Кіріспе

АҚШ еңбек заңнамасы

1970 жылғы Кәсіби қауіпсіздік және денсаулық туралы заң – АҚШ-тағы жеке секторда және федералды үкіметте кәсіби қауіпсіздік және денсаулық саласын реттейтін еңбек заңы. Бұл заң 1970 жылы Конгресс тарапынан қабылданып, 1970 жылдың 29 желтоқсанында президент Ричард Никсон қол қойды. Оның басты мақсаты – жұмыс берушілердің қызметкерлерге зиянды химиялық заттарға, артық шуға, механикалық қауіптерге, ыстық немесе суыққа ұшырауға, сондай-ақ санитарлық ережелер бұзылған жағдайларға толы ортаны қамтамасыз етуін кепілдеу. Заңға сәйкес, Кәсіби қауіпсіздік және денсаулық басқармасы (OSHA) және Кәсіби қауіпсіздік және денсаулық ұлттық институты (NIOSH) құрылды. Заңды АҚШ кодексінің 29-тарауы, 15-бөлімінде табуға болады.

Федералды жұмыс орындарының қауіпсіздігі туралы заңнаманың тарихы

OSHA қабылданғанға дейін федералдық үкімет арқылы жұмыс орындарындағы денсаулық пен қауіпсіздікті қорғау шаралары шектеулі болды. Американың жаппай өндіріс жүйесі машиналарды пайдалануға ынталандырды, бірақ заңнамалық жүйе жұмыс орнындағы қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін ештеңе жасаған жоқ. Көптеген жұмыс берушілер үшін қауіпсіздік шараларын енгізуге қарағанда, қаза тапқан немесе жарақат алған жұмысшыны ауыстыру арзанға түсті. Азаматтық сот процесі қайтыс болған жұмысшылардың отбасыларына немесе жарақат алған қызметкерлерге көмек беруге аз мүмкіндік берді. Азамат соғысынан кейін мемлекеттік теміржол және фабрика комиссияларын құру, жаңа технологияларды (мысалы, теміржолдың пневматикалық тежегіші) енгізу және өмірді сақтандырудың қолжетімділігі артуы арқылы қандай да бір жақсартулар жасалды. Бірақ бұл жақсартулардың жалпы әсері шамалы болды. Кәсіби одақтардың қолдауымен көптеген штаттар жұмысшылардың өтемақы заңдарын қабылдады, бұл жұмыс берушілерді қауіпсіз емес жағдайларға жол беруден алды. Соғыс аяқталғаннан кейін жұмыс орындарындағы жазатайым оқиғалардың саны жоғары болып қалып, өсе бастады. OSHA қабылдалысынан екі жыл бұрын жұмыс орындарындағы қауіпті жағдайлар салдарынан әр жылы 14 000 жұмысшы қаза тапты, ал тағы 2 миллион адам мүгедек болып қалды немесе денсаулығына зиян келді. Сонымен қатар, "химиялық революция" өндіріс ортасына көптеген жаңа химиялық қосылыстарды әкелді. Бұл химиялық заттардың денсаулыққа тигізетін әсері толыққанды түсініксіз болды және жұмысшылар ұзақ мерзімді немесе жоғары концентрациядағы әсерден қорғау шараларына ие болған жоқ. Калифорния және Нью-Йорк сияқты кейбір штаттар жұмыс орындарындағы қауіпсіздік және денсаулық сақтау саласында заңнама қабылдағанмен, көптеген штаттар ғасыр басынан бері жұмыс орындарын қорғау заңдарын өзгерткен жоқ.

Өту

1960 жылдардың ортасында көптеген химиялық заттардың қоршаған ортаға тигізетін әсері туралы хабардарлықтың артуы саяси күшті экологиялық қозғалысқа алып келді. Кейбір еңбек лидерлері қоршаған ортадағы химиялық заттарға байланысты халықтың өсіп келе жатқан алаңдаушылығын пайдаланып, осы қосылыстардың жұмысшылардың денсаулығына тигізетін әсері, жабайы табиғаттағы өсімдіктер мен жануарлардың төмен деңгейдегі әсерінен де нашар екенін айтты. 1968 жылдың 23 қаңтарында президент Линдон Б. Джонсон Конгреске жан-жақтан қамтылған еңбек және қауіпсіздік заң жобасын ұсынды. AFL–CIO басшылығының ішіндегі көптеген еңбек лидерлері заңнаманы қолдады, тіпті конгресс тыңдауларында оны қолдау туралы куәліктер берді. Алайда, заң жобасы комитетте қабылданбады. Заң 1971 жылдың 28 сәуірінде күшіне енді (қазір американдық кәсіподақтар бұл күнді Жұмысшылардың Естелік күні ретінде тойлайды).

Сипаттама

Заңды қабылдағанда Конгресс "Ұлттың әрбір жұмысшы еркек пен әйелінің қауіпсіз және денсаулықты жұмыс жағдайларын қамтамасыз етуін және ұлттық еңбек ресурстарын сақтауды қамтамасыз ету" ниетін білдірді. Заң Еңбек департаментінің құрамындағы Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау басқармасын (OSHA) құрды. OSHA-ға жұмыс орындарындағы денсаулық пен қауіпсіздік стандарттарын белгілеу және оларды күзеуге алу өкілеттігі берілді. Заңның 5-тарауы "жалпы міндет туралы ереже" деп аталады. "Жалпы міндет туралы ереже" жұмыс берушілерді 1) жұмысшыларды жұмыс кезінде қорғау үшін қажетті және тиісті жағдайларды сақтауға немесе тиісті шаралар қолдануға; 2) өз мекемелеріне қатысты қолданылатын стандарттарды білуге және оларды сақтауға; 3) қауіпсіздік пен денсаулықты қамтамасыз ету үшін қажет болған жағдайда қызметкерлердің жеке қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етілуін және оларды дұрыс пайдалануын қамтамасыз етуге міндеттейді. Ережелерді жасау процесінің қиындығына байланысты (бұл Әкімшілік рәсімдер туралы заңмен реттеледі), OSHA процедураларға емес, негізгі механикалық және химиялық қауіптерге баса назар аударды. Қазіргі уақытта оның стандарттарымен қамтылған негізгі салалар: улы заттар, зиянды физикалық факторлар, электрлік қауіптер, құлау қауіптері, траншеялар мен қазу жұмыстарымен байланысты қауіптер, қауіпті қалдықтар, жұқпалы аурулар, өрт және жарылыс қауіптері, қауіпті атмосфералар, машиналардың қауіптері және шектеулі кеңістіктер. OSHA сонымен қатар жұмыс берушілерді медициналық көмек қажет ететін (алғашқы жәрдемнен басқа) әрбір жарақат немесе жұмыспен байланысты ауру туралы OSHA 300 нысанындағы "Жұмыспен байланысты жарақаттар мен аурулар журналы" (OSHA журналы немесе 300 нысаны деп аталады) арқылы хабарлауға міндеттейді. Жылдық қорытынды да қажет, оны үш айға ілу керек, ал жазбаларды кем дегенде бес жыл сақтау керек. Заңның 11(c) тарауы кез келген жұмыс берушіге қызметкердің Заңда белгіленген құқықтарын пайдаланғандығы үшін оны жұмыстан босатуға, жазалауға немесе кемсітуге тыйым салады. Бұл құқықтар OSHA-ға шағымдануды және OSHA инспекциясын сұратуды, OSHA инспекциясына қатысуды және OSHA инспекциясына қатысты кез келген сот процесіне қатысуды немесе куәлік беруді қамтиды. Заңның 18-тарауы штаттарға өздерінің еңбек қауіпсіздігі мен денсаулық сақтау жоспарларын қабылдауға рұқсат береді және оларды ынталандырады, егер штаттық стандарттар мен оларды күзеуге алу "федералды Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау туралы заңға сәйкес қауіпсіз және денсаулықты жұмыс орындарын қамтамасыз етуде кем дегенде тиімді болса". Мұндай жоспарлары бар штаттар "OSHA штаттары" деп аталады. 2007 жылғы мәліметтер бойынша, 22 штат пен аумақта толыққанды жоспарлар жұмыс істеді, ал тағы төртеуі тек мемлекеттік секторды қамтитын жоспарларға ие болды.