Кіріспе

Ұлттық ту

Перу туы 1825 жылы Перу үкіметімен қабылданған және 1950 жылы өзгертілген. Перу Конституциясының 49-бабына сәйкес, ол қызыл сыртқы жолақтары және ортасындағы бір ақ жолақтан тұратын тік жолақты ту. Қолданылуына қарай, ол әртүрлі белгілермен безендірілуі мүмкін және әртүрлі атаулары бар. Перуде Ту күні 7 маусымда, Арика шайқасының құрметіне аталып өтеді.

Түстердің мағынасы

Қызыл түс – елдің тәуелсіздігі үшін күрескен, қаза тапқан еркіндік күрескерлерінің төгілген қанын көрсетеді. Ақ түс – тазалықты және бейбітшілікті білдіреді. Дегенмен, бұл түстер революция кезінде генерал Сан Мартиннің армандаған қызыл және ақ түсті фламинго – париуаналармен де байланысты.

Азаматтық жалау

Азаматтық ту немесе байрақ (bandera nacional) азаматтар қолданады. Оның жалпы пішініне ешқандай қосымша элементтер енгізілмеген. Ол бірнеше рет өзгертілді; 1950 жылға дейін ол қазіргі ұлттық ту сияқты болды және азаматтық және мемлекеттік ту ретінде қолданылды. Генерал Мануэль А. Одриа тудан мемлекеттік гербті алып тастап, мемлекеттік және әскери туларды құрды. Азаматтық туда герб жоқ.

Мемлекеттік туы

Мемлекеттік мекемелер қолданатын мемлекеттік ту (pabellón nacional) мемлекеттік гербпен (Escudo de Armas) белгіленеді. Ол көрермендердің қатысуымен ұлттық ту көтерілетін салтанаттарда қолданылады, бұл стационарлық, тұрақты тудан өзгеше. Бұл тудың бір түрі – ұлттық стандарт (estandarte nacional) ресми және жеке мекемелерде ішкі қолданысқа арналған. Ол Үкімет сарайында, Біріккен Ұлттар Ұйымында және басқа да жерлерде қолданылады. Сондай-ақ, Перу ұлттық футбол командасы да осы туды пайдаланады.

Соғыс туы

Соғыс туы (bandera de guerra) мемлекеттік туға ұқсас және ұлттық елтаңбамен (Escudo Nacional) белгіленеді. Оны Перу қарулы күштері мен ұлттық полициясы қолданады, және әдетте оны көтеріп ұшатын бөлімшенің атауы, қызметі және нөмірі жазылады.

Кемелік жарақ

Теңіз туы (bandera de proa) үш түсті туға негізделмеген. Бұл шаршы жалау, қызыл түстің үстіндегі гербтан (Escudo de Armas) тұратын ақ шаршыдан құралған. Ол әскери кемелерде қолданылады, әдетте кемедегі жоғары ранкті офицердің туы оның үстінде жатады.

1820 жылғы ұсынылған ту

Перу вице-корольдігі кезінде Перуде испан колониялық туы желбіреген. 1820 жылы тәуелсіздік күресі барысында, Ұлыбританияда туған генерал Уильям Миллер Тачна қаласында жаңадан құрылып келе жатқан елдің алғашқы туын көтерді. Бұл тудың өзі қазір жоғалған, бірақ ол теңіз көгі түсті, ал оның үстінде Интині бейнелейтін алтын күн бейнеленген деп сипатталған.

1820 жылғы ту

Перу Республикасының алғашқы туын генерал Хосе де Сан Мартин жасаған, және ол 1820 жылғы 21 қазанда ресми түрде бекітілген. Ол диагональ бойынша төрт бөлікке бөлінген, жоғарғы және төменгі бөліктері ақ, ал қалғандары қызыл түсті. Тудың ортасында теңіз жағасындағы таулардың артынан туып келе жатқан күнмен оралған, овал пішіндес лавр шоғыры бейнеленген. Тудың түстерінің символикасы нақты белгісіз, бірақ перулік жазушы Абрахам Вальделомардың айтуынша, Сан-Мартин оңтүстік Писконың жағалауына келген кезде, париуаналардың – қызыл және ақ түсті фламинголардың түстерінен шабыттанған. Перу Республикасының алғашқы кезеңдеріндегі тарихшылар, мысалы, Легуия и Мартинес және Парежа Паз Солдан, Сан-Мартиннің қызыл түсті Чили туынан, ал ақ түсті Аргентина туынан алғанын, осылай азаттық армиясының сарбаздарын танығанын айтады. Тарихшы Хорхе Фернандес Столл 1820 жылы Сан-Мартин конституциялық монархияны қолдаған, сондықтан монархиялық символдар мен түстерді таңдағанын айтады: Кастилия көп жылдар бойы қызыл және ақ түстерді пайдаланған, вице-корольдіктің ескі туындағы Бургундия кресі де қызыл және ақ болған, ал тудың диагональдық сызықтары крест пішінін қайталайды, қызыл түс инка патшаларының маскаипахасының және сол кездегі испан патшасының туының патшалық символы болған. Тудың күрделі құрылысы оны қабылдауды қиын еткен; сол кезде стандартталған өлшемдер болмағандықтан үшбұрышты ту жасау өте қиын болды.

1822 жылдың наурыз айындағы ту

1822 жылдың наурыз айында Сан-Мартин Гуаякильге сапарлаған кезде уақытша орнын басып отырған Жозе Бернардо де Тагель, Торре Тагель графы және Республиканың Жоғарғы өкілі, жалаудың жаңа дизайнын бекітті. Бұл – екі қызыл жолақтың арасында ақ жолақтан тұратын көлденең үш жолақты жалау, ал ортасында Аргентина туына ұқсас алтын Inti бейнесі болды. Торре Тагельдің сөзіне göre, бұл өзгеріс бұрынғы нұсқаны жасаудағы қиындықтар және басқа да мәселелермен байланысты болды. Бірақ соғыс далаларында бір мәселе туындады: алыстан қарағанда испан жалауына өте ұқсас болуы әскерлерді шатастырып, ажыратуды қиындатты, соның салдарынан жалау тағы да өзгертілді.

1822 жылдың мамыр айындағы ту

1822 жылдың 31 мамырында Торре Тагле тудың дизайнын тағы да өзгертті. Жаңа нұсқасы тік үш жолақты, шеттері қызыл, ортасы ақ түсті және ортасында Интині бейнелейтін алтын күн орналасқан.

1825 жылғы ту

1825 жылғы 25 ақпанда Симон Боливар басқарған кезеңде Құрылтайшы Конгресс ұлттық символдар туралы заң қабылдап, тудың дизайнын өзгертті. Басты өзгеріс – Хосе Грегорио Паредес және Франсиско Хавьер Кортес жасаған жаңа гербтің күн суреті болды. Осылайша, тудың шеттерінде қызыл, ортасында ақ түсті екі тік жолақтан тұрды, ал герб ортаңғы жолақтың ортасына орналастырылды.

Перу-Боливия Конфедерациясы дәуірінің тулары, 18361839

1836-1839 жылдар аралығында Перу уақытша Оңтүстік Перу және Солтүстік Перу республикаларына бөлінді, олар Боливияға қосылып Перу-Боливия Конфедерациясын құрды. Оңтүстік республикасы бірінші болып құрылды, соның нәтижесінде жаңа ту қабылданды: сол жақта тік қызыл жолақ, алтын күн және жоғарыда төрт кішкентай жұлдыз (Арекипа, Аякучо, Куско және Пуно қалаларын, республиканың төрт аймағын көрсетеді), ал оң жағы жоғарғы жасыл және төменгі ақ жолақтарға бөлінді. Солтүстік республикасы валютасын және таратылған Перудың барлық мүліктерін, оның ішінде туын да сақтап қалды. Перу-Боливия Конфедерациясының туында Боливия, Оңтүстік және Солтүстік Перудың гербтері солдан оңға қарай әртүрлі бұрыштармен орналасқан, қызыл түсті фонда лавр гүлдерімен безендірілген. Конфедерация туының тағы бір нұсқасын Flags of the World (https://www.crwflags.com/fotw/flags/xi-pb.html) ұсынады. Конфедерация таратылғаннан кейін Перудің ескі республикасы 1836 жылғы құрамына, сондай-ақ ұлттық символдарына қайта оралды.

1884 жылғы ту

Тынық мұхиты соғысынан кейін, тудың үстіндегі елтаңба Анкон шартынан кейін жоғалған аумақты көрсету үшін сәл өзгертілді.

1950 жылғы туы

1950 жылы президент Одриа ұлттық туды қазіргі түріне өзгертіп, азаматтық тудан елтаңбаны алып тастады, себебі ол де-факто қолданылып, жасауға ыңғайлырақ болды. Ұлттық белгі және соғыс туы арнайы мақсаттар үшін жасалды, олардың әрқайсысы елтаңбаның өзгеше нұсқасын алып, ол да сәл өзгертілді. Бұл тулар бүгінгі күнге дейін ресми ту болып саналады.