Жек Боди: Жаңазеландия композиторы, этномузыка зерттеушісі және педагогы

Кіріспе

Жаңа Зеландия композиторы, этномузыколог, фотограф және мұғалім (1944–2015)

Джон Стэнли Боди (7 қазан 1944 – 10 мамыр 2015) – Жаңа Зеландия композиторы, этномузыколог, фотограф, мұғалім және өнер продюсері. Композитор ретінде оның шығармалары концерттік музыка, музыкалық театр, электрондық музыка, кино және би музыкасы, сондай-ақ аудиовизуалды галереялық инсталляцияларды қамтыды. Батыс емес мәдениеттердің, әсіресе Оңтүстік-Шығыс Азия мәдениеттерінің музыкасына деген терең және ұзақ жылдарға созылған қызығушылығы оның шығармашылығына, әсіресе далалық жазбаларды транскрипциялау техникасына зор әсер етті. Музыкалық шаралар мен жобаларды ұйымдастырушы ретінде Боди Азия музыкасын Жаңа Зеландияда насихаттауға, сондай-ақ Жаңа Зеландия музыкасын ел ішінде және шетелде ілгерілетуге маңызды үлес қосты. 2020 жылдың қараша айында Виктория университетіндегі ер адам студенттерді сексуалдық зорлық-зомбылыққа ұшыратты деген айыптауларға байланысты Өнер қоры Бодидің «Өнер иконасы» мәртебесін тоқтатты.

Өмірбаян

Джек Боди 1944 жылғы 7 қазанда Уайкатоның Солтүстік аралдағы шаруашылық ауданындағы Те Ароха қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы екеуі де шаруа отбасыларынан шыққан; әкесі Стэн – жер жұмыстарымен айналысқан мердігер. Үлкен әпкелерінің фортепиано сабақтарын көрген Боди ата-анасын өзіне де сондай мүмкіндік беруге көндірді және Шотландия Корольдік музыка академиясының түлегі, сондай-ақ жергілікті электр стансасының қызметкері Уильям Краннадан фортепиано сабақтарын бастады. Бала кезінде алғашқы композиторлық тәжірибелері ретінде Боди Корольдік мектептердегі тапсырмаларын қайта жазып, оларды жыл соңындағы фортепиано концерттерінде жергілікті шіркеу залында орындады. Боди Оклендтегі Король колледжінде интернатта оқыды. Мұнда мектептің музыка мұғалімі Л.К.М. Сондерстің басшылығымен музыкалық өмірдің сергежол тартуының арқасында музыка мен суретке деген қызығушылығы оянды, ол оған фортепиано мен орган сабақтарын берді. Орта мектепті бітіргеннен кейін ол Элам көркемсурет мектебіне түсуге өтініш берді, бірақ оның орнына 1963 жылы Окленд университетінде музыканы оқып, музыка бакалавры дәрежесіне үміткер болды. Сол кезде композиция бакалавриат деңгейінде оқу бағдарламасы болған жоқ; алайда, Боди бакалавриат жылдарында өнімді композиторлық жұмыс істеді. Окленд университетінде оқып жүргенде, Боди Питер Годфриден орган сабағын алды және Парнелдегі Сент-Мэри Англикан соборының хорында ән шырқады. 1965 жылы ол Ремуэрадағы Сент-Айдан Англикан шіркеуінің органшысы және хормейстері болып тағайындалды. Бірінші сыныптық дипломмен BMus-ты бітіргеннен кейін, 1966 жылы Боди Музыка магистрі бағдарламасын бастады, бірінші жылы Рон Тремейнмен, ал екінші жылы Робин Маконимен композицияны оқыды. 1967 жылы ол қосымша оқытушылық білімімен бірге MMus-ты аяқтады. Аспирантурада оқып жүргенде Боди әртістер мен музыканттарды түрлі шаралар мен жобаларға шақыра бастады. Парнелдегі Бёрдвуд Крессенттегі пәтерінің төңірегіне авангардты ауклендтік суретшілердің көпшілігі жиналды. 1967 жылы ISCM (Халықаралық қазіргі заманғы музыка қоғамы) Жаңа Зеландия бөлімшесінің президенті ретінде Боди Окленд университеті студенттер одағы ғимаратында «Оклендтіктер және өнер» атты фестиваль ұйымдастырды. 1977 жылдың соңында Боди мен Сукарно Веллингтонға оралды, онда Боди Виктория университетінде сабақ беріп, орта мектептерде семинарлар өткізе отырып, жеке композитор ретінде жұмыс істеді. 1980 жылы Дуглас Лилберн Виктория университетінің (қазіргі Жаңа Зеландия музыка мектебінің) композиция профессоры лауазымынан зейнеткерлікке шықты; Боди осы лауазымға өтініш білдіріп, оны иеленді. Боди 2009 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Виктория университетінің композиция факультетінде қызмет етті.

Jack Body was born 7 October 1944 in Te Aroha, a town in the North Island farming district of the Waikato. Both parents came from farming families; his father, Stan, was an earthmoving contractor. Seeing his older sisters take piano lessons, Body convinced his parents to let him follow suit, and began piano lessons from William Cranna, a graduate of the Royal Scottish Academy of Music and employee of the local power board. Body's first composing efforts as a child were re composing his prescribed Royal Schools exercises and performing them at end of year piano recitals in the local church hall. Body attended secondary school as a boarder at King's College, Auckland. There, his interest in both music and painting was kindled amidst the school's dynamic musical life under the leadership of music teacher L C M Saunders, with whom Body took piano and organ lessons. On completing secondary school, he applied for the Elam School of Fine Arts but instead chose to study music at the University of Auckland, beginning a Bachelor of Music in 1963. At that time composition was not offered as a course of study at an undergraduate level; nevertheless, Body composed prolifically during his undergraduate years. While studying at the University of Auckland, Body also took organ lessons with Peter Godfrey and sang in the choir of St. Mary's Anglican Cathedral, Parnell. In 1965 he was appointed organist and choirmaster of St. Aidan's Anglican Church in Remuera. After graduating his BMus with first class Honours, Body began his Masters of Music in 1966, studying composition with Ron Tremain in his first year and Robin Maconie in his second. He completed his MMus, along with an additional teaching degree, in 1967. As a postgraduate student, Body began corralling artists and musicians for events and projects. A considerable crowd of avant garde Auckland artists gravitated around his Birdwood Crescent flat in Parnell. In 1967, while president of the New Zealand Chapter of ISCM (International Society for Contemporary Music), Body organised a festival called Aucklanders and the Arts in the University of Auckland Student Union Building. At the end of 1977, Body and Soekarno returned to Wellington, where Body worked as a freelance composer while tutoring at Victoria University and running workshops in secondary schools. 1980 saw the retirement of Douglas Lilburn as composition professor at Victoria University (now the New Zealand School of Music); Body applied for and was offered the position. Body remained on the composition faculty of Victoria University until his retirement in 2009.

Музыка және жұмыс

Бодидің "Аве Мария Грация Плена" (1965), "People Look East" (1965) және "Сент-Стефенге арналған қанаттас ән" (1975) сияқты алғашқы хор шығармалары Бодидің шіркеу музыканты ретінде алған негізгі білімін көрсетеді. 1970 жылдардың басында Оңтүстік-Шығыс Азияға саяхат жасап, жергілікті музыкалық дәстүрлермен танысқаннан кейін, оның шығармашылық тілі күрт өзгерді. Бодидің көптеген шығармалары батыс және батыс емес аспаптар үшін жазылған, мысалы, гамелан, шенг және гангса. "Резонанс музыкасы" (1974) – электр гитарасы мен 6 перкуссияшыға арналған туынды, онда гамелан да қолданылған; оның Жаңа Зеландия радио хабар тарату корпорациясының симфониялық оркестріндегі тұңғыш орындалуы 1974 жылдың мамыр айында Индонезияның Жаңа Зеландиядағы елшісі оркестрге сыйлаған гамелан жиынтығын пайдалануға мүмкіндік берді. Бодидің Оңтүстік-Шығыс Азияда жасаған дыбыс жазбалары оның көптеген электрондық және электроакустикалық шығармаларының бастапқы материалы болды, мысалы, "Musik Dari Jalan" (1975), "Musik Anak Anak" (1978), "Fanfares" (1981) және "Interior" (1987). "Құпия тарихтар" №1 (2005) – Джектің серігі Йоно Сокарноның жеке ауызша тарихы, 1977 және 1988 жылдары Индонезиядағы Сокарноның туған қаласында Боди жасаған дыбыс жазбаларымен толықтырылған. Осы жазбаларды таспаға түсірумен қатар, Боди "қос транскрипция" процесін әзірледі, ол жазылған музыкалық материалдың мәнін батыс музыканттары орындай алатындай етіп көшіру деп сипаттады. Концерттік музыкадан өзге, Боди экран үшін де көптеген шығармалар жазды. Ол "The Longest Winter" (1974) теледрамасының, Жаңа Зеландияның алғашқы маори тіліндегі теледрамасы "Uenuku" (1974) және Жаңа Зеландияның алғашқы телесериалы "Close to Home" (1975) үшін музыка жазды. Бодидің алғашқы көркем фильміне жазған саундтрегі Винсент Уордтың "Vigil" (1984) фильміне арналған. Боди Джон Гибсонмен бірлесіп Уордтың тағы бір фильміне – "Rain of the Children" (2008) саундтрегін жазды. Боди сонымен қатар кәсіби білімі жоқ, бірақ өзіндік стильдегі суретші болды, оның еңбегі Жаңа Зеландияның бірнеше галереяларында көрсетілді. "The Male Nude Series" (1983) сериясы фильмнің негативтерімен жұмыс істеу арқылы жасалған, жарқын түстердегі еркек бейнелерін қамтиды. Скальпель, тырнақ қайрағы, қалам және тіпті шарикті қаламды қолдана отырып, Боди суреттерді сызып, бояулап, оларды суретшілікке жақындатты. Веллингтон өнер галереясының тапсырысымен 1984 жылы жасалған "Runes" аудиовизуалды инсталляциясы қоғамдық дәретханалардағы граффити суреттерін және дәретханалардағы ағын судың дыбысын біріктірді.

Body's earliest works, such as choral pieces Ave Maria Gratia Plena (1965), People Look East (1965), and Carol to St. Stephen (1975) reflect Body's early training as a church musician. His travel to South East Asia in the early 1970s, where he encountered local musical traditions, significantly re formed his compositional language. Many of Body's works are scored for both Western and non Western instruments such as gamelan, sheng, and gangsa. Resonance Music (1974), for electric guitar and 6 percussionists, features gamelan; its premiere by the New Zealand Broadcasting Corporation Symphony Orchestra made first use of the set of gamelan gifted to the orchestra in May 1974 by the Indonesian ambassador to New Zealand. Field recordings made by Body in South East Asia formed the source material for many of his electronic and electro acoustic pieces, such as Musik Dari Jalan (1975), Musik Anak Anak (1978), Fanfares (1981), and Interior (1987). Intimate Histories no. 1 (2005) features a personal oral history of Yono Soekarno, Jack's partner, coloured by field recordings which Body made in Soekarno's Indonesian hometown in 1977 and 1988. As well as creating tape pieces from these field recordings, Body also developed a process of 'double transcription', which he described as transcribing the essence of the musical source in the recording in such a way that would be playable by Western musicians. In addition to concert music, Body composed prolifically for screen. He wrote the theme music for television drama The Longest Winter (1974), New Zealand's first Māori language TV drama Uenuku (1974), and New Zealand's first soap opera, Close to Home (1975). Body's first feature film soundtrack was for Vincent Ward's Vigil (1984). Body co wrote with John Gibson the soundtrack to another Ward film, Rain of the Children (2008). Body was also an active art photographer, though untrained, whose unconventional work was shown in several New Zealand galleries. The Male Nude Series (1983) featured male nudes in vibrant colours, created through manipulations of the film negatives. Using a scalpel, nail file, felt tip pen and even ball point pen, Body worked the images by scratching and re colouring to evoke a painterly quality. The audio visual installation Runes (1984), commissioned by the Wellington Art Gallery, juxtaposed re coloured photographs of graffiti in public toilets with recordings made in toilets of running water.

Мұра

Композиторлық қызметінен бөлек, Бодидің музыкалық шараларды ұйымдастырушы және куратор ретіндегі белсенділігі Жаңа Зеландияның композиторлар қауымдастығына да, елдің мәдени өміріне де зор ықпал етті. Бодидің алғашқы жобаларының бірі – «Соник цирктер», олардың біріншісі 1974 жылғы наурыз айында Веллингтонда өтті. Бұл шара Жаңа Зеландия радиокорпорациясы мен Жаңа Зеландия студенттік өнер кеңесінің тапсырысымен ұйымдастырылды. Джон Кейдждің «Музыка циркінен» шабыттанған, алты сағаттан астам сарқырамада Жаңа Зеландияның музыкасы Виктория университеті студенттік одағы ғимаратының сегіз түрлі алаңында орындалды. 1975 жылы екінші «Соник цирк» өтті. 1974 жылдың соңында Боди этномузыколог Аллан Томасқа Батыс Явадағы Чиребон қаласынан Жаңа Зеландияға елдің алғашқы гамелан жиынтығын әкелуге көмектесті. Кейін Боди көп жыл бойы Виктория университетінің «Гамелан Падханг Монкар» (гамелан оркестрі) басқарды, осы жылдар ішінде гамелан оркестрі үшін бірнеше жаңа туындылар тапсырыс берді. Сонымен қатар, Виктория университетінің композиция факультетінде жұмыс істеген кезде, Боди Оңтүстік-Шығыс Азия аймақтарының музыканттарын (Батыс Ява, Бали, Калинга және Минангкабау сияқты) университеттің орындаушылары мен композиторларымен тығыз жұмыс істеуге шақырып, резиденция құрды. 2000 жылы Жаңа Зеландияда гамеланның 25 жылдығы тойланды. Бұл мерекеге орай Боди 100-ден астам халықаралық қатысушыны қамтыған халықаралық гамелан фестивалі «BEAT» ұйымдастырды. 1982 жылы Боди Нельсон композиторлар шеберханасын құрды, ол жас, жаңадан бастаған және танымал Жаңа Зеландия композиторларының жыл сайынғы жиыны, онда жаңа туындылар орындалып, сынға түседі. Ол 1984, 1992 және 2007 жылдары Азия-Тынық мұхиты фестивальдері мен конференцияларының көркемдік директоры болды: он күндік шаралар Жаңа Зеландия мен Азия-Тынық мұхиты аймағының дәстүрлі және заманауи музыкасын қатар қойды. 2002 жылы ол Амстердамдағы «Ijsbreker» концерт залында Жаңа Зеландия музыкасының бес концертінен тұратын серия ұйымдастырды.

Дискография

CD атауы Қамтылған туындылар Label Адриана Лис: Розмова / Диалог Rainforest Atoll Records, ACD742 Қараңғылықтан Жарыққа: Құтылу мерекесі Pange Lingua Flight: флейта мен арфаға арналған музыка Rainforest Atoll Records, ACD709 Генри Вонг Доу: Ландшафт прелюдиялары The Street Where I Live Rattle Records, RATD046 Джек Боди: Махаббат пен соғыс жырлары Alley, Микеланджелоға арналған медитациялар, Менің атым Мок Бхон, Паларан: Махаббат және соғыс жырлары, Жалғыз ләззаттар жырлары Naxos, 8.573198 Джек Боди: Өлім мен құштарлық жырлары Өлім мен құштарлық жырлары Atoll Records, ACD414 Джек Боди: Пульс Африкалық скрипкалар, Campur Sari, Оркестрге арналған мелодиялар, Пульс, Үш транскрипция Rattle Records, RAT D009 Джек Боди: Suara – Явадан шыққан қоршаған орта музыкасы Ode Records, Ode CD MANU 1380 Жаңа Зеландия хор музыкасы People Look East Kiwi Pacific Records, CD SLD 108 Жаңа Зеландия музыкасы шығармашылық би үшін (Екінші том) Үш транскрипция Cossey/Atoll Records Жаңа Зеландия Ұлттық Жастар хоры: Te Roopu Rangatahi Waiata o Aotearoa Сент-Стивенге арналған ән Ode Records, Ode Manu 1412 Жаңа Зеландия скрипка төрттігі: саяхаттан ноталар Үш транскрипция Atoll Records, ACD 118 Енді мен білемін: Гамелан мен желді аспаптарға арналған жаңа музыка Польша халық билері Жаңа Зеландия Музыка мектебі / Gamelan Padhang Moncar & Gamelan Taniwha Jaya NZTrio & Tray So: O Cambodia O Cambodia Atoll Records, ACD 541 Қоңыр және ақ: Жаңа Зеландия орган музыкасы Tui, korimako және kokako Atoll Records, ACD 605 Ритуалдық ауралар: Karlheinz Company Interior Atoll Records, ACD 842 Қасиетті және бейкүнә: Джек Бодидің дауыстарға арналған шығармалары Invocation, Song Cycle, Vox Humana Ode Records / Portal CDs, Portal CD 1003 Тюдор тобы: 'Жер сілкінісі' мессасы Псалм 137 Tudor Consort / Organism, ORG007 Оңтүстік крест астында: виолончельге арналған туындылар Эол арфасы Ode Records, Ode Manu 1543/4 Вайтеата Жаңа Зеландия музыкасының жинағы том. 1: Скрипка мен фортепианоның концерті Эол арфасы Watieata Music Press, Waiteata CD WTA001 Вайтеата Жаңа Зеландия музыкасының жинағы том. 6: Композитор портреті: Джек Боди Бес Лаллби, Флрри, Төрт Стабиль, Кішкентай Элегия, Микеланджелоның махаббат сонеттері, Үш ескі ән, Үш Ритмика Waitaeata Music Press, Waiteata CD WTA006 Вайтеата Жаңа Зеландия Музыкасының жинағы том. 13: NZ Пианино Музыкасы 4 қол үшін Үш ритмика Waiteata Music Press, Waiteata CD WTA013 Сен оны ұрып, ол айқайлайды: Дэн Пойнтон Бес мелодия Rattle Records, RATD006

CD Title Works featured Label Adrianna Lis: Rozmowa / Dialogue Rainforest Atoll Records, ACD742 Darkness to Light: An Easter Celebration Pange Lingua Flight: music for flute and harp Rainforest Atoll Records, ACD709 Henry Wong Doe: Landscape Preludes The Street Where I Live Rattle Records, RATD046 Jack Body: Poems of Love and War Alley, Meditations on Michaelangelo, My Name is Mok Bhon, Palaran: Poems of Love & War, Poems of Solitary Delights Naxos, 8.573198 Jack Body: Songs of Death & Desire Songs of Death & Desire Atoll Records, ACD414 Jack Body: Pulse African Strings, Campur Sari, Melodies for Orchestra, Pulse, Three Transcriptions Rattle Records, RAT D009 Jack Body: Suara – Environmental Music from Java Ode Records, Ode CD MANU 1380 New Zealand Choral Music People Look East Kiwi Pacific Records, CD SLD 108 New Zealand Music for Creative Dance (Volume Two) Three Transcriptions Cossey/Atoll Records New Zealand National Youth Choir: Te Roopu Rangatahi Waiata o Aotearoa Carol to St. Stephen Ode Records, Ode Manu 1412 New Zealand String Quartet: notes from a journey Three Transcriptions Atoll Records, ACD 118 Now I Know: New Music for Gamelan and Winds Polish Folk Dances New Zealand School of Music / Gamelan Padhang Moncar & Gamelan Taniwha Jaya NZTrio & Tray So: O Cambodia O Cambodia Atoll Records, ACD 541 Pink and White: New Zealand Organ Music Tui, korimako and kokako Atoll Records, ACD 605 Ritual Auras: Karlheinz Company Interior Atoll Records, ACD 842 Sacred and Profane: compositions for voices by Jack Body Invocation, Song Cycle, Vox Humana Ode Records / Portal CDs, Portal CD 1003 The Tudor Consort: The 'Earthquake' Mass Psalm 137 Tudor Consort / Organism, ORG007 Under the Southern Cross: works for cello Aeolian Harp Ode Records, Ode Manu 1543/4 Waiteata Collection of New Zealand Music Vol. 1: A Violin and Piano Recital Aeolian Harp Watieata Music Press, Waiteata CD WTA001 Waiteata Collection of New Zealand Music Vol. 6: Composer Portrait: Jack Body Five Lullbies, Flurry, Four Stabiles, Little Elegies, Love Sonnets of Michaelangelo, Three Old Fashioned Songs, Three Rhythmics Waitaeata Music Press, Waiteata CD WTA006 Waiteata Collection of New Zealand Music Vol. 13: NZ Piano Music for 4 Hands Three Rhythmics Waiteata Music Press, Waiteata CD WTA013 You Hit Him He Cry Out: Dan Poynton Five Melodies Rattle Records, RATD006