Кіріспе
Ұлттық ту
Дания патшалары 14 ғасырдан бері қолданған қызыл түсті, ақ крестпен белгіленген байраққа қатысты куәліктер бар. 1219 жылғы Линданис шайқасымен байланысты тудың пайда болуы туралы аңыз Данияның ұлттық тарихнамасына зор әсер етті. Христиан дінін көрсететін созылған скандинавиялық крест 18 ғасырда теңіз туы ретінде қолданылды. Ту 16 ғасырдың басында ұлттық ту ретінде кеңінен танылды. Оның жеке қолданылуы 1834 жылы тыйым салынды, бірақ 1854 жылғы қағида бойынша қайта рұқсат етілді. Бұл ту үздіксіз қолданылып келе жатқан ең көне ұлттық ту болып табылады, яғни 1625 жылдан бері қолданылуда.
A banner with a white on red cross is attested as having been used by the kings of Denmark since the 14th century. An origin legend with considerable impact on Danish national historiography connects the introduction of the flag to the Battle of Lindanise of 1219. The elongated Nordic cross, which represents Christianity, reflects its use as a maritime flag in the 18th century. The flag became popular as a national flag in the early 16th century. Its private use was outlawed in 1834 but again permitted by a regulation of 1854. The flag holds the world record of being the oldest continuously used national flag, that is since 1625.
Сипаттама
1748 жылы ережеде жалаудың соңғы екі жолағының дұрыс ұзындығы 6/4 деп белгіленді. 1893 жылғы мамыр айында барлық полиция басшыларына жаңа ереже хабарланды, онда егер жалаудағы соңғы екі жолақ 6/4-тен ұзын болса, бірақ 7/4-тен аспаса, және бұл жалғыз бұзушылық болса, полиция араласпауы керек делінген. Бұл ереже бүгінгі күнге дейін күшінде, сондықтан Ұлттық жалаудың заңды пропорциялары ені бойынша 3:1:3, ал ұзындығы бойынша 3:1:4.5 және 3:1:5.25 аралығында болады. "Dannebrog rød" түсіне ресми анықтама жоқ. Жеке компания Dansk Standard, 359 нөмірі (2005) ережесінде жалаудың қызыл түсін Pantone 186c деп анықтайды.
Орта ғасырлар
Ақ крест пен қызыл кресттен тұратын эмблема крест жорықтары дәуірінде пайда болған. 12 ғасырда ол Киелі Рим империясының соғыс туы ретінде де қолданылған. 1340-1370 жылдарға жатқан Гелре гербінде Дания патшасының елтаңбасымен қатар осындай ту бейнеленген. Бұл – Даннеброгтың ең ерте белгілі және күмәнді емес түсі. Шамамен сол кезде Данияның Вальдемар IV өзінің Дания мөрінде (Rettertingsseglet, 1356 жыл) елтаңбасында крестті көрсеткен. Арммориал Гельредегі сурет қазір Швецияның Ұлттық архивінде (Riksarkivet) сақталатын 15 ғасырлық гербтер кітабындағы суретпен дерлік бірдей. Кальмар одағының патшасы Эрик Померанияның (1398) мөрінде Данияның бас елтаңбасының үш арысы бейнеленген. Бұл нұсқада арыстар Даннеброг туын ұстап тұр. Дания патшаларының 14 ғасырда крест туын елтаңбаларында неге көрсетуі белгісіз. Каспар Палудан Мюллер (1873) бұл Ливония крест жорығы кезінде Дания патшасын қолдау үшін папа жіберген туды бейнелеуі мүмкін деп болжады. Адольф Дитлев Йоргенсен (1875) бұл туды Данияда 12 ғасырдың соңында болған Госпитальерлер орденінің туы деп санайды. 13-15 ғасырлардан және одан да ертерек кезеңдерге жатқан, сондай-ақ шетелдік және отандық бірнеше монеталар, мөрлер мен суреттерде Даннеброгқа ұқсас геральдикалық бейнелер патшалық елтаңбамен (алтын қалқандағы үш көк арыс) бірге көрсетілген. 16 ғасырдың басында Дания армиясының «бас туы» (hoffuitbanner) болғаны туралы мәлімет бар. Мұндай ту туралы 1570 жылы Нильс Хемминссон 1520 жылы Уппсала маңындағы даниялықтар мен шведтер арасындағы шайқаста шведтерге қашып құтылуға асыққан, бірақ туды көтерген Могенс Гилденстиерне мен Педер Скрамның батыл әрекеттері арқасында сақталғанын айтқан. Тудың керемет пайда болуын Данияның Вальдемар II (1202–1241 жылдары билеген) жорықтарымен байланыстырған аңызды Кристиерн Педерсен мен Петрус Олай 1520 жылдары жазған. Ханс Сваннингтің 1558–1559 жылдардағы Ханс патшаның тарихы және Йохан Ранцаудың 1569 жылғы Соңғы Дитмаршен соғысы туралы тарихы Данияның hoffuitbanner-інің одан әрі тағдырын баяндайды: Бұл дәстүрге сәйкес, Линданис шайқасындағы түпнұсқа ту 1500 жылы король Ханс Дитмаршенді (солтүстік Германияның батыс Холштейнінде) жаулап алуға тырысқандағы шағын науқанда қолданылған. Ту 1500 жылдың 17 ақпанындағы Хемингштедт шайқасындағы жеңіліс кезінде жоғалған. 1559 жылы король Фредерик II Дитмаршен жорығы кезінде оны қайтадан басып алды. 1576 жылы Йохан Ранцаудың ұлы Хенрик Ранцау да соғыс туралы және тудың тағдыры туралы жазады. Ол тудың Данияға қайтарылғаннан кейін Слезвигтегі соборға орналастырылғанын жазды. Слезвиг тарихшысы Ульрик Петерсен (1656–1735) 17 ғасырдың басында соборда осындай ту болғанын растайды және ол шамамен 1660 жылы құлап кеткенін жазды. Хеммингштедт шайқасын сипаттайтын заманауи жазбаларда түпнұсқа Даннеброгтың жоғалуы туралы ештеңе айтылмаған, бірақ капитуляцияда 1500 жылы жоғалған барлық даниялық тулар қайтарылуы керек деп көрсетілген. 22 ақпан 1500 жылы Олуф Стигсонға жазған хатында король Джон шайқасты сипаттайды, бірақ маңызды тудың жоғалғанын атамайды. Шын мәнінде, хаттың барлығы жеңілген шайқастың маңызы аз екенін көрсетеді. 1598 жылы Неокор 1500 жылы қолға түскен ту Вордендегі шіркеуге әкелінгенін және 1559 жылы бейбіт келісімнің бір бөлігі ретінде даниялықтарға қайтарылғанға дейін 59 жыл бойы сол жерде ілінгенін жазды.
Қазіргі заман
16 ғасырдан бері теңіз туы ретінде қолданылып келген Даннеброг 1785 жылы Дания армиясында полк туы ретінде, ал 1801 жылы халықтық жасақ (landeværn) үшін енгізілді. 1842 жылдан бастап ол бүкіл әскердің туы ретінде пайдаланылды. 19 ғасырдың бірінші жартысында, Еуропаның басқа елдеріндегі романтикалық ұлтшылдықпен бірге, әскери ту ұлттың өзін көрсететіндей болып қабылдана бастады. Осы кезеңде Даннеброгты жырлаған өлеңдерді Б. С. Ингеман, Н. Ф. С. Грунтвиг, Оеленшлягер, Хр. Винтер және Х. С. Андерсен жазды. 1870 жылдан кейін, әсіресе, жеке мекемелер мен жеке компанияларға бөлінетін туды (Splitflag) пайдалануға арнайы рұқсат берілді. 1886 жылы соғыс министрлігі әскери ғимараттарда 13 белгілі күні – патшаның туған күндері, 1849 жылғы 5 маусымдағы Конституцияға қол қойылған күн және әскери шайқастарды еске алу күндері ту көтеруді регламенттеді. 1913 жылы әскери-теңіз министрлігі өз ту көтеру күндерінің тізімін жариялады. 1915 жылғы 10 сәуірде Дания аумағында басқа ту көтеруге тыйым салынды. Бұл тыйым 2023 жылғы 24 маусымдағы Жоғарғы сот шешімімен алынды. 1939 жылдан 2012 жылға дейін шығарылған "Кім, не, қайда" (Hvem Hvad Hvor) жылнамасында ту көтеру күндері тізілген. 2019 жылдан бері ту көтеру күндерін "Әділет министрлігі" (Justitsministeriet) және "Дания қоғамы" (Danmarks Samfundet) сайттарында қарауға болады.
Теңіз жалауы және сәйкес келетін Корольдік жалауы
Данияның әскери-теңіз байрағы. svg Данияның әскери-теңіз туы. Пропорциясы: Дания Корольдігінде 7:17. Олардың өздерінің ресми тулары бар. Данияның кейбір аймақтарында ресми емес тулар бар. Олар заңмен мойындалмаған және реттелмеген, бірақ оларды еркін пайдалануға болады. Борнхольм және Эро аймақтарының тулары кейде осы аралдардың жергілікті тұрғындары және туристік бизнеспен айналысатындар қолданады. Ютландия туын жасау туралы ұсыныс іс жүзінде қолданылмайды, мүмкін оның ерекше дизайнына байланысты. Вендиссель (Вендельброг) туы сирек кездеседі, бірақ көптеген жергілікті тұрғындар оны таниды. Nordjyske газетінің мәліметінше, 1980 жылдары Ольбор әуе базасының 723-ші эскадрильясының бұрынғы таңбасында қолданылған. Тудың енгізілу күні Пайдалануы Сипаттамасы 1633 Эроның ресми емес туы Көлденең сары, жасыл және қызыл жолақтары үш рет қайталанатын, төртбұрышты жалауша. 2015 жылға дейін Литва туына ұқсас, тарихи дұрыс емес нұсқа қолданылған. 1970 жылдар Борнхольмның ресми емес туы. Сондай-ақ, Норвегия туының дизайнына ұқсас стильдегі жасыл крестің ақ жиегі бар нұсқасы да белгілі. 1975 Ютландияның ұсынылған туы. Көк, жасыл және қызыл түсті Нордикалық крест туы. 1975 жылы Пер Крамер жасаған. 1976 Вендиссельдің ресми емес туы. Көк, қызғылт сары және жасыл түсті ту. Могенс Бохойдың дизайны.