Еуропалық Одақтың Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық агенттігі

Кіріспе

Еуропалық Одақтың агенттігі

Еуропалық қауіпсіздік және денсаулықты қорғау агенттігі (EU OSHA) – Еуропалық Одақтың орталықтандырылмаған агенттігі болып табылады, оның міндеті жұмыстағы қауіпсіздік және денсаулық саласындағы мамандардың қажеттіліктерін қанағаттандыратын тиісті ақпаратты жинау, талдау және тарату болып табылады. 1994 жылғы 18 шілдедегі (ЕК) № 2062/94 Кеңес регламентімен құрылған EU OSHA Испанияның Бильбао қаласында орналасқан, онда қауіпсіздік және денсаулықты қорғау, коммуникация және әкімшілік салаларындағы мамандар жұмыс істейді. Уильям Кокберн Салазар – қазіргі EU OSHA-ның атқарушы директоры. 2019 жылғы 20 ақпанда (ЕК) № 2062/94 Регламенті (EU) 2019/126 Регламентімен алмастырылды. EU OSHA Еуропалық Одақ бойынша жұмыстағы қауіпсіздік және денсаулыққа қатысты ақпаратты жинап, талдап, таратып, саясаткерлерге осы сала бойынша болашақ саясатты қалыптастыру үшін қолдануға болатын деректер базасын құруға үлес қосады. EU OSHA ай сайынғы OSHmail ақпараттық бюллетенін жариялайды, онда жұмыстағы денсаулық және қауіпсіздік тақырыптары қамтылады, сондай-ақ жұмыстағы қауіпсіздік және денсаулық туралы ақпаратқа қатысты егжей-тегжейлі есептер сияқты терең зерттеулер ұсынылады. EU OSHA Еуропалық Одақтағы әртүрлі желілер арқылы жұмыс істейді, оның негізгі қызметтері үш бағытты қамтиды: талдау және зерттеу, профилактика, науқандар жүргізу және хабардар ету. EU OSHA жұмыстағы денсаулық және қауіпсіздік стратегиясында (2007–2012) маңызды рөл атқарды, бұл EU OSHA стратегиясы мен жылдық басқару жоспарында көрсетілген.

Желілер

EU OSHA көптеген ұйымдармен әріптестікпен жұмыс істейді. Еуропалық Комиссияда Жұмыспен қамту, әлеуметтік саясат және қосымшалау бас дирекциясы оның басшылық органы болып табылады. Ұлттық деңгейде EU OSHA Еуропаның 30-дан астам еліндегі "тірек нүктелері" желісі арқылы ұсынылады. Тірек нүктелері әдетте нақты елдің қауіпсіздік және денсаулық сақтау жөніндегі негізгі ұйымы болып табылады. Әрбір тірек нүктесі жұмыс орындарындағы қауіпсіздік және денсаулық сақтау туралы ақпаратты тиімді жинау және таратуды қамтамасыз ету үшін үш тараптан тұратын ұлттық желіде жұмыс істейді. EU OSHA үш тарапты қатынастың маңыздылығын баса көрсетеді, осыған сәйкес EU OSHA үкіметтермен, жұмыс берушілермен және жұмыскерлердің өкілдерімен серіктестікке түседі. Бұл үш тарапты құрылым (Басқару кеңесі) EU OSHA-ның науқандарын жүргізу тәсілінің кілті болып табылады. Науқандары арқылы EU OSHA мемлекеттік және жеке сектордағы компаниялармен және қауымдастықтармен, сондай-ақ Enterprise Europe Network (EEN) – еуропалық нарықтағы шағын кәсіпорындарға көмек көрсету мақсатын көздейтін бизнес қолдау желісімен де жұмыс істейді.

Талдау және зерттеу

EU OSHA еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау саласындағы зерттеулерді жүктеу, жинау және жариялау арқылы, сондай-ақ Еуропалық Одақтағы жұмыс орындарындағы еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау қауіптері туралы статистикалық ақпаратты бақылау, жинақтау және талдау арқылы ғылыми негізді дамытуға жауапты. 2005 жылы EU OSHA осы қауіптерді анықтау және болжау мақсатымен Еуропалық тәуекелдерді бақылау орталығын (ERO) құрды. Осы мақсатқа қол жеткізу үшін ERO «Еуропадағы еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау саласының толық картинасын ұсынады, даму тенденцияларын және түпкі себептерін сипаттайды, сондай-ақ еңбектің өзгеруін және оның еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғауға ықпалын болжайды». ERO зерттеулерді басымдыққа бөлуге қажетті салаларды анықтайды және саясаткерлер мен шешім қабылдаушылардың қабылдауы тиіс шараларды көрсетеді. 2009 жылы EU OSHA «жаңа және дамып келе жатқан қауіптер» тақырыбындағы Еуропалық кәсіпорынды зерттеуін (ESENER) жүргізді. Зерттеуге менеджерлер мен денсаулық және қауіпсіздік өкілдерінен шамамен 36 000 адам қатысты, мақсаты – еуропалық компаниялардың денсаулық пен қауіпсіздік мәселелерін қалай шешетінін түсіну болды. Зерттеуде «жұмысқа байланысты стресс, зорлық-зомбылық және қанау сияқты» «жаңа» психоәлеуметтік қауіптерге ерекше назар аударылып, осы қауіптердің күшейіп келе жатқаны айтылды. ESENER саясаткерлерге денсаулық пен қауіпсіздік саласындағы болашақ саясатты қалыптастыруға қажетті ақпаратты ұсынды және басымдыққа бөлінуі қажетті маңызды мәселелерді анықтады. EU OSHA ESENER нәтижелерін талдау бойынша бірнеше зерттеу жүргізді және 2014 жылы екінші зерттеуді өткізуді жоспарлап отыр. EU OSHA сонымен қатар «Foresight» деп аталатын инновациялық жобаны іске асыруда, оның мақсаты – қазіргі қауіпсіздік және денсаулық қауіптерін ескере отырып, болашақтағы қауіптерді болжау. «Foresight» жобасы технологиялық немесе кеңінен әлеуметтік өзгерістерге байланысты туындауы мүмкін сценарийлерді және осы өзгерістердің еңбек қауіпсіздігі мен денсаулығына тигізетін әсерін қарастырады. Жоба пікірталас тудыруға және саясаткерлер мен шешім қабылдаушыларға нақты әрекеттердің салдары туралы түсінік беруге бағытталған. Жоба болашақтағы қауіптерді болдырмаудың жолдарын да ұсынады. Бірінші «Foresight» жобасы «жасыл жұмыс орындарындағы жаңа технологиялардың әртүрлі сценарийлерін және олардың жұмысшылардың қауіпсіздігі мен денсаулығына тигізетін әсерін қамтитын 2020 жылға арналған сценарийлер жиынтығын» жасауға бағытталған.

EU OSHA is responsible for contributing to the evidence base through commissioning, collecting and publishing studies on occupational safety and health as well as monitoring, collating and analysing statistical information on occupational safety and health risks in workplaces across the EU. In 2005, EU OSHA established the European Risk Observatory (ERO) to try to identify and predict such risks. To achieve this aim, the ERO "provides an overview of safety and health at work in Europe, describes the trends and underlying factors, and anticipates changes in work and their likely impact on occupational safety and health". ERO identifies research areas for prioritisation and indicates the appropriate action that policy and decision makers should take. In 2009, EU OSHA carried out an EU wide survey, the European enterprise survey on new and emerging risks (ESENER). The survey involved approximately 36,000 interviews with managers and health and safety representatives and aimed to get an insight into how European companies were managing health and safety issues. The survey was particularly concerned with "new" psychosocial risks, "such as work related stress, violence and bullying", and highlighted that these risks are a growing concern. ESENER has provided policy makers with information relevant to the creation of future policies in the area of health and safety and has revealed issues of particular concern that require prioritisation. EU OSHA has produced a number of follow up studies analysing the results of the ESENER and plans to carry out a second survey in 2014. EU OSHA is also running an innovative project known as Foresight, which aims to look beyond current safety and health risks to anticipate the potential areas of future concern. Foresight involves looking at the possible scenarios that may arise with technological or wider societal change, and the effect these changes may have on occupational safety and health. The project aims to stimulate debate, and to make it clear to policy and decision makers what the implications of particular courses of action are. The project also suggests how possible future risks may be avoided. The first Foresight project is concerned with producing "sets of scenarios for 2020, covering a range of new technologies in green jobs and the impact they could have on workers' safety and health".

Алдын алу

EU OSHA тәуекелдерді алдын алу мәдениетін қалыптастыруға мұраттанады және микро, шағын және орта кәсіпорындарға жұмыс орындарындағы тәуекелдерді бағалауға, сондай-ақ қауіпсіздік және денсаулық саласындағы білім мен жақсы тәжірибелермен бөлісуге көмектесетін практикалық құралдарды жобалауға қатысады. Осы мақсатқа қол жеткізу үшін EU OSHA 2011 жылдың қыркүйегінде іске қосылған онлайн интерактивті тәуекелді бағалау жобасын (OiRA) құрды. OiRA пайдаланушыларға онлайн тәуекелді бағалау құралдарын жасауға мүмкіндік беретін "пайдалануға оңай және тегін веб-қосымшаны" ұсынады. Бұл кез келген микро немесе шағын кәсіпорынның тәуекелді бағалау жүргізуі үшін пайдалана алатын интерактивті құрал.

Үгіт-насихат және ақпараттандыру

EU OSHA еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау туралы хабардарлықты арттыруға белсенді түрде атсалысады, және бұл мәселелер негізінен 2000 жылдан бері ЕО мүше мемлекеттеріндегі серіктестермен бірлесе жүргізіліп келе жатқан «Дені сау жұмыс орындары» науқандары арқылы ілгерілетуде. Әр науқан екі жылға созылады және әрқайсысының өзіндік мақсаты болады. Қазіргі «Қауіптерді алдын алу үшін бірлесіп жұмыс жасайық» науқаны «менеджерлерді, жұмыскерлерді және басқа да мүдделі тараптарды қауіпсіздік пен денсаулықты жақсарту үшін күш біріктіруге» шақырады. Әр науқан аясында EU OSHA «ақпарат, практикалық нұсқаулар мен құралдар, сондай-ақ 20-дан астам еуропа тіліне аударылған, тегін қолжетімді жарнамалық материалдарды» жасайды. Науқандар EU OSHA мен 80-нен астам серіктес ұйымдардың арасындағы серіктестік негізінде, сондай-ақ агенттіктердің ұлттық үйлестіру орталықтарының және Enterprise Europe Network желісі арқылы жүзеге асырылады. Науқандарға байланысты және жылдық басымдық ретінде EU OSHA қазан айында өткізілетін Еуропалық еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау аптасын үйлестіреді, онда оқу семинарлары, конференциялар және тренингтер сияқты шаралар ұйымдастырылады. Мұндай шараларды мүше мемлекеттердегі үйлестіру орталықтары Еуропа бойынша ұйымдастырады. EU OSHA алты ұлттық қауіпсіздік және денсаулық сақтау ұйымымен бірлесе жұмыс орнындағы денсаулық пен қауіпсіздіктің маңыздылығын жеткізуге бағытталған бірнеше анимациялық фильмдер жасаған консорциумға қатысады. Бұл фильмдердің басты кейіпкері – Напо, ол өзін бақылай алмайтын жағдайлардың құрбаны бола алатын, бірақ қауіп-қатерлерді және тәуекелдерді анықтай алатын, қауіпсіздік пен жұмыс ұйымдастыруды жақсарту үшін пайдалы ұсыныстар бере алатын қарапайым қызметкер. Фильмдерде тіл қолданылмаған, олардың қолжетімділігі жоғары, және бірнеше марапатқа ие болды. Напо EU OSHA науқандарының символына айналды және қазір бастауыш мектептеріндегі балаларға денсаулық пен қауіпсіздік тақырыбын таныстыру үшін қолданылуда («Мұғалімдерге арналған Напо»).