Кіріспе
Филипп Хаудж Абельсон (27 сәуір 1913 - 1 тамыз 2004) – американдық физик, ғылыми редактор және ғылым жазушысы. Ядролық физик ретінде білім алған ол нептуний элементін ашқан, Манхэттен жобасында изотоптарды бөлу жөніндегі жұмыстарға қатысқан және суасты кемелері үшін ядролық теңіз қозғалтқышын зерттеудің алғашқы еңбегін жазған. Кейіннен ол органикалық геохимия, палеобиология және энергетикалық саясат сияқты ғылыми тақырыптар мен мемлекеттік саясаттың кең ауқымында жұмыс істеді. Абельсон 1962–1984 жылдары «Science» журналының бас редакторы, 1971–1978 жылдары Вашингтонның Карнеги институтының президенті, ал 1972–1974 жылдары Америка геофизикалық одағының президенті болды. Оның «Science» журналындағы редакторлық мақалалары, редакторы қызмет еткен кезеңде де, содан кейін де, өткір және ойға толы пікірлерімен белгілі болды. Оның 100 редакторлық мақаласынан құралған жинағы «Пессимизмнің жеткілікті» деген атпен кітап ретінде жарық көрді. «Ерекше талаптар ерекше дәлелдерді қажет етеді» деген фразаның бастапқы авторы ол болуы мүмкін.
Philip Hauge Abelson (April 27, 1913 – August 1, 2004) was an American physicist, scientific editor and science writer. Trained as a nuclear physicist, he co discovered the element neptunium, worked on isotope separation in the Manhattan Project, and wrote the first study of nuclear marine propulsion for submarines. He later worked on a broad range of scientific topics and related public policy, including organic geochemistry, paleobiology and energy policy. Abelson served as editor in chief of the journal Science from 1962–84, president of the Carnegie Institution of Washington from 1971–78, and president of the American Geophysical Union from 1972 74. His frequent editorials in Science, both during and after his term as editor, became known for their strident and thought provoking views. A collection of 100 of his editorials was published as a book, entitled Enough of Pessimism. He may have been the original source of the phrase 'extraordinary claims require extraordinary evidence'.
Өмір
Абельсон 1913 жылғы 27 сәуірде Вашингтон штатының Такома қаласында дүниеге келген. Ол Вашингтон мемлекеттік университетінде химия және физика мамандықтарын оқыды, ал Калифорния университетінде, Берклиде (UC Berkeley) ядролық физика бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Жас физик ретінде ол UC Berkeley-де Эрнест Лоуренспен жұмыс істеді. 1939 жылғы ақпанда Physical Review журналына ұсынған мақаласында ядролық бөлінуді растаған алғашқы американдық ғалымдардың бірі болды. 1939 жылдан 1941 жылға дейін ол Вашингтондағы Карнеги институтында физиканың ассистенті болып жұмыс істеді. Нобель сыйлығының лауреаты Луис Альвареспен бірлесіп жұмыс істегеннен кейін олар материалды бөліп алды және 1940 жылғы 8 маусымда Эдвин Макмилланмен бірге нептунийді ашты. 1946 жылы ол Карнеги институтына қайта оралды, сол жылдың наурыз айында оның «Атомдық энергиямен жүретін суасты кемесі» атты есебі жарияланды. 1953 жылдан 1971 жылға дейін ол Вашингтонның Карнеги институтының Геофизикалық зертханасының директоры, 1971 жылдан 1978 жылға дейін президент, ал 1978 жылдан бастап сенімді тұлға ретінде қызмет етті. 1965 жылы ол палеобиологиядағы жұмысын сипаттап, жүздеген миллион жыл бұрын табылған аминқышқылдары және миллиард жылдан астам уақыт бұрынғы тау жыныстарындағы май қышқылдары туралы мәліметтер келтірді. Абельсон 1978 жылы қолданған және кейіннен Карл Саган танымал еткен «көмескі талаптарға көмескі дәлелдер қажет» деген сөздің бастапқы авторы болуы мүмкін. Оның осы кезеңдегі ең танымал еңбегі – «Пессимизм жеткілікті» («Пессимизм тек паралич пен шіруға әкеледі») атты редакциялық мақала. Бұл 100 эсседен тұратын жинақтың тақырыбы болды. 1970 жылдары ол әлемдік энергиямен қамтамасыз ету мәселесіне қызығушылық танытты. Осы тақырыптағы кітаптары: «Ертеңгі энергия» (1975), Вашингтон университетіндегі лекциялар сериясынан, және «Энергия II: қолдану, сақтау және көлем». Ол Аттабасканың бидайық құмдарын және Колорадо тауларындағы мұнай палеобитін өндіру мүмкіндіктерін көрсетті. Сонымен қатар, ол қоғамдық көлікке деген көзқарасты өзгертуге және оны сақтауға шақырды. 1984 жылдан кейін ол журналмен байланыста болды. Кейбір деректер бойынша, ол 1990 жылғы 31 наурыздағы журналдың бас редакциялық мақаласына сүйене отырып, жаһандық жылыну туралы пікірге ерте күмәнмен қараған. Онда ол былай деп жазды: «Жаһандық жылыну жағдайын ғылыми зерттеулердің қалыпты стандарттарын қолданып талдаса, нақты фактіге қарағанда жарнама көп болған деген қорытындыға келуге болады». Алайда, бұл 1977 жылы, он жылдан астам бұрын жарық көрген АҚШ Ұлттық зерттеулер кеңесінің «Энергия және қоршаған орта» атты есебіндегі мәлімдемелерге қайшы келеді, онда оның аты Томас Ф. Малоунмен бірге көрсетілген: Абельсон 2004 жылғы 1 тамызда қысқа аурудан кейін тыныс алу органдарының асқынуларынан қайтыс болды. Ол Рh фактор тестін (Л. К. Даймондпен бірге) ашқан көрнекті зерттеуші дәрігер Нева Абельсонға үйленген. Олардың қызы, Эллен Абельсон Чернявский, Вирджиниядағы MITRE корпорациясында авиациялық зерттеуші болып жұмыс істеді.
Abelson died on August 1, 2004, from respiratory complications following a brief illness. He was married to Neva Abelson, a distinguished research physician who co discovered the Rh blood factor test (with L. K. Diamond). Their daughter, Ellen Abelson Cherniavsky, worked as an aviation researcher for the MITRE corporation in Virginia.
Сыйлықтар мен мұра
Абельсон көптеген көрнекті наградалар алды, соның ішінде 1987 жылы Ұлттық ғылым медалі, Ұлттық ғылым қорының Ерекше жетістіктері сыйлығы, Америка медицина қауымдастығының ғылыми жетістіктері сыйлығы, Әскери-теңіз күштерінің Ерекше азаматтық қызмет медалі және 1988 жылы Уолдо Э. Смит медалі. 1992 жылы ол Ұлттық ғылым академиясының жоғары наградасы – "Халыққа қызмет ету медалімен" марапатталды. Ол 1949 жылы Америка физика қоғамының, ал 1958 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1961 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Абельсонит минералы Абельсонның органикалық геохимияға қосқан үлесін еске алу үшін оның атымен аталды. Вашингтон штаты университетіндегі Филипп және Нева Абельсон залы оның құрметіне аталған. АААА Филипп Хауг Абельсон сыйлығы Филипп Абельсонның есімімен аталады.