Жағалау шатқалы – терең, тік беткейлі өзен аңғары. Сандстон немешкіл топырақта пайда болады, көбінесе Англия оңтүстігінде кездеседі. Геологиялық ерекшеліктері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тік беткейлі өзен аңғары
Steep sided river valley
Чин (/pron/'/tʃ//aɪ//n/) – өзеннің құмтас немесе саздан тұратын, тез тозып бара жатқан тік жартастар арқылы теңізге құятын жағалаудағы тік беткейлі шатқал. Бұл сөз әлі де Оңтүстік Англияның орталық бөлігінде, әсіресе Шығыс Девон, Дорсет, Гэмпшир және Уайт аралында мұндай жер бедерін сипаттау үшін қолданылады. Гэмпширде чинге «қоян» деген сөз де қолданылады. «Чин» термині Канададағы Ванкувер маңындағы кейбір аудандарда да осыған ұқсас жерлерді сипаттау үшін пайдаланылады.
A chine (/pron/'/tʃ//aɪ//n/) is a steep sided coastal gorge where a river flows to the sea through, typically, soft eroding cliffs of sandstone or clays. The word is still in use in central Southern England—notably in East Devon, Dorset, Hampshire and the Isle of Wight—to describe such topographical features. The term 'bunny' is sometimes used to describe a chine in Hampshire. The term chine is also used in some Vancouver suburbs in Canada to describe similar features.
Құрылымы мен ерекшеліктері
Кіші өзен аңғарларының шығысында, геологиялық құрылымның, ағын көлемінің және жағалаудың эрозия жылдамдығының белгілі бір үйлесімі кникпойнтты (көлбеуді) құрайды, әдетте жартастың шетіндегі сарқырамадан басталады, бұл жылдам эрозияны және өзен төсегінің теңізге қарай сағаға дейін тереңдеуін тудырады. Барлық "чайндер" эрозия салдарынан үнемі өзгеріске ұшырайды. Мысалы, Уайт аралындағы Блэкганг-Чайне 20-шы ғасырдағы көшкін мен жағалау эрозиясынан қирады. "Чайндер" мен жартастардың қабырғалары өте тұрақсыз және үнемі эрозияға ұшырайды, әсіресе Уайт аралының оңтүстік жағалауындағы қабаттар жақсы көрінеді. Сондықтан "чайндер" палеонтологиялық қалдықтары, археологиялық ескерткіштері және омыртқасыздар мен сирек кездесетін жәндіктер сияқты ерекше флора мен фаунаға пана болатындықтан өте маңызды.
Chines appear at the outlet of small river valleys when a particular combination of geology, stream volume, and coastal recession rate creates a knickpoint, usually starting at a waterfall at the cliff edge, that initiates rapid erosion and deepening of the stream bed into a gully leading down to the sea. All chines are in a state of constant change due to erosion. The Blackgang Chine on the Isle of Wight, for example, has been destroyed by landslides and coastal erosion during the 20th century. As the walls of the chines and cliffs are so unstable and erode continually, particularly those of the south coast of the Isle of Wight, the strata are clearly visible. Chines are, therefore, very important for their fossil records, their archaeology and the unique flora and fauna, such as invertebrates and rare insects, for which they provide shelter.
Ұлыбританияның материктегі жерінде
Девон қаласында Шербрук-Чайне Бадли-Сальтертоннан батысқа қарай, ал Сеатон-Чайне Сеатонның Батыс серуендемесінің батыс шетінде орналасқан. Дорсетте, Борнмуттан батысқа қарай Флагхед Чине, Бранксом Чине, Алум Чине, Орта Чине және Дурли Чине табылады, ал шығысқа қарай Боскомбқа қарай Боскомб Чине және Хоникомб Чине жатыр. Борнмут қаласының орталығы бұрынғы Борн-Чайнеде (Қызықты бақтар – түпкі аңғардың ең төменгі бөлігі) салынған, бірақ 19 ғасырдың соңынан бері қалалық құрылыс жер бедерін біршама өзгертті. Бектон Бэни және Чьютон Бэни – Бартон-он-Си, Гэмпшир маңындағы чинелердің басқа мысалдары ("Бэни" Жаңа Орман үшін "Чайне" сөзімен тең). Кент қаласының Рамсгейт қаласында, биік жартастан жартастың астындағы серуенге дейін жететін Courtstairs Chine бар. "Чайне" сөзінің теңіз жағасында емес жерде қолданылуының сирек мысалы – Басингстоук маңындағы Чинехам азаматтық ауданы.
In Devon, Sherbrooke Chine is west of Budleigh Salterton, and Seaton Chine is at the western end of the West Walk esplanade, Seaton. In Dorset, west of Bournemouth are found Flaghead Chine, Branksome Chine, Alum Chine, Middle Chine and Durley Chine, and east towards Boscombe, Boscombe Chine and Honeycombe Chine. Bournemouth Town Centre itself is built in the former Bourne Chine (the Pleasure Gardens being the original valley floor), although urban development since the late 19th century has altered the topography somewhat. Becton Bunny and Chewton Bunny are other examples of chines near Barton on Sea, Hampshire ("Bunny" being the New Forest equivalent to "Chine"). In Ramsgate, Kent, there is Courtstairs Chine, leading from the cliff top to the undercliff promenade. A rare example of the use of 'Chine' in a non coastal setting is Chineham, a civil parish near Basingstoke.