Кіріспе
Девондағы ауыл, Англия
Браунтон – Девон графтығындағы ірі ауыл, азаматтық және діни округ, сондай-ақ бұрынғы поместье. Ауыл Барнстапл қаласынан батысқа қарай 5 миль (8 км) қашықтықта орналасқан. 2021 жылғы халық санауы бойынша Браунтонның халқы 10 217 адамды құрайды, бұл Девон графтығындағы ең ірі ауылдардың бірі. Ауылда екі сайлау округі бар (Шығыс және Батыс). Аталған санау бойынша олардың біріктірілген халқы 8 218 адамды құрады. Округ шегінде құнарлы, тегіс Braunton Great Field жатыр, ол толқынды Braunton Burrows-қа (Солтүстік Девон биосфералық қорығындағы негізгі аймақ) жанасады, бұл Англиядағы ең ірі құмды төбелер (псамозер) жүйесі болып табылады. Ауыл Атлант мұхитымен Саунтон Сэндс үлкен жағажайы арқылы шектеседі, ол Оңтүстік-Батыс аймағындағы халықаралық деңгейдегі серфингке арналған жағажайлардың бірі.
Топонимика
Браутон есімінің шығу тегі нақты белгісіз; оның екі ықтимал түсіндірмесі бар. Біріншісі, есім "Брамптон" деген кең таралған атаудан келген болуы мүмкін, ол "сыпырғыштар өскен елді мекен" деген мағынаны білдіреді. Екінші түсінік бойынша, ол Әулие Бранноктың құрметіне аталған болуы да мүмкін. Ешқайсысы да толыққанды түсіндірмейді, сондықтан осы есімнің шығу тегі, әзірге, жұмбақ болып қала береді.
Топография
Оңтүстік-Батыс жағалау жолының ұлттық бағыты ауылдан өтеді және жаяу жүргіншілерге тамаша Солтүстік Девон жағалауына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Тарка жолы да ауыл арқылы өтеді. Ауылдың батыс жағындағы Браутон Бэрроустың сорталы жері биосфералық қорыққа айналдырылды, бұл Ұлыбританияда осындай мәртебе алған алғашқы орын. Ауылдың жағалау бөлігі Солтүстік Девон жағалауының ерекше табиғи сұлулығы аймағына кіреді, батысында ұсақ құмды Саунтон құмдары, ал оңтүстігінде Тау өзенінің құятын жері, аралас саз және құмнан тұрады. Браутон Бэрроустың солтүстігі азаматтарға қолжетімді және гольф алаңына айналдырылды. Браутонды кең аумақты тұзды сортап сулы жер қоршап тұрды, бұл қолданыстағы егіс жерін шектеді. 1808 жылы Чарльз Ванкувер Ауыл шаруашылығы кеңесі үшін осы жерді зерттеп, сортаңды жерді қоршап, қайта жаңартуды ұсынды. Бұл жергілікті халықтың қолдауына ие болды және Джеймс Грин суды бұру жобасының инженері болып тағайындалды. Осы мақсатта Парламент актісі 1811 жылдың 25 мамырында қабылданды. Жұмыс аяқталғаннан кейін, сортаңды жерді басқару жауапкершілігі сортаң инспекторларына жүктелді, олар 1854 жылы қосымша жұмыстарды мақұлдады, оның ішінде Кейн өзенін түзу және жағалауды нығайту, нәтижесінде Браутон каналы пайда болды. Жоба 1870 жылдары Велаторда жаңа кемежай салынғаннан кейін аяқталды. Браутонның батысында Саунтон және оның жағажайлары, құмды дөңгелектер жүйесі орналасқан, бірақ ауылдың жанында Ұлыбританиядағы ең үлкен сақталған "жолақты" шаруашылық аймағы орналасқан, ол "Ұлы дала" деп аталады. Бұл аймақ, мүмкін, орта ғасырлардан бастап бүгінгі күнге дейін, ресми шекараларсыз жыртылып өңделді, кем дегенде 3 отбасы әлі де өндіріспен айналысуда. "Ұлы даланың" шекаралық әсері қазір қаланың сол бағытта дамуына "табиғи" тосқауыл болып табылады. 20 ғасырдың соңындағы құрылыс жұмыстары кезінде екі ерекше жағдай аймақтың геологиясы туралы мәліметтерді ашты. Ауылдың бір бөлігінде, төбенің беткейінде және ауылдың жазық бөлігінен шамамен 30 метр биіктікте, 1 метр тереңдіктегі үйдің іргесін қазу кезінде 5 метрден астам кеңейген құм қалтасына тап болды. Сол үй құмға тіреу құрылысымен салынды. Құмды Эксетер университеті зерттеді, олар оны соңғы мұз дәуірінде мұздықпен көтерілген қалта деп санайды. Сол уақытта ауылдың жазық бөлігінде іргеқазба жұмыстары кезінде үлкен, дөңгелек тастар табылды, олар бұрын кең су арнасы болғанын көрсетеді, қазір ауылдан өтетін кішкентай өзен емес. Браутон теміржол станциясы бұрын Ильфракомб тармақ желісінде, Барнстапл теміржол станциясынан екі станция қашықтықта орналасқан, қазір жабық. "Тарка" немесе Солтүстік Девон желісі Эксетерден тұрақты және тарихи пойыз қатынасын қамтамасыз етеді. Өзеннің болуы, "жұмсақ" су және суды алуға рұқсат американдық "Curity" компаниясын 60-шы жылдардың басында АҚШ-тан импортталған шикі мақтаның ағарту және өңдеу үшін ауылда бизнес ашуға ынталандырды. Одан әртүрлі өнімдер, мысалы, мақталы шарлар және басқа компанияларға тампон және медициналық/хирургиялық өнімдер жасауға арналған таза мақта рулондары шығарылды. Шамамен 40 жыл бойы жұмыс істегеніне қарамастан, судың жұмсақтығы және аздаған [смола] "иондық алмасу" "Steambloc" қазандықтарына өңдеу немесе күшті тазалау қажет етпеді.
Климат
Браунтонның мұхиттық климаты Атлантика мұхитына жақын болуының әсерінен айтарлықтай жұмсақ. Браунтон жағалау қаласы емес.
Елді мекендер
Браутон Браутон жүзінің бас иелігі болды және оны саксон патшалары меншіктен ұстады. 855 және 860 жылдар аралығында Браннокминстердегі он терісін Уэссекс патшасы Этельбальд Гластонбери аббаттығына сыйлады. 1066 жылғы Нормандық жаулап алудан кейін иелік корольдік меншік ретінде сақталды, король Уильям Жеңімпаздың тікелей басқаруында болды. 1086 жылғы "Domesday Book" (Exon нұсқасы) бойынша, ол Девон шерифі Бальдвиннің шаруагерлік жерінде деп тіркелген. "Domesday Book" деректерінде көрсетілгендей, Бальдвиннің феодалы 176 жер иелігімен Девондағы ең ірісі болды. "Domesday Book" бойынша, Браутон иелігінен бір виргат жер әкімшілік түрде Хэнтон Пунчардонмен шектес иелікке ие болған Роберт де Понт Шардонға берілді. Корольдік иелік ақырында үш бөлікке бөлінді:
Браунтон Дин
Браутон Дин, шамасы, 1086 жылғы "Domesday Book" жинағы жасалғанға дейін король Вильгельм Жеңімпаз Алгар діни қызметкерге берген жерді көрсетеді. Браутон ректориясымен бірге ол көп ұзамай Эксетер деканының меншігіне өтті. 1810 жылы оны Корнуоллдағы Колдрениктегі Чарльз Трелуанни, декан және тараудың жалға алушысы ретінде ұстады. Паудерхэмдікі.
Браунтон ойыстары
Браутон бұрқасын Сахвилл әулеті иеленді. Роберт де Саквиллге (лат. de Siccavilla – «құрғақ қаладан») 1202 жылы осы жер берілді. 1324 жылы Элеонора Ферр, Ральф де Горжестің әйелі (1323 ж. қайтыс болды), Горжес бароны, Девон шерифі және Линкольнширдегі Тотиллдің сэр Джон Феррдің қызы, Браунтон қаласында жер алды, соның ішінде 1 акр «La Crofta» жерінде, екі акр «Myddelforlong» жерінде және жарты акр «Longeland» жерінде. Бұл атаулар (егер орфографиясы сәйкес келмесе) бүгінге дейін қолданылып келеді. 1330 жылы, «Жазылымдар тізілімінде» көрсетілгендей, Уэйлс, Вестминстердегі Михайловтың октавасында төленген айып ақысы арқылы 4 Эдуард III Ральф Горжеске Браунтон Горжес иелігінің үштен екі бөлігін, яғни 3 үйдің үштен екі бөлігін, 2 карукат жерді және 100 шиллингтік жалдама ақысын берді. Бұл иелікке сондай-ақ, аталған Уолтердің мұрагерлігінен Элеонораның өсиеттік құқығы ретінде Джон Печче мен оның әйелі Элеонора, екеуі де қазір қайтыс болған, иеленген үшінші бөлігінің құқығы да кірді. Ол мүлікті өзіне және ұлдарының еркек мұрагерлеріне беруге міндетті болды, егер мұндай мұрагерлер болмаса, Теобальд Расселдің ұлы Уильямға және оның еркек мұрагерлеріне, ал егер мұндай мұрагерлер болмаса, Уильямның ағасы Теобальдқа және оның еркек мұрагерлеріне берілді. Ральф пен Уильямтың ұлдары болмағандықтан, Уильямның ағасы Теобальд аталған айып ақысының құқығымен иелікке ие болды, Теобальд Горжестің жесірі Агнеске үйленді, одан Бартоломей Горжес пен Томас Горжес ұлдары дүниеге келді және иелікке ие болған күйінде қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін аталған Бартоломей иелікті ұлы және еркек мұрагері ретінде иеленді және ұлдары болмағандықтан қайтыс болды, сондықтан үштен екі бөлігі мен құқығы Томасқа тиесілі болуы керек, ол Бартоломейдің толық жасқа келген ағасы және еркек мұрагері. Иелік корольге Эксмор орманында аң аулағанда корольге сүйір жебе тапсыру арқылы қызмет ету арқылы берілді. Томасқа адалдық серт беру және аталған үштен екі бөлігі мен құқығына толық ие болу үшін оған рұхсат беру үшін. Сэр Теобальд де Горжес (1381 ж. қайтыс болды) осы иелікті иеленді және оның орнын ұлы Ральф де Горжес, одан кейін ұлы Бартоломей де Горжес бағындырды. 1810 жылы ол Аш, Фуллабрук және Браунтон паркімен бірге Джозеф Дэви Бассетке (1764–1846) тиесілі болды, кейіннен Линмутқа жақын Уотермут қамалында тұрды, ол Бидфордқа жақын Орли Корттан Джон Дэвидің ұлы, оның әйелі Элеонора Бассет, Фрэнсис Бассеттің (1740–1802) қарындасы және мұрагері болды. Қауымдық шіркеу, киелі Браннокқа арналған, үлкен және нормандық мұнарасы бар, мұнарасының үстінде шпиль орнатылған. 16 ғасырға тән әдемі ою-өрнектермен жасалған орындықтардың көптеген үлгілері және басқа да қызықты ою-өрнектер сақталған. Ғимараттың көп бөлігі 15 ғасырға жатады, тек 13 ғасырға жататын шатыр және үш ланцет терезесі бар. Қауымдық шіркеудің құқығы тарихи түрде Эксетер соборының иелігінде болды («Иеміз Мария және Иеміз Петр»). жақын жердегі Пилтон қауымдастығында. Оның күйеуі Браунтон приходындағы Саунтон иелігін анасы Маргарет Бомонттан мұраға алды, ол Ширвеллдің Хью Бомонттың қызы және мұрагері болды, ал оның үшінші ұлы Филип Чичестер Саунтон қаласында тұрды, онда оның анасы жесірлік өмірін өткізген болуы мүмкін. Сонымен қатар, ол Браунтон приходындағы Аш қаласында тұрған болуы мүмкін, оны 16 ғасырда Буркиерлер Бэллоу отбасынан сатып алған, ал Буркиерлер Браунтон приходындағы Беар иелігіне де ие болған. 1588 жылы Испанияның армадасымен Англияға келген португал теңізшілерінің бейнелері салынған 16 ғасырға жататын ағаш сандық сақталған.
Waleys, by a fine levied at Westminster in the octave of Michaelmas, 4 Edward III, granted to Ralph Gorges two thirds of the manor of Braunton Gorges by the name of two thirds of 3 messuages, 2 carucates of land and 100s. of rent in the same town of Braunton, together with the reversion of the third part thereof which John Pecche and Eleanor, his wife, both now deceased, held as dower of the said Eleanor of the inheritance of the aforesaid Walter, to hold the same to himself and the heirs male of his body, with remainder in default of such heirs to William son of Theobald Russell and the heirs male of his body, and remainder in default of such heirs to Theobald brother of the said William and the heirs male of his body, and that the said Ralph and William died without heirs male of their bodies, and that Theobald brother of William entered the premises by virtue of the said fine, took to wife Agnes late the wife of Theobald Gorges, " chivaler," had issue by her Bartholomew Gorges and Thomas Gorges, and died seised of the premises, after whose death the said Bartholomew entered the manor as his son and heir male, and died seised of the two thirds aforesaid without leaving an heir male of his body, so that the two thirds and reversion ought to remain to the said Thomas, who is of full age, as brother and heir male of Bartholomew, and that the manor is held of the king by the service of rendering to the king a barbed arrow whenever he hunts in the Forest of Exemore, "to take the fealty of the said Thomas, and cause him to have full seisin of the said two thirds and reversion". Sir Theobald de Gorges (d. 1381) died seized of this estate and was succeeded by his son Ralph de Gorges, succeeded by his son Bartholomew de Gorges. In 1810 it was owned, together with Ash, Fullabrook and Braunton Park, by Joseph Davie Basset (1764–1846), later of Watermouth Castle, near Lynmouth, son of John Davie of Orleigh Court, near Bideford, by his wife Eleanora Basset, sister and heiress of Francis Basset (c. 1740–1802) of Heanton Punchardon and Umberleigh. parish church, dedicated to St. Brannock, is large and has a Norman tower topped by a spire. A fine series of richly carved 16th century bench ends survive with other interesting carved woodwork. The building is almost entirely 15th century, excepting the 13th century chancel with its arch and three lancet windows. The advowson of the parish church was historically a possession of Exeter Cathedral ("St Mary and St Peter"). in the nearby parish of Pilton. Her husband inherited the estate of Saunton, in the parish of Braunton, from his mother Margaret Beaumont, daughter and heiress of Hugh Beaumont of Shirwell, and her 3rd son Philip Chichester was seated at Saunton, where his mother may have spent her widowhood. Alternatively she may have lived at Ash, in the parish of Braunton, which in the 16th century the Bourchiers purchased from the Bellew family, whilst the Bourchiers also owned the estate of Beare in the parish of Braunton. A 16th century wooden chest survives, with engravings of Portuguese men who may have come to England with the Spanish Armada of 1588.
Сент-Браннок
550 жылы миссионер Браннок Оңтүстік Уэльстен кемемен шығып, британдықтарды христиан дініне өткізді. Браннок Брекнок патшасы Брайханның үйінде дін қызметкері болған. Ол патшаның қызының біріне үйленді, бірақ отбасылық дау-дамайларға байланысты патшалық үйін тастап кетті. Сол кезде Уэльс британдықтары Бристоль шығанағының оңтүстігіндегі Солтүстік Девондағы дүмнониялық көршілеріне жиі шабуыл жасады. Браннок, мүмкін, осындай шабуылмен Солтүстік Девонға келген және Тау өзенінің сағасына, кейін желдің әсерінен құм төбелерге айналған тығыз орманға Саунтон құмдарында қонған. Браннок жергілікті британдықтардың бір тайпасының арасына қоныстанды және көп ұзамай берік христиан қауымын құрды. Солтүстік Девондағы алғашқы шіркеу Каен ағысының суын Тау өзенінің жанындағы аллювиалды жерлерге таратуды бастаған жерге жақын салынды. Осы шіркеудің төңірегінде өскен Браннокстоуд қалашығы кейін Брантонға, ал 19 ғасырдың соңында Браунтонға айналды. Әңгімеге сәйкес, Браннок шіркеуді елді мекенге қарап тұрған төбеге салуға тырысты, бірақ ауа райы оны үнемі зақымдады. Содан кейін түсінде шошқалармен толған шошқа үйін көрді. Ол төбеден төмен қарай, әлі күнге дейін сақталған шошқа қорасының үстіне қазіргі шіркеуді салды, ал шіркеудегі орталық ағаш оюы ана шошқа мен шошқаларды бейнелейді. Алғашқы шіркеудің қалдықтары әлі де төбеде сақталған.
Демография
1801 жылғы санақ бойынша Браунтонның халқы 1296 адамды құрады. Бұл көрсеткіш 1831 жылға дейінгі тридцать жылда айтарлықтай өсіп, 2047 адамға жетті. Бірақ, келесі он жылда өсу қарқыны төмендеді және теміржол келгенмен бірге 1851 жылы 2364 адамнан 1881 жылы 2089 адамға дейін азайды. Халық санының өсуі жаңадан басталды және 1961 мен 2011 жылдар аралығында шамамен екі есеге өсіп, 8128 адамды құрады. 1801–1961 жылдарға қатысты деректер Britain Through Time сайтында қолжетімді. 2001 және 2011 жылғы халық санақтары ауыл туралы толыққанды ақпарат ұсынады. 2011 жылы елді мекеннің халқы 3552 үй шаруашылығында тұрды.
Оқиғалар
Ауылда жыл сайын мамыр айының соңына қарай қалалық той өтеді.
Туризм
Браунтон қаласында түрлі серфинг дүкендері орналасқан.
Мекемелер
Қалада бірнеше қонақүй мен тұрғын үйлер, сондай-ақ көптеген дүкендер (ішінде үлкен супермаркет) және пабтар бар. Қалада орта мектеп пен үш бастауыш мектеп те бар. Сонымен қатар, бірнеше коньки тебуге арналған алаңдар бар, олардың біреуінде коньки тебу сауыты, ал екіншісінде бірнеше кішкентай пандустар орнатылған.
Серфинг
20 ғасырдың соңғы жылдарынан бері бұл ауыл серфингке танымал орынға айналды, себебі ол Оңтүстік-Батыс аймағындағы Саунтон, Кройд және Путсборо серфинг жағажайларына қақпа ретіндегі басты жол бойында орналасқан. Бұл жағажайлардың барлығы ұсақ, ұнтақты құммен ерекшеленеді, сондай-ақ Вуллакомбке апаратын жол да осы ауылдан өтеді. 2012 жылы Ильфракомб тармағындағы ескі Браунтон теміржол станциясының тауарлық қоймасында Ұлыбритания серфинг мұражайы ашылды. Tiki, Board Barn, Tokyo, Demons Of Doom Killers, Rusty Peach, Modern Foam Designs және Salt Rock сияқты көптеген танымал серфинг брендтері осы ауылмен байланысты.
Атақты тұрғындар
Шарлотта Элиза Боусфилд (бұрын Колинс), танымал күнделік жазушы, Браунтон қаласында туған.
Туған қалалар
Плуэскат, Франция.