Кіріспе

Чарльз Эллсворт "Пи Уи" Рассел (1906 жылғы 27 наурыз – 1969 жылғы 15 ақпан) – американдық джаз музыканты, кларнетист. Карьерасының басында кларнет пен саксофонда ойнаған, бірақ кейіннен тек кларнетке ғана назар аударды. Оның ерекше және серпінді кларнет стилі "жіктеуге келмейтін" еді.

Ерте өмір

Пи-Ви Расселл АҚШ-тың Мэйплвуд қаласында дүниеге келді, алғаш фортепианомен айналысты, бірақ гаммалар мен аккорд жаттығуларын ұнатпады, сосын барабандар – барлық қосымша арнайы эффектілерімен бірге. Содан кейін әкесі жас Эллсвортты жергілікті Elks клубындағы биге шақырды, онда төрт немесе бес музыканттан тұратын оркестрді Нью-Орлеан джаз кларнетисі Альсид "Сары" Нуньез басқарды. Расселл Нуньездің импровизациясына таң қалды: "[Ол] әуенді ойнады, содан кейін жанып, джаз ойнады. Бұл керемет еді. Ол өзі қайда екенін және қайда бара жатқанын қалай білді?" Пи-Ви енді өзінің басты аспабын кларнет деп шешті, ал ойнайтын музыка жанрын – джаз деп белгіледі. Ол жергілікті театрдың оркестріндегі кларнетшіден сабақ алды және Альберт жүйесімен аспап сатып алды. Оның ұстазы Чарли Меррилл еді, ол сабақтар кезінде жүгері арағын ішіп тұратын. 1920 жылы оның отбасы Миссури штатының Сент-Луис қаласына көшті, ал қыркүйек айында Расселл Иллинойс штатының Алтон қаласындағы Батыс әскери академиясына қабылданды. Ол келесі жылдың қазан айына дейін онда оқыды, бірақ көп уақытын әртүрлі би және джаз топтарында кларнет ойнауға жұмсады. 1922 жылы ол кәсіби гастрольдерге шықты және Аллен ағаларының шатырлық шоуымен, сондай-ақ Сент-Пол және Дж.С. өзендік кемелерімен көп саяхаттады. Ол сонымен қатар Букер Т. Вашингтон театрында Чарльз Крит тобымен ойнады, ол сол кезде афроамерикандықтардың мәдени орталығы болды. Расселлдің тұңғыш жазбасы 1924 жылы Сент-Луисте Герб Бергердің тобымен "Fuzzy Wuzzy Bird" әнімен жасалды.

Мансап

Расселдің стилі карьерасының басынан-ақ ерекше болды. Ол ойнаған ноталар замандастарымен салыстырғанда біршама ерекше болды, кейде оны дұрыс тартпайды деп айыптады. 1920-ші жылдардың ортасында Рассел ізделіспен алынатын джаз кларнетшісі болды және Техаста пианист Пек Келлидің тобында Джек Тигарденмен бірге жұмыс істеді. 1926 жылы ол Жан Голдкетттің тобына қосылды, ал келесі жылы Нью-Йоркке барып, Ред Николспен бірге ойнады. Николс тобында болғанда Рассел кларнет, сопрано, альт және тенор саксофон, сондай-ақ бас кларнетте көптеген тәуелсіз студиялық жұмыстар жасады. 1932 жылы Нью-Йоркте Rhythmakers тобымен бірге жазба жасады. 1937 жылы Манхэттендегі Гринвич Виллидждегі "Ник" джаз клубында тұрақты түрде ойнаудан бұрын, Луи Прима сияқты әртүрлі топ жетекшілерімен жұмыс істеді. Ол Бобби Хакетттің биг-бэндында ойнады және Эдди Кондонмен бірге ойнай бастады, олармен өмірінің көп бөлігінде үзіліспен жұмыс істей берді. 1940-шы жылдардан бастап Расселдің денсаулығы нашарлай бастады, алкоголизм бұл жағдайды одан әрі ушықтырды – бұл 1951 жылы ауыр медициналық құлдырауға әкелді. Оның ойнай алмаған кезеңдері де болды. Кейбір адамдар оның стилі құлдыраудан кейін өзгерді деп есептеді: Ларкин оны "бос, қауырсынды үнмен, қытайлық терең ойлармен безендірілген фразалар, бұрынғы кезде Пи-Ви ортаңғы бөлімге басқалардан гөрі көбірек нәрсе сыйдыра алмайтын отызыншы жылдардағы музыканттарда естілмеген, аяқталмаған сөздерге бейімділік" деп сипаттады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Мугси Спаньер және V Disc All Stars тобымен V Disc жазбаларын жасады. Оның "Pee Wee Speaks" шығармасы Спаньермен бірге V Disc ретінде, Navy V Disc 135 және Army V Disc 344 ретінде 1945 жылдың қаңтарында жарық көрді. Ол Арт Ходес, Мугси Спаньер және кейде Кондоннан басқа, өз атымен топтармен де ойнады. Джордж Вайннің "Newport All Stars" альбомына "Pee Wee Russell's Unique Sound" деп аталатын баяу блюз кірді. Осы кезде, әйелі Мэридің ынтасымен Рассел абстрактілі сурет салуды хобби ретінде бастады. 1967 жылдың көктемінде Мэридің қазасы оған ауыр соққы болды. Оның соңғы концерті 1969 жылдың 21 қаңтарында президент Ричард Никсонның инаугурациялық кешінде Вайнмен бірге болды. Рассел үш аптадан соң Виргиния штатының Александрия қаласындағы ауруханада қайтыс болды.

Марапаттар мен құрметтер

1987 жылы Пи-Ви Расселл үлкен оркестрлер және джаздың Даңқ залына енгізілді.

Композициялар

Пи-Ви Расселл келесі әндерді жазды немесе бірге жазды: "Pee Wee's Blues", "Pee Wee Speaks", "Oh! No", "Muskeegie Blues", "Three Two One Blues", "Stuyvesant Blues", "Pee Wee's Song", "The Bends Blues", "Midnight Blue", "Englewood", "Cutie Pie", "What's the Pitch", "Missy", "This Is It", "Pee Wee's Tune" және "But Why".