ababa from Asmara to serve on the military tribunal, which tried the high ranking officers who had tried to depose President Mengistu in 1989 following the decisive defeat at the Battle of Shire.
Эфиопияның вице-президенті
1991 жылы сәуірде ол Эфиопияның вице-президенті болып тағайындалды. 1991 жылы 21 мамырда Эфиопия халықтық революциялық демократиялық фронтының (ЭХРДФ) күштері астанаға жақындаған кезде Менгисту қашып кеткен соң ол президент міндетін атқарушы болды. Тесфайе толық құлдыраудың күйіндегі үкіметті басқарды. ЭХРДФ Аддис-Абебаға кіргенше және 1991 жылы 27 мамырда билікті басып алғанша ол бір апта ғана билік етті. Пол Б. Хензе айтуынша, Тесфайе бастапқыда АҚШ елшілігінен пана сұраған, бірақ елші Роберт Гудек оны қабылдамады.
He was appointed as Vice President of Ethiopia in April 1991. He became acting president on 21 May 1991 when Mengistu fled as Ethiopian People's Revolutionary Democratic Front (EPRDF) forces closed in on the capital. Tesfaye took over a regime in a state of utter collapse. He only ruled for a week before the EPRDF marched into Addis Ababa and seized power on 27 May 1991. According to Paul B. Henze, Tesfaye had first sought sanctuary at the US embassy, but Ambassador Robert Houdek turned him away.
Италия елшілігінде баспана
Генерал елшілікте дерлік тұтқын күйінде болды. Ол елшілікте инсульт алғандықтан, қазір орындық-арбамен қозғалады.
The General remained a virtual prisoner in the Embassy. He suffered a stroke while at the embassy, and as a result used a wheelchair to move around.
Өлім
2004 жылғы 4 маусымда Тесфайдың қайтысы ресми түрде расталды. Ол Берханумен болған төбелес кезінде бөтелкемен басына соққы алғаннан кейін көз жұмған деген әңгіме тарады. "I noti ospiti" кітабындағы бір дәнекер 2004 жылғы 2 маусымда Тесфайеге сол ауылдастығы (және бұрынғы Сыртқы істер министрі) Берхану Байе бөтелкемен басына соққы беріп, қан кетуіне себеп болғанын мәлімдеді. Ол Менелик II ауруханасына жеткізілді, онда оның қазасы туралы хабарланды.
Tesfaye's death was publicly confirmed on 4 June 2004. It is rumored that he died after being hit over the head with a bottle during a physical brawl with Berhanu. In the book I noti ospiti, a waiter claimed that on June 2, 2004, Tesfaye was struck on the head with a bottle by his fellow refugee (and former Foreign Minister) Berhanu Bayeh, causing him to bleed. He was taken to Menelik II Hospital, where he was pronounced dead.