Йохан Герхард Онкен: Еуропалық баптистердің апостолы
Johann Gerhard Oncken
Йоханн Герхард Онкен (1800-1884) – неміс баптист уағызшысы, Еуропа баптистерінің апостолы. Германиядағы баптизмнің дамуына зор үлес қосты. Тарихымен танысыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс баптист уағыздаушысы (1800–1884)
German Baptist preacher (1800–1884)
Иоганн Герхард Онкен (26 қаңтар 1800 – 2 қаңтар 1884) – баптисттердің алғашқы неміс уағыздаушысы, оны «Континенттік баптистердің әкесі», «Неміс баптистерінің әкесі» және «Еуропа баптистерінің елшісі» деп атайды. Онкен, Готфрид Вильгельм Леманн (1799–1882) және Юлиус Кёбнер (1806–1884) «баптистік үш жапырақ» (клейблатт) деп белгілі болды. Дж. Г. Онкен жарты ғасыр бойы Германия және Еуропаның көп бөлігінде баптистердің өсуіне жетекшілік етті және бағыт берді.
Johann Gerhard Oncken (26 January 1800 2 January 1884) was a pioneer German Baptist preacher, variously referred to as the "Father of Continental Baptists", the "Father of German Baptists" and the "Apostle of European Baptists". Oncken, Gottfried Wilhelm Lehmann (1799–1882), and Julius Köbner (1806–1884) were known as the Baptist cloverleaf (kleeblatt). J. G. Oncken helped direct and guide the growth of Baptists throughout Germany and across much of Europe for half a century.
Ерте өмір
Иоганн Герхард Онкен Ольденбург герцогтігіндегі Варель қаласында дүниеге келген. Оның әкесі саяси себептермен жер аударылған, анасы қайтыс болған, оны әжесі тәрбиеледі. Бала кезінде Онкен лютеран дінінде шомылдырылып, 1814 жылы расталды. Сол шамада Онкен шотландтық саудагердің шәкірті болды. Онкен Шотландияға көшіп, саудагердің ісінде жұмыс істеді, кейін Лейтте (қазір Эдинбургтің бір бөлігі) мұғалім болып жұмыс істеді, сосын Лондонға көшті. Шотландияда Онкен алғаш рет Киркке (Шотландия шіркеуіне) қатысты, сонымен қатар англикан Джеймс Хервидің еңбектерін оқыды. Лондонға келген соң тәуелсіз шіркеуде (Конгрегациялық) құлшылық етті. 1820 жылы Лондондағы Ұлы Королева көшесіндегі методист шіркеуінде оның діни нанымы бекінді. 1823 жылы Онкен Еуропа континентінде діни білім тарату жөніндегі британдық континенттік қоғамның өкілі ретінде Германияға оралды. Ол кезде ол Т. В. Мэтьюстың басшылығындағы ағылшын реформатор шіркеуінің мүшесі еді. Германиядағы алғашқы жексенбілік мектеп 1825 жылы Онкен мен пастор Раутенбергтің еңбегі арқасында құрылды. 1828 жылы Онкен Эдинбург Киелі кітап қоғамынан тағайындалды. Ол жарты ғасырдан астам уақыт бойы үнқатысулар мен Киелі кітаптарды таратып, 1879 жылы екі миллионнан астам Киелі кітаптарды таратқанын айтты.
Johann Gerhard Oncken was born in Varel, a town in the Duchy of Oldenburg. His father was exiled for political reasons, his mother died, and his grandmother raised him. As a child, Oncken was baptized a Lutheran, and confirmed in 1814. About that time, Oncken was apprenticed to a Scottish merchant. Oncken moved to Scotland and worked in the merchant's business, later working as a tutor in Leith (now part of Edinburgh) and subsequently moving to London. In Scotland Oncken first attended the Kirk (Church of Scotland), whilst also reading the writings of Anglican James Hervey. When he moved to London he attended worship in an Independent church (Congregationalist). He was converted at Great Queen Street Methodist Chapel in London in 1820. By 1823 Oncken had returned to Germany as an agent of the British Continental society for the Diffusion of Religious Knowledge over the Continent of Europe. At the time, he was a member of the English Reformed Church under the care of T. W. Matthews. The first Sunday School in Germany was formed in 1825, through the work of Oncken and a Reverend Rautenberg. In 1828, Oncken received an appointment from the Edinburgh Bible Society. He spent over half a century distributing tracts and Bibles, and in 1879 he estimated he had given out over two million Bibles.
Отбасы
Онкен 1828 жылғы 19 мамырда Лондондық Сара Маннға үйленді. Олардың жеті баласы болды. Сара 1845 жылы қайтыс болды, содан кейін бес баласы тірі қалды. 1847 жылы Онкен Йоркширден келген Энн Догшун есімді жесір әйелге үйленді. Онкеннің балалары да, Гамбург қауымы да оны толығымен қабылдады. Энн 1873 жылы қайтыс болды. Олардың Онкенмен балалары болмады. 1875 жылы Онкен Джейн Кларкқа үйленді. Джейн Лондондағы Сперджонның ғибадатханасының мүшесі еді.
Oncken married Sarah Mann of London on 19 May 1828. He and Sarah had seven children. She died in 1845, leaving five surviving children. In 1847, Oncken married a widow from Yorkshire named Ann Dogshun. Both Oncken's children and the Hamburg congregation fully accepted her. Ann died in 1873. She and Oncken had no children. In 1875, Oncken married Jane Clark. Jane was a member of Spurgeon's Tabernacle in London.
Баптистердің көзқарасын қабылдау
Онкен Шотландияда өмір сүріп, Лондонда дінін қабылдағанмен, ағылшын баптистерімен байланысқа түскендігін көрсететін ешқандай дәлел жоқ. Шотландиядағы евангелистік христиандыққа Халдейн ағайындыларының ықпалы тиді, және Онкен кейіннен олармен байланысқа түскені белгілі. Ол баптистік нанымға жеке Библияны зерттеу арқылы біртіндеп келді. 1829 жылы ол әлі нәрестелерді шомылдыруды үйрететін шіркеудің мүшесі болса да, оған қарсы шешім қабылдаған сияқты, өйткені сол жылы ол баласын рәсімге ұсынудан бас тартты. Ол Т. В. Мэтьюс (оның пасторы), К. Ф. Ланге (оның алғашқы жақтастарының бірі) және басқалармен шомылдыру мәселесін талқылады. Мэтьюс шомылдырудан өту керектігіне көз жеткізіп, шіркеуінен кетіп, Англияға барып, осы рәсімді қабылдады. 1829 жылы Онкен Шотландиялық Джеймс Халдейнмен хат алмасты. Халдейн Онкенге Джон Смит сияқты өзінің шомылдыру рәсімін өзі жасауды ұсынды. Онкен мұны Киелі кітапқа қайшы деп ойлады және Халдейннің кеңесі туралы: «Тіпті ұлы адамдар да қателесе алады» деді. Онкен Джозеф Ивимеймен де хат алмасты. Ивимей оны Лондонға шақырып, иманды ретінде шомылдыру рәсімін қабылдауға шақырды. Онкен өзінің оқиғасын теңіз капитаны Кальвин Таббсқа да айтты. Таббс Онкеннің оқиғасын (Америкалық баптистердің) үш жылдық жиналысына жеткізді. 1833 жылы Гамильтон колледжінің профессоры Барнас Сирс Германияға оқуға барды. Оқиғаны естіген соң, Онкенді іздеп табуды және онымен сөйлесуді мақсат етті. 1834 жылы Онкен соңғы шешімін қабылдады. Сирс Халледен Гамбургке сапар шегіп, 22 сәуірде Онкенді, оның әйелін және тағы бес адамды Эльба өзенінде шомылдырды. Шомылдыру рәсімі түнде өтті. Келесі күні Сирс Гамбургте алғашқы баптистік шіркеуді құрды. 1836 жылға қарай шіркеудің мүшелері 68-ге жетті, бірақ сол жылдан кейін қуғын-сүргін оның өсуін уақытша тоқтатты. Баптистер бастапқыда түнде шомылдыру рәсімін жасағанмен, 1837 жылы Онкен ашық түрде шомылдыру рәсімін жасай бастады. Сол жылы ол неміс баптистік ізашары Готфрид Вильгельм Лехманнді де Дуыс күнінде шомылдырды. Германия билігі дәстүрлі христиандыққа қарсы қайта шомылдыруға келіспеді; сонымен қатар, адамдарды өзенге батыруды қоғамдық моральға қарсы әрекет деп санады. 1842 жылы Гамбургте болған өрттен кейін азаматтық билік баптистердің қала тұрғындарына көрсеткен көмегі үшін оларға біраз уақытқа тыныштық берді. 1848 жылы Онкен «Das Missionblatt» газетін құруға қатысты, ол Еуропадағы алғашқы баптистік басылым болды. 1849 жылы ол студенттерімен ұйымдастырылған сабақтарды бастады, ал 1880 жылы Гамбургте төрт жылдық семинария ашылды. Ол 1847 жылы жарияланған неміс баптистерінің сенімін білдіруіне және 1849 жылы баптистік қауымдастықтардың одағын құруға ықпал етті. Онкен швед баптистік қозғалысының негізін қалаушылардың бірі Андерс Вибергтің дінге келуіне де үлкен рөл атқарды, ол Онкенмен кездескеннен кейін баптистік нанымдарға сәйкес болды.
Though Oncken lived in Scotland and was converted in London, there is no existing evidence of any contact with the English Baptists. The evangelical Christianity of Scotland was influenced by the Haldane brothers, and it is known that at least later Oncken made contact with them. Oncken apparently arrived at a Baptist position on believer's baptism (and baptism by immersion) by degrees through personal Bible study. By 1829, though still a member of a church that taught infant baptism, he appears to have decided against it, for in that year he refused to present his child for the ceremony. He discussed the baptism issue with T. W. Matthews (his pastor), C. F. Lange (one of his first converts) and others. Matthews became convinced that he should be baptized by immersion, resigned from his church and traveled to England to be baptized. In 1829, Oncken corresponded with James Haldane of Scotland. Haldane recommended that Oncken baptize himself, as John Smyth had done. Oncken thought this was without Biblical authority, and said of Haldane's advice, "Even great men are able to err." Oncken also corresponded with Joseph Ivimey. Ivimey invited him to come to London and receive believer's baptism. Oncken had also told his story to Calvin Tubbs, a sea captain. Tubbs told Oncken's story to the (American Baptist) Triennial Convention. In 1833, Barnas Sears, a professor at Hamilton College, visited Germany for studies. Having heard the story, he made it a point to find and speak to Oncken. By 1834, Oncken had made a final decision. Sears traveled from Halle, where he was studying, to Hamburg, and baptized Oncken, his wife and five others in the Elbe on 22 April. The baptism was performed at night. The next day, Sears founded the first Baptist church in Hamburg. The church quickly grew to 68 members by 1836, but after that year persecution temporarily halted its growth. Though the Baptists initially engaged in performing baptisms at night, in 1837 Oncken began to baptize openly. That year, he baptized fellow German Baptist pioneer Gottfried Wilhelm Lehmann on Pentecost Sunday. German authorities shared the traditional Christian opposition to rebaptism; they also felt that people being dipped in the river was an offence to public morals. The civil authorities gave them peace for a while after the Hamburg fire of 1842, due to the help the Baptists gave to the people of the city. In 1848, Oncken was involved in founding Das Missionblatt, the first Baptist paper published regularly in Europe. In 1849, he began to hold organized classes with his students, and in 1880 a four year seminary was established in Hamburg. He was also influential in the German Baptist confession of faith issued in 1847, and the organization of the Union of Baptist Congregations in 1849. Oncken also played a role in the conversion of Anders Wiberg, a key figure in the early Swedish Baptist movement, who came to agree with Baptist teachings regarding baptism after a visit with him.
Меннониттермен қарым-қатынас
Гамбургте болған кезде Онкен меннонит дьяконы Якоб Гисберт ван дер Смисенмен танысты. 1833 жылы Онкен Польшадағы меннонит шіркеулерін аралап, шамамен алты апта бойы уағыз айтты. Авраам Унгердің ынталандыруымен Онкен 1869 жылы Чортица колониясындағы меннониттік бауырлар шіркеуіне барып, Авраам Унгерді ақсақал, Аарон Леппті пастор, Бенджамин Никель мен Корнелиус Унгерді дьякон ретінде қадағалау рәсіміне көмектесті. Ол кеткен соң Онкен осы топпен хат алмасуын жалғастырды. Меннониттік бауырлар шіркеуі темекі қолдануға тыйым салғанда және оны қолданушы бірнеше мүшелерді шіркеуден шығарғанда Онкен мен олардың арасында мәселе туды. Онкен темекі шегетін және шіркеудің бұл әрекетімен келіспеді.
While in Hamburg, Oncken became acquainted with Jacob Gysbert van der Smissen, a Mennonite deacon. Oncken visited Mennonite churches in Poland in 1833, preaching in the area for about six weeks. Under the encouragement of Abraham Unger, Oncken visited the Mennonite Brethren Church in the Chortitza colony in 1869, assisting in the ordinations of Abraham Unger as elder, Aaron Lepp as minister, and Benjamin Nickel and Cornelius Unger as deacons. After he left, Oncken continued to correspond with the group. A problem arose between Oncken and the Mennonite Brethren when the church banned tobacco use and excommunicated several members who used it. Oncken used tobacco and did not agree with the church action in this case.
Соңғы жылдар
1878 жылы Онкеннің денсаулығы күн сайын нашарлап бара жатты. Денесінің әлсіздігі мен ауыруларының арасында, ол "Мәсіх оны сүйгенін, соған дейін сүйетінін" білуден жұбаныш алды. Ол өкілдік еткен түрлі трактаттар мен Киелі кітап қоғамдарынан қызметтен бас тартты, бірақ пасторлық қызметін жалғастырды. Шотландиялық Киелі кітап қоғамы оған зейнетақы тағайындады. 1879 жылдың соңында Онкенге инсульт осырды. Оның денсаулығының нашарлауы 1881 жылы зейнетке шығуға мәжбүр етті. Ол Цюрихке көшіп, 1884 жылдың 2 қаңтарында бейбіт түрде қайтыс болды. Ол отбасына өзінің аты "Көктегі кітапқа жазылған және оның үмітінің берік екенін" айтты. Оның денесі жерлеу үшін Гамбургке жеткізілді. Кёбнер аза тұру сөзін Забур 73:24 аяттан оқыды: "Ол сені кеңесімен жетелеуші болады, сосын мәңгілік даңққа қабылдайды". Содан кейін Онкен Гамбургтегі Реформаттық шіркеу зиратында жерленді. Оның қабіріне екі жазу орнатылды: "Бір Тәңір, бір иман, бір дүркін шомылу" (Ефестіктерге 4:5), және "Олар елшілердің үйретімін ұстануға, бір-бірімен араласуға, нан сынуға және дұға етуге берілгендік танытты" (Елшілердің істері 2:42).
By 1878, Oncken was growing physically weaker daily. In physical weakness and suffering, he drew comfort from knowing "that Christ, having loved him, loved him to the end." He resigned as agent for the various tract and Bible societies that he was serving, but continued to pastor. The Scottish Bible Society gave him a pension. Late in 1879, Oncken suffered a stroke. His physical condition compelled him to retire in 1881. He moved to Zürich where he died peacefully on 2 January 1884. He told his family that his name "was inscribed in Heaven's roll, and that his hope was sure." His body was taken to Hamburg for interment. Köbner preached the funeral sermon from Psalm 73:24, "Thou shalt guide me with Thy counsel, and afterwards receive me to glory." J. G. Oncken was then buried in the Reformed Church Cemetery in Hamburg. Two verses of Scripture were placed on his grave: "One Lord, one faith, one baptism" (Ephesians 4:5), and "And they continued steadfastly in the apostles' doctrine and fellowship, and in breaking of bread and in prayers" (Acts 2:42).
Қорытынды
Дж. Г. Онкен шынымен халықаралық адам болды – Англияда дінге өтті, Германияда американдықпен суға батырылды, ол Еуропа құрлығын аралап, жақсы жаңалықты уағыздады және Киелі кітаптарды таратты. Ол Балқан елдері, Франция, Венгрия, Пруссия, Ресей және Швейцарияда «уағыз сапарларын» жүргізді, сондай-ақ Ұлыбритания мен Америка Құрама Штаттарына сапарлады. Ол лютеран болып дүниеге келді, методисттер жиналысында дінін қабылдады, баптист көзқарастарын қабылдады және меннониттермен байланыста болды. Баптист уағызшысы ретінде Дж. Г. Онкен 280-нен астам баптист шіркеуін және 1222 уағыз бекетін құрды. Ол Скандинавия және славян мемлекеттерінде 170-тен астам шіркеу құрды. Ол сонымен қатар Германияда 771 жексенбілік мектеп ашты. Оның қызметі тіпті Австралия сияқты елдерге де тарады. Австралияға көшіп келген неміс баптистерінің көптегені Онкеннің ықпалында болып, оның жолын жалғастырып, өз отандастарымен жақсы жаңалықты бөлісуге белсенді түрде атсалысты, осылайша неміс иммигранттары арасында баптисттік жұмысты орнатты. Австралиядағы неміс баптист пасторы Герман Виндольф өзінің естеліктерінде 1878 жылы Австралияға келгенін, бірақ оған дейін Гамбургтегі Онкеннің үйіне барып көшкенін жазған. Онкеннің теологиясы консервативті, кальвинистік және евангелистік деп сипатталады. Ол рухани дайындық есебінен емес, діни білім беруді жақтады. Ол рухани сыйлықтарды академиялық дайындықтан жоғары қойды. Оның ынталы уағыздау және евангелизм әдістері көп жылдар бойы негіз салып, үлгі көрсетті. Оның еңбегі Германия мен Еуропа баптистеріне әлі де өз ізін қалдыруда.
J. G. Oncken was truly an international man—converted in England, baptized by an American in Germany, he traveled across the European continent to preach the gospel and give out Bibles. He conducted "preaching tours" in the Balkans, France, Hungary, Prussia, Russia, and Switzerland, as well as visiting Britain and the United States. He was born a Lutheran, was converted at a Methodist meeting, adopted Baptist views and possessed a relationship with the Mennonites. During his ministry as a Baptist preacher, J. G. Oncken constituted over 280 Baptist churches and 1222 preaching stations. He founded over 170 churches in Scandinavia and the Slavic states. He also formed 771 Sunday Schools in Germany. His ministry even extended indirectly to places such as Australia. Several of the German Baptist settlers in Australia, influenced by Oncken and following in his footsteps, were active in sharing the Gospel with their fellow countrymen, thereby establishing the Baptist work among German immigrants. One such German Baptist minister in Australia was Hermann Windolf who in his memoirs records coming to Australia in 1878 but before doing so called on Oncken at his home in Hamburg. Oncken's theology can be described as conservative, Calvinistic, and evangelistic. He favored ministerial education, but not at the expense of spiritual preparation. He held spiritual gifts as a priority over academic preparation. His zealous methods of preaching and evangelism laid the foundation and set the example for many years to come. His work continues to leave a mark on the Baptists of Germany and Europe.
Онкен цитатасы
Күнәкарлыққа бейімділіктеріңді білген кезде христиандық жолыңда көңіліңді түсірме. Бұл бейімділіктер сенің бойыңда бірте-бірте толыққандай ашылатын болады. Құдай күнәкарды оның негізінен жақсы екенін көрсету үшін емес, оның әлсіз, күшсіз, күнәкар және бұзылған екенін көрсету үшін жаңартады. Осылайша, өзіне сенудің барлық мүмкіндігі жойылсын. Бірақ, осы қыын сабақты бізге өзіміз туралы үйреткен Мәсіхтің Руы, сонымен қатар, Киелі кітаптардан бізге қандай мейірімді, адал және құдіретті Құтқарушымыз бар екенін көрсетеді. Оның рақымы мен күші арқылы біздің барлық нәрсені істеуге қабілетіміз бар. Тәубеге келген күнімізден бастап, жұмаққа кірген күнімізге дейін құтқарылатын жандарға Иеміз үйрететін екі маңызды шындық бар: біз өзімізге қатысты кедей, жоғалған, күшсіз күнәкарлармыз, егер өздеріне қалдырылса, мәңгілікке құрығуға тиіспіз. Ал Құдайға қатысты, Ол шексіз мейіріммен Өзінің жалғыз Ұлын оған сенетін баршаның күнәсін өтеу үшін осы дүниеге жіберді. Осы ұлы Құтқарушы арқылы оған сенетін әрбір адамға Адамның құлшыны мен біздің күнәмізден жоғалғаннан гөрі одан да көп, шексіз артық нәрсе қайтарылды.
text=You must not be discouraged in your Christian course by the discovery of your sinful propensities – these will be gradually more fully revealed to you. God does not convert the sinner, to show to him how good he is, but how weak, helpless, sinful and depraved he is, that thus all self dependence may be destroyed. But then the Spirit of Christ who teaches us this bitter lesson concerning ourselves, also shows us from the Holy Scriptures what a gracious, faithful and almighty Saviour we have, and that through the grace and strength of Him we can do all things. The two great truths which from the day of our conversion to the day we enter into heaven the Lord teaches those who shall be saved are in reference to ourselves that we are poor, lost, helpless sinners, who, if left to themselves, must perish for ever, and in reference to God, that out of boundless compassion He has sent His only begotten Son into the world to atone for the guilt of all who should believe in Him, and then in this glorious Saviour more – infinitely more – has been brought back to all who believe in Him, than ever was lost by Adam's transgression and our own sin.
Девизі
Дж. Г. Онкеннің ұраны "әр баптист миссионер" (Jeder Baptist ein Missionar) еді.
J. G. Oncken's motto was "every Baptist a missionary" (Jeder Baptist ein Missionar).