Кіріспе

Ирак саясаткері (1954–1996)

Генерал-полковник Хусейн Камель Хасан әл-Маджид (حسين كامل حسن المجيد) (1954 – 23 ақпан 1996) – Ирак басшысы Саддам Хусейннің күйеу баласы және алыс туысы. Ол Иорданияға қашып, Біріккен Ұлттар Ұйымының арнайы комиссиясына (UNSCOM) және Халықаралық атом энергиясы агенттігінің (IAEA) Ирактағы жаппай қырып-жою қаруын табуға жіберілген инспекциялық топтарына көмектесті. Ол Саддамға сатқындық еткені үшін бір жылдан кейін өлтірілді.

Өмірбаян

Хусейн Тель-Ал-Тахабта (қазіргі Балад ауданы, Саладин губернаторлығы) дүниеге келген. 1982 жылы Ирактың элиталық әскери күштері – Республикалық гвардияның бастығы болды. Кейін ол 1987 жылдан бастап Әскери өнеркәсіптендіру комиссиясын басқарды және Ирактың қару-жарақ дамыту бағдарламаларын қадағалады, сол сияқты Өнеркәсіп министрі де болды. 1990 жылы Хусейн Ирактың Мұнай министрі болды. Хусейн Саддам Хусейннің Рагдад Саддам деген қызына үйленді және 1995 жылға дейін Иракта тұрды. Сол жылдың 7 тамызында ол әйелімен бірге ағасы Саддам Камелмен және оның әйелі Рана Саддаммен, Саддамның тағы бір қызымен бірге Ирактан қашып кетті. 1995 жылғы 21 қыркүйекте CNN телеарнасына берген сұхбатында Хусейн Камель мынаны түсіндірді:

Хусейн инспекторлардың оның қашқанға дейін анықтаған нәрсесін растады: Ирак Перс шығанағы соғысынан бұрын биологиялық қару бағдарламасын жүргізген, бірақ химиялық және биологиялық қару-жарақтарының барлық қорын және тыйым салынған зымырандарын жойды. Хусейннің дезертирлігі, Ирак үкіметін оның жаппай қырып-жою қаруларының қаупіне байланысты құлатуға тырысқандар үшін үлкен мәселе тудырды.

Иракқа қайтып оралу және өлім

1996 жылдың ақпан айында Саддам Хусейннің делдалдары барлығы кешірілетінін уәде берген соң, Хусейн мен Саддам Камельді әйелдерімен бірге Иракқа оралуға көндірді. Олар елге оралғаннан кейін бірден әйелдерінен ажырасуға бұйырылып, сатқын деп жарияланды. Үш күннен кейін, 23 ақпанда, олар Саддамның қауіпсіздік күштеріне бағынудан бас тартып, 13 сағат бойы қауіпсіз үйde атысқанда қаза тапты. Оқиғаның тағы бір нұсқасына сәйкес, Камель мен оның ұлдары ажырасу туралы шешім шыққаннан кейін 24 сағаттан да ертерек Саддамның алдында кландық беделін қайтаруға тырысқан туыстарымен болған қақтығыста қаза тапты. "Саддамның тайпасы" деген деректі фильмдегі тағы бір оқиғада, оның продюсерлерінің бірі Рагдад Хусейнмен сұхбаттасып, күйеуі мен ағасы, сондай-ақ олардың отбасы мүшелері Али Хасан Аль Маджид (Батыста "Химикалық Али" деп белгілі) тарапынан үй қамауында, екі ирактық сарбаздың көмегімен атып өлтіргенін айтты.

Салдары

1999 жылдың 25 қаңтарында БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне баяндама ұсынған ЮНСКОМ, Ирактағы қару-жарақ тексеру тарихын "генерал-лейтенант Хусейн Камельдің 1995 жылдың тамызында Ирактан кеткенінен кейінгі оқиғалармен бөлінетін екі кезеңге бөлу қажет" деп мәлімдеді. Хусейн, бірінші шығанақ соғысы аяқталғаннан кейін Ирактың жаппай қырып-жоятын қаруларын және олармен байланысты бағдарламаларын жойғанын айтты. Мен барлық химиялық қаруды жоюға бұйрық бердім. Барлық қару-жарақ – биологиялық, химиялық, зымырандық, ядролық – жойылды. 2003 жылдың 3 наурызында жарияланған Newsweek журналында Хусейннің жасырған құпиясы "жасырылғаны" айтылды, себебі инспекторлар "Саддам [Хусейнді] одан да көп ақпарат беруге итермелеуді үміттенеді". Хусейннің оқиғалар туралы айтқандары 2003 жылғы Иракқа басып кіруден кейін расталғандай болды. 2003 жылғы басып кіруге дейін Буш әкімшілігінің өкілдері, оның ішінде Джордж Буш, Дик Чейни, Дональд Рамсфелд және Колин Пауэлл, Хусейннің куәлігін Ирактың жаппай қырып-жоятын қарулары бар екенінің дәлелі ретінде бірнеше рет келтірді.