Кіріспе
Саскачеванның 9-шы премьер-министрі (1964–1971)
Уилберт Росс Тэтчер (24 мамыр 1917 – 22 шілде 1971) – Саскачеванның тоғызыншы премьер-министрі, 1964 жылдың 22 мамырынан 1971 жылдың 30 маусымына дейін қызмет еткен. Ол Саскачеван либералдық партиясын 1960, 1964, 1967 және 1971 жылдарғы төрт жалпы сайлауда жетекшілік етті. Тэтчер 1960 жылғы алғашқы сайлауда жеңіліске ұшырады, бірақ 1964 және 1967 жылдарғы сайлауларда көпшілік дауыспен үкімет құрды. 1971 жылғы жалпы сайлауда жеңілгеннен кейін саясаттан кетіп, көп ұзамай қайтыс болды.
Балалық шағы, отбасы, білім және бизнес мансабының алғашқы кезеңдері
Невилл қаласында туған Тэтчер Моуз-Джау қаласындағы кәсіпкер болды. Ол ұлы Колин Тэтчер дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай саясатқа қызығушылық танытты. Росстің әкесі Уилбур провинция бойынша аппараттық дүкендер желісін құрған, оны басқаруға ұлы көмектескен. Ол 15 жасында жоғары мектепті бітіріп, Онтарионың Кингстон қаласындағы Куинс университетіне түсіп, 18 жасында экономика мамандығы бойынша диплом алды.
Федералды КФК Парламенттің мүшесі
Ұлы депрессияның салдарынан жеке бизнес провинцияның экономикалық дамуын өзіндік күштерімен ынталандыра алмайды деп сенген ол Кооперативтік Комонвелл федерациясына қосылды және 1942 жылы еңбек реформасы бағдарламасымен Мус-Джоу қалалық кеңесіне сайланды. 1945 жылы ол Моуз-Джау округінен парламентке сайланды. Саскачеван премьер-министрі Томми Дуглас Тэтчерді Моссбанк қаласындағы дебатқа шақырды, ол провинция бойынша радио арқылы таратылды. 1964 жылғы провинциялық сайлауда либералдар шағын артықшылықпен жеңіске жетіп, 20 жылдық CCF-NDP үкіметіне нүкте қойды. Либералдар халықтың дауыс беруі бойынша CCF-тен бар болғаны 0,1% қана көп дауыс жинады. Дегенмен, Әлеуметтік несие партиясының қолдауы күрт төмендегені либералдарға алты мандатты көпшілікке ие болуға мүмкіндік берді. Осы кезде Тэтчердің CCF-тағы тамырларының көп бөлігі жойылды. Оның үкіметі бірнеше мемлекеттік корпорацияны сатты және провинцияны "бизнеске ашық" деп жариялады, соның нәтижесінде калий және басқа да салаларға жеке инвестициялар тартылды.
Пегги Тэтчер
Тэтчердің жесірі Пегги 1972 жылғы федералды сайлауда Трюдоның либералдық партиясын қолдау үшін федералды парламентке кандидат болуға көндірілді, бірақ Реджина-Ист округінде әлсіз үшінші орынды ғана алды.
Колин Тэтчер
1975 жылғы провинциялық сайлауда Тэтчердің ұлы Колин, оның әкесі бұрын өкілдік еткен округтің бөліктерін қамтитын, Тандэр-Крик жаңа сайлау округінде мандат жеңіп алды. Ол алғаш либерал партиясынан сайланғанмен, кейін 1982 жылғы провинциялық сайлауда Блейкени үкіметі биліктен тайып кеткен соң, прогрессивті консерваторлар партиясына өтіп, үкіметке қосылды. Прогрессивті консервативті үкіметте қысқа мерзім министр болып қызмет еткеннен кейін, ол бұрынғы әйелі Джоанн Уилсонды өлтірді деген айып тақты. Саскачеван провинциясының Корольдік сотындағы төрешілер алқасы оны бірінші дәрежелі кісі өлтіруде кінәлі деп тапты. Оның Саскачеван апелляциялық сотына және Канада Жоғарғы сотына берген шағымдары қарастырылмай қалды.
Қорытынды
Тэтчер Саскачеванның он бес премьерінің ішінде 1964 жылдың 22 мамырынан 1971 жылдың 30 маусымына дейін қызмет еткен мерзімі бойынша сегізінші орында тұр. Ол Саскачеван либералдық партиясын төрт жалпы сайлауда – 1960, 1964, 1967 және 1971 жылдары – жетекшілік етті. Тэтчер 1960 жылғы алғашқы сайлауда жеңіліске ұшырады, бірақ 1964 және 1967 жылдары өткен сайлауларда көпшілік дауыспен үкімет құрды. 1971 жылғы жалпы сайлауда жеңілгеннен кейін, оның орнын Саскачеван Жаңа демократиялық партиясының (ЖДП) жетекшісі Аллан Блейкени бас министр ретінде басты. Тэтчер либералдық партияның алтыншы және соңғы премьер-министрі болды. Тэтчер 1960 жылдан 1971 жылға дейін Саскачеван заң шығару жиналысына төрт рет сайланды. 1960 жылдан 1964 жылға дейін оппозиция жетекшісі болды. Провинциялық саясатқа кірмес бұрын Тэтчер федералдық саясатқа қатысты, бастапқыда CCF мүшесі ретінде, содан кейін тәуелсіз, ал соңында либерал ретінде.
He led the Saskatchewan Liberal Party in four general elections, in 1960, 1964, 1967 and 1971. Thatcher was defeated in his first election in 1960, but won the next two elections in 1964 and 1967 with majority governments. Following his defeat in the general election of 1971, he was succeeded as Premier by Allan Blakeney, leader of the Saskatchewan New Democratic Party (NDP). Thatcher was the sixth and last Liberal premier to date. Thatcher was elected to the Legislative Assembly of Saskatchewan four times from 1960 to 1971. He was the Leader of the Opposition from 1960 to 1964. Prior to entering provincial politics, Thatcher had been involved in federal politics, originally as a member of the CCF, then as an Independent, and finally as a Liberal.
Саскачеванның жалпы сайлауы, 1960-1971 жылдар
Тэтчер либералдарды төрт жалпы сайлауда: 1960, 1964, 1967 және 1971 жылдары жетекшілік етті. Ол екі сайлауда көпшілік дауыспен үкімет құрды, бірақ 1960 және 1971 жылдары екі сайлауда жеңіліске ұшырады.
1960 жылғы жалпы сайлау
Тэтчер либералдық партияның басшысы ретінде алғашқы жалпы сайлауында Дуглас CCF партиясын тағы да көпшілік үкіметке жеткізді. Тэтчер оппозиция жетекшісі болды. + Саскачеван провинциясының жалпы сайлауы: 1960 жылдың 8 маусымы Партия басшылары Ұтқан мандаттар Халық дауысы Халық дауысының үлесі Кооперативтік достастық федерациясы Томми Дуглас 37 276 846 40,76% Росс Тэтчер 17 221 932 32,67% Мартин Педерсон 0 94 737 13,95% Белгісіз 0 83 895 12,35% Белгісіз 0 1 417 0,21% Белгісіз 0 380 0,06% Барлығы 54 679 207 100,00% Дереккөзі: Саскачеван сайлаулары – Сайлау қорытындылары – 1960 жыл 1 Сайлау жарияланғандағы премьер-министр; сайлаудан кейінгі премьер-министр. 2 Сайлау кезінде Ассамблеяда мандаты жоқ Саскачеван либералдық партиясының жетекшісі; сайлаудан кейін оппозиция жетекшісі.
1 Premier when election was called; Premier after election. 2 Leader of the Saskatchewan Liberal Party without seat in the Assembly when election called; Leader of the Opposition after election.
1964 жылғы жалпы сайлау
1964 жылғы сайлауда либералдар мен CCF арасындағы халық дауысы өте шамалы айырмашылықты көрсетті – бар болғаны 660 дауыс. Сайлау округтеріндегі дауыстардың таралуы либералдарға көпшілік орындарды әкелді, соның нәтижесінде CCF-тің он жеті жылдық билігі аяқталды. Тэтчер премьер Вудро Ллойдты жеңіп, премьер-министр болды. Ллойд оппозиция жетекшісіне айналды. + Саскачеван провинциялық сайлауы: 22 сәуір 1964 ж. Партия Көшбасшылары Жеңіп алған орындар Халық дауысы Халық дауысының үлесі Росс Тэтчер1 32 269,402 40.40% Кооперативтік Комонвелл Федерациясы Вудро Ллойд2 25 268,742 40.30% Мартин Педерсон 1 126,028 18.90% – 0 2,621 0.39% – 0 68 0.01% Барлығы 58 666,861 100.00% Дереккөзі: Сайлау Саскачеван – Сайлау қорытындылары – 1964 ж. 1 Сайлауға дейін оппозиция жетекшісі; сайлаудан кейін премьер-министр. 2 Сайлау жарияланғанда премьер-министр; сайлаудан кейін оппозиция жетекшісі.
1 Leader of the Opposition before election was called; Premier after election. 2 Premier when election was called; Leader of the Opposition after election.
1967 жылғы жалпы сайлау
1967 жылғы сайлауда Тэтчер либералдарды тағы бір көпшілік үкіметке жеткізді, бұл либералдардың Саскачеван провинциясында үкімет құрған соңғы реті болды. Тэтчер Ллойдты екінші рет жеңіп шықты. Ллойд келесі сайлауға дейін партия басшысы қызметінен қанағаттанды, оның орнын Алан Блейкени басты. + Саскачеван провинциялық жалпы сайлауы: 11 қазан 1967 жыл. Партия басшылары Орын саны Жеңіп алған дауыс саны Халық дауысының үлесі Росс Тэтчер 1 35 193,871 45.57% Жаңа демократиялық партия Вудро Ллойд 2 24 188,653 44.35% Мартин Педерсон 0 41,583 9.78% – 0 1,296 0.30% Барлығы 59 425,403 100.00% Дереккөз: Сайлау Саскачеван – Сайлау қорытындылары – 1967 жыл. 1 Сайлауға дейін премьер-министр болған; сайлаудан кейін премьер-министр. 2 Сайлау жарияланғандағы оппозиция жетекшісі; сайлаудан кейінгі оппозиция жетекшісі.
1 Premier before election was called; Premier after election. 2 Leader of the Opposition when election was called; Leader of the Opposition after election.
1971 жылғы жалпы сайлау
1971 жылғы сайлауда Тэтчер либералдарды қайта басқарды, бірақ көпшілік үкімет құрған NDP-нің жаңа басшысы Аллан Блейкениден жеңілді. Тэтчер сайлаудан кейін бір айда қайтыс болды. + Саскачеван облыстық сайлауы: 23 маусым 1971 жыл Партия Басшылар Орын саны Танымал дауыс саны Танымал дауыс үлесі Жаңа демократиялық партия Аллан Блейкени 45 248 978 55,00% Росс Тэтчер 15 193 864 42,82% Эдвард Нассерден 0 9 659 2,13% Тәуелсіз 0 189 0,04% Белгісіз 0 46 0,01% Барлығы 60 452 736 100,00% Көзі: Саскачеван сайлаулары Сайлау қорытындылары 1971 жыл 1 Сайлау шақырылғанға дейін оппозиция басшысы; сайлаудан кейін премьер-министр. 2 Сайлау шақырылғанда премьер-министр; сайлаудан кейін бір айда қайтыс болды.
1 Leader of the Opposition before election was called; Premier after election. 2 Premier when election was called; died a month after the election.
Саскачеван сайлау округінің сайлауы
Тэтчер төрт рет жалпы сайлауда Заң шығарушы Ассамблеяға сайлануға түсті, барлығы Морс сайлау округінде. Ол 1960 жылдан 1971 жылға дейін өткен төрт сайлаудың бәрінде де сайланды.
Федералды сайлау округтері, 1945-1958 жылдар
Тэтчер Саскачеванның үш түрлі сайлау округінде бес рет Ұлыбритания Парламентіне сайлауға түсті. Ол үш рет сайланды және екі рет жеңіліске ұшырады. Ол алғаш рет CCF мүшесі ретінде сайлауға қатысып, үш рет сайланды (1945, 1949, 1953). Бірақ үшінші мерзімінің ортасында ол CCF партиясынан шығып, 1955 жылдан 1957 жылға дейін тәуелсіз депутат болып қызмет етті. Одан кейін ол 1957 және 1958 жылғы жалпы сайлауларда либерал партиясынан бақ сынап, екі рет те жеңіліске ұшырады.
Саскачеван Либералды көшбасшылық
Тэтчер 1959 жылдың 24 қыркүйегінде өткен партия съезінде Саскачеван либералдық партиясының төрағалығына ие болды. Екінші орындарды Уилф Гарднер, Фрэнк Фоули және Алекс Камерон бөлісті.