Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мыс карбонаты минералы. Карбонат минералы.
Copper carbonate mineral
the carbonate mineral
Азурит – мыс кендерінің үгілуінен пайда болатын жұмсақ, терең көк түсті мыс минералы. 19 ғасырдың басында ол Франциядағы Лион қаласына жақын Чесси-ле-Миндес кенінен табылғандығына байланысты шессилит деп те аталатын. Көк түсіне мыс (Cu2+) себеп.
Azurite is a soft, deep blue copper mineral produced by weathering of copper ore deposits. During the early 19th century, it was also known as chessylite, after the type locality at Chessy les Mines near Lyon, France. Copper (Cu2+) gives it its blue color.
Минералогия
Азуриттің формуласы Cu3(CO3)2(OH)2, мұнда мыс(II) катиондары екі түрлі анион – карбонат және гидроксидке байланысқан. Ол екі салыстырмалы түрде көп таралған мыс(II) карбонат минералдарының бірі, екіншісі – ашық жасыл малахит. Аурихальцит – мыс пен мырыштың сирек кездесетін негізгі карбонаты. Мыс карбонатының (CuCO3) қарапайым түрі табиғатта кездеспейді, себебі ион гидроксид анионы HO-ға өте жақын. Азурит моноклиндік жүйеде кристалданады. Ірі кристалдары қою көк түсті, көбінесе призма тәрізді болады. Азуриттің Мосс шкаласы бойынша қаттылығы 3,5-тен 4-ке дейін. Азуриттің меншікті салмағы 3,7-ден 3,9-ға дейін. Карбонатқа тән қасиеті бойынша, үлгілер тұз қышқылымен өңделгенде көпіршіктейді. Терең көк түсі және тұз қышқылымен ылғалданғанда көпіршіктеуі – бұл минералдың анықталатын ерекшеліктері.
Azurite has the formula Cu3(CO3)2(OH)2, with the copper(II) cations linked to two different anions, carbonate and hydroxide. It is one of two relatively common basic copper(II) carbonate minerals, the other being bright green malachite. Aurichalcite is a rare basic carbonate of copper and zinc. Simple copper carbonate (CuCO3) is not known to exist in nature, due to the high affinity of the ion for the hydroxide anion HO
Azurite crystallizes in the monoclinic system. Large crystals are dark blue, often prismatic. Azurite has a Mohs hardness of 3.5 to 4. The specific gravity of azurite is 3.7 to 3.9. Characteristic of a carbonate, specimens effervesce upon treatment with hydrochloric acid. The combination of deep blue color and effervescence when moistened with hydrochloric acid are identifying characteristics of the mineral.
Ауа райының әсері
Азурит ашық ауада малахитке қарағанда тұрақсыз, және көбінесе малахитпен псевдоморфты түрде алмастырылады. Бұл үдерісте көмірқышқыл газының (CO2) бір бөлігі сумен (H2O) алмастырылып, азуриттің карбонат:гидроксид арақатынасы 1:1-ден малахиттегідей 1:2-ге өзгереді.
Azurite is unstable in open air compared to malachite, and often is pseudomorphically replaced by malachite. This weathering process involves the replacement of some of the carbon dioxide (CO2) units with water (H2O), changing the carbonate:hydroxide ratio of azurite from 1:1 to the 1:2 ratio of malachite:
Оқиғалар
Азурит оның туысы – малахит сияқты геологиялық ортада кездеседі, бірақ көбінесе одан азырақ болады. Екі минерал да мыс кендерінің тотығу аймағында пайда болған супергенді мыс минералдары ретінде кеңінен таралған. Олар мұнда куприт, табиғи мыс және әртүрлі темір оксидтерімен қатар табылады. Азурит Синай және Египеттің Шығыс шөлінде табиғи түрде кездеседі. Ф.С.Дж. Спёррелл (1895) оны былай сипаттаған: Меидумдағы Төртінші династия (б.з.д. 2613–2494 жж.) кезеңіне жататын палитра ретінде қолданылған қабықша, сол жердегі Бесінші династия (б.з.д. 2494–2345 жж.) мумиясының бетіне жабылған мата, сондай-ақ Он сегізінші династия (б.з.д. 1543–1292 жж.) қабырға суреттері. Оның ұнтақталу дәрежесіне және мыс карбонатының негізгі құрамына байланысты, ол әртүрлі көк түстердің кең спектрін береді. Оны тау көгі, армян тасы және азурро делла Магна (италия тілінде – Германиядан келген көк) деп атаған. Оны маймен араластырғанда сәл жасыл түске өтеді, ал жұмыртқа сарысымен араластырғанда – жасыл-сұр түске. Ол көк биче және көк вердитер деген аттармен де белгілі, бірақ вердитер көбінесе химиялық процестер арқылы жасалған пигментті білдіреді. Азурит пигментінің ескі үлгілері малахитке айналу нәтижесінде жасыл түсқа басқан болуы мүмкін. Көптеген азуриттер лазурит деп жаңылысқан, бұл термин көптеген көк пигменттерге қолданылған. Орта ғасырлардағы картиналарға жүргізілген химиялық талдаулардың нәтижесінде азурит ортағасырлық суретшілер қолданған көк түстердің маңызды көзі екені анықталды. Лазурит (ультрамарин пигменті) Орта ғасырларда негізінен Ауғанстаннан жеткізілген, ал азурит сол кезде Еуропада кең таралған минерал болды. Франциядағы Лион қаласының жанында оның ірі кен орындары табылды. Ол 12 ғасырдан бері Саксониядағы күміс кендерінде қазылып келеді. Жылыту арқылы азуритті тазартылған табиғи ультрамарин көгінен – одан қымбат, бірақ тұрақтырақ пигменттен ажыратуға болады. Ультрамарин қыздыруға төзімді, ал азурит қара мыс оксидіне айналады. Дегенмен, азуриттің жеңіл қыздыруы жапондық сурет салу техникасында қолданылатын терең көк пигментті береді. Азурит пигментін мыс(II) хлоридінің ерітіндісінен әк (кальций гидроксиді) арқылы мыс(II) гидроксидін тұндырып, содан кейін тұнбаны калий карбонаты мен әктің концентрленген ерітіндісімен өңдеу арқылы синтездеуге болады. Бұл пигментте негізгі мыс(II) хлоридтерінің іздері болуы мүмкін.
Azurite is found in the same geologic settings as its sister mineral, malachite, though it is usually less abundant. Both minerals occur widely as supergene copper minerals, formed in the oxidized zone of copper ore deposits. Here they are associated with cuprite, native copper, and various iron oxide minerals. Azurite is naturally occurring in Sinai and the Eastern Desert of Egypt. It was reported by F. C. J. Spurrell (1895) in the following examples; a shell used as a pallet in a Fourth Dynasty (2613 to 2494 BCE) context in Meidum, a cloth over the face of a Fifth Dynasty (2494 to 2345 BCE) mummy also at Meidum and a number of Eighteenth Dynasty (1543–1292 BCE) wall paintings. Depending on the degree of fineness to which it was ground, and its basic content of copper carbonate, it gave a wide range of blues. It has been known as mountain blue, Armenian stone, and azurro della Magna (blue from Germany in Italian). When mixed with oil it turns slightly green. When mixed with egg yolk it turns green grey. It is also known by the names blue bice and blue verditer, though verditer usually refers to a pigment made by chemical process. Older examples of azurite pigment may show a more greenish tint due to weathering into malachite. Much azurite was mislabeled lapis lazuli, a term applied to many blue pigments. As chemical analysis of paintings from the Middle Ages improves, azurite is being recognized as a major source of the blues used by medieval painters. Lapis lazuli (the pigment ultramarine) was chiefly supplied from Afghanistan during the Middle Ages, whereas azurite was a common mineral in Europe at the time. Sizable deposits were found near Lyons, France. It was mined since the 12th century in Saxony, in the silver mines located there. Heating can be used to distinguish azurite from purified natural ultramarine blue, a more expensive but more stable blue pigment, as described by Cennino D'Andrea Cennini. Ultramarine withstands heat, whereas azurite converts to black copper oxide. However, gentle heating of azurite produces a deep blue pigment used in Japanese painting techniques. Azurite pigment can be synthesized by precipitating copper(II) hydroxide from a solution of copper(II) chloride with lime (calcium hydroxide) and treating the precipitate with a concentrated solution of potassium carbonate and lime. This pigment is likely to contain traces of basic copper(II) chlorides.
Зергерлік бұйымдар
Азурит кейде білезіктерге және әшекейлерге, сондай-ақ сәндік тас ретінде қолданылады. Дегенмен, оның жұмсақтығы және ауа райының әсерінен терең көк түсін жоғалтуы оның қолданылуын шектейді. Азуритті қыздырғанда оңай бұзылады, сондықтан азурит үлгілерін орнату жұмыстарын бөлме температурасында жасау қажет.
Azurite is used occasionally as beads and as jewelry, and also as an ornamental stone. However, its softness and tendency to lose its deep blue color as it weathers leaves it with fewer uses. Heating destroys azurite easily, so all mounting of azurite specimens must be done at room temperature.
Жинақтау
Азуриттің жарқыраған түсі оны коллекционерлердің бағалайтын тасына айналдырады. Оның түсін сақтау үшін үлгілерді жарықтан, ыстықтан және ашық ауадан мұқият қорғау керек деген пікір қалалық аңыз болуы мүмкін. Смитсон институтының асыл тастар мен минералдар бөлімінің бұрынғы директоры Пол Дезаутлс азуриттің қалыпты сақтау жағдайында тұрақты екенін жазған. Көне Месопотамияда шыны мен азуритті біріктіру технологиясы дамыған.
The intense color of azurite makes it a popular collector's stone. The notion that specimens must be carefully protected from bright light, heat, and open air to retain their intensity of color over time may be an urban legend. Paul E. Desautels, former curator of gems and minerals at the Smithsonian Institution, has written that azurite is stable under ordinary storage conditions. The fusing of glass and azurite was developed in ancient Mesopotamia.