Кіріспе

Юань Шао қолбасшылығындағы әскери генерал (қайтыс 200) – қытай гандболының ойыншысы Ян Лян (қайтыс 200) – Қытайдың Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде Юань Шао қолбасшылығында қызмет еткен әскери генерал. Ол Бома шайқасында Гуан Ю-дың қолынан қаза тапты.

Өмір

Ян Лянның өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Ол туралы жалғыз тарихи деректерді «Үш патшалықтың жазбаларында» Юань Шао, Гуан Ю, Сун Ю және Цао Цаоның өмірбаяндарынан табуға болады. Ол жазбаларда назар аударатын болғанға дейін, Вэнь Чоумен бірге батылдығымен танымал болған. Цао Цао Сун Юдың кеңесімен өзінің негізгі күшін Сары өзен бойындағы Ян өткеліне қарай жылжытты, соның салдарынан Юань Шао әскерін де сол бағытқа бұрды. Цао Цао жеңіл күшпен Бомаға шабуыл жасап, Ян Лянды дайындықсыз басталған шайқасқа түсірді. Ян Лян өзінің әскерін Бомадан 10 ли (4 км-ден астам) қашықтықта Цао Цаомен кездестірді, ал Цао Цао Жан Ляо мен Гуан Юды алғы шепке соғысуға жіберді. Одан кейін болған шайқаста Гуан Ю жаудың қатарынан Ян Лянды анықтап, оның әскерінің арасына кіріп, оны өлтіріп, қайтадан шығып кетті. Ян Лянның қазасымен Бомадағы әскер ыдырады. Цао Цао Бомадан шегініп, аймақтың ресурстарын Гуандуға алып қайтты, ал Вэнь Чоу мен Лю Бэйдің атты әскерлері оларды қуды. Соңғы шайқаста Вэнь Чоудың қазасы Юань Шаоның екі танымал офицерінің алғашқы шайқаста қаза тапқанын көрсетті, бұл Юань әскерінің рухын құлатты.

Үш патшалықтың романсында

XIV ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" атты тарихи романында Юань Шао, Хуа Сюннің көптеген батырларын өлтіргенін көрген коалициялық әскерлердің қайғысына орай, Ян Лянның шайқастағы шеберлігін мақтап: «Егер маған Ян Лян немесе Вэнь Чоу болғанда, мен ештеңеден қорқармас едім» дейді. Юань Шао, Сунь Цзяньмен императорлық мөрді алу мәселесін талқылағанда, Ян Лян мен Вэнь Чоу да қатысады. Хан Фу, Цзиді Юань Шаоға тапсырғанда, оның адалдары Гэн У мен Мин Чун Юань Шао келмей тұрып, оны өлтіруге тырысады, бірақ Ян Лян мен Вэнь Чоудың араласуымен бұл әрекет сәтсіз аяқталады. Лю Бу, Цао Цаодан Янды алуға тырысқанда сәтсіздікке ұшыраған соң, Юань Шаодан қолдау сұрайды. Юань Шао, Ян Лянды 50 мың әскермен Лю Буға қарсы шабуылға жібереді, бірақ Лю Бу Сюге қашып кетеді. Хуа Сюн туралы айтылған сөз (романында Сунь Юдың теріс пікірі мен Цзю Шоудың алаңдаушылығы да бар) Ян Лянның 25-тарауда алғаш рет пайда болуын болжайды, онда Юань Шао оны 100 мыңдық авангард күшінің басшысы етіп, қарсыласы Цао Цаомен болған қақтығыста Боманы басып алуға жібереді. Цао Цао тез арада 50 мың әскермен Боманы қорғауға келеді. Иесінің мақтауына лайық, Ян Лян Цао Цаоның Лю Буды жеңгеннен кейін алған екі жауынгерін – Сонг Сяньды (宋憲) үш соққымен, ал Вэй Сюйді (魏續) бір соққымен өлтіреді, сондай-ақ жиырма соққыдан кейін Сюй Хуанды жеңіп, Цао Цаоның әскерін дүрліктіреді. Чэн Юдің кеңесімен Цао Цао Гуан Юді Ян Лянмен күресу үшін майданға шақырады. Келесі күні Ян Лянның әскері майданға жиналғанда, Гуан Ю Цао Цаомен бірге төбеде отырып, жауды бақылайды. Гуан Ю көргендеріне мән бермейді және таң қалған Цао Цаоға Ян Лянның басын оңай алып тастай алатынын айтады. Қызыл атқа мініп, Гуан Ю жаудың қатарынан тікелей Ян Лянға қарай шабуылдайды, оған кім келе жатыр екенін түсінбеген Ян Лянды бір соққымен өлтіріп, жеңіспен Цао Цао лагеріне оралады. Ян Лянның әскері күйреп, Цао Цаоның қуғынға түскен әскерлерімен қырылады. Бұл жаңалық Юань Шаоға жеткенде, ол Гуан Ю жасаған іс үшін Лю Бэйді өлтіруге асығады, бұл оның құсауы деп санайды, ал Вэнь Чоу өзінің бауыры санайтын адамның құрметін алу үшін келесі әскерге басшылық етуді сұрайды. Гуан Юдың Ян Лян мен Вэнь Чоуды өлтіруі роман ішінде айтылады, себебі Чжоу Ю сияқты басқалар да осындай батырларды өлтіргенге таңғалады, бірақ Гуан Ю қайтыс болғаннан кейін оның ашулы рухын дін қызметкері сол екі адамды және Цао Цаоның қызметінен Лю Бэйге оралғанда өлтірген бес өткелдің сақшыларын өлтіргені үшін жазалайды.