Канаданың Әлеуметтік Кредит партиясы: Тарихы мен идеологиясы

Кіріспе

Канададағы саяси партия

Канаданың әлеуметтік несие партиясы, көбінесе Socreds деп аталатын, Канададағы халыққа бағытталған саяси партия болды, ол ақша реформасының әлеуметтік несие теорияларын қолдады. Бұл Канаданың әлеуметтік несие қозғалысының федералдық қанаты болды.

Шығуы және құрылуы: 19321963

Канадалық әлеуметтік несие қозғалысы негізінен Альбертаның әлеуметтік несие партиясының дамуы болды, ал Канаданың әлеуметтік несие партиясы осы кезеңде Альбертада ең күшті болды. 1932 жылы баптист уағызшысы Уильям Аберхарт өзінің радио бағдарламасын провинция бойынша әлеуметтік несие құндылықтарын тарату үшін пайдаланды. Ол К.Х. Дугластың ақша теориясына фундаменталистік христиандық көзқарасты қосты; нәтижесінде, Канададағы әлеуметтік несие қозғалысы күшті әлеуметтік консервативтік сипатқа ие болды. Партия 1935 жылы Батыс әлеуметтік несие лигасы ретінде құрылды. Ол Канаданың Прогрессивтік партиясы мен Біріккен фермерлер қозғалысының сайлаушыларын өзіне тартты. Партия Ұлы депрессия кезіндегі қалыпты жағдайға наразылықтың нәтижесінде өсті, бұл партияның батыс Канададағы туған жеріне ерекше қатты соқты. Партияның құрылуы мен бүгінгі Жаңа демократиялық партияның алдағысы – социал-демократиялық Ынтымақты Достастық федерациясының пайда болуы үшін де оны мақтауға болады. Партияның 1935 жылғы алғашқы федералды сайлауында тек Батыс Канадада ғана кандидаттар тіркелді. Ол 17 орын жеңіп алды, оның 15-і Альбертада болды, онда ол провинцияның 46%-дан астам дауысын алды. 1945 жылы Солон Лоу әлемдік проблемалардың артында еврей банкирлерінің құйрық тиген қастандықтары бар екенін мәлімдеді, ал 1947 жылы Ветэскивиннен парламент депутаты Норман Жак парламенттік мәжілісте "Сион ақсақалдарының хаттамаларынан" үзінділер оқыды. Лоу 1957 жылы Израильге сапардан кейін антисемитизмді жоққа шығарды және еврей мемлекетін қолдайтын сөздер айтты. Альбертаның әлеуметтік несие партиясы 1935 жылғы провинциялық сайлауда жеңіске жетті. Есімдері аталмағандар партиялық саясаттың жемқорлыққа толы екеніне және партиялық жүйе жойылып, оның орнына сайланған шенеуніктерді халықтың еркіне бағынуға мәжбүрлейтін «сайлаушылар одағы» құрылуы керек деп сенді. Одақ сонымен қатар әлеуметтік несие экономикалық теориясын көбірек дәстүрлі түрде қолдануды жақтады, бұл батысқа негізделген әлеуметтік несие қозғалысы Альбертаның премьер-министрі Эрнест Мэннингтің ықпалымен бастапқыда өзгерте бастады. Бұл ұлттық партиямен керісіп-қайшылыққа әкелді және тіпті бастапқыда ұлттық әлеуметтік несие партиясын құруға қарсы болды. Réal Caouette, Union des électeurs мүшесі, 1946 жылы әлеуметтік несие депутаты ретінде қосымша сайлауда жеңіске жетті және 1949 жылғы федералды сайлауда Union des électeurs кандидаты ретінде қайта сайлануға тырысты, бірақ сәтсіз аяқтады. 1958 жылы Caouette Even, Côté Mercier және сайлауларға және партиялық саясатқа қатысты Union des électeurs-тің күшейе берген жаугершілік көзқарасымен келіспеді. Ол ұлттық әлеуметтік несие партиясының Квебек бөлімі ретінде мойындалған Ralliement des créditistes-ті құрды.

The Canadian social credit movement was largely an out growth of the Alberta Social Credit Party, and the Social Credit Party of Canada was strongest in Alberta during this period. In 1932, Baptist evangelist William Aberhart used his radio program to preach the values of social credit throughout the province. He added a heavy dose of fundamentalist Christianity to C. H. Douglas' monetary theories; as a result, the social credit movement in Canada has had a strong social conservative tint. The party was formed in 1935 as the Western Social Credit League. It attracted voters from the Progressive Party of Canada and the United Farmers movement. The party grew out of disaffection with the status quo during the Great Depression, which hit the party's western Canadian birthplace especially hard. It can be credited both for the creation of this party and the rise of the social democratic Co operative Commonwealth Federation, forerunner of today's New Democratic Party. In the party's first federal election in 1935, it only ran candidates in Western Canada. It won 17 seats, of which 15 were in Alberta where it won over 46% of that province's popular vote. In 1945, Solon Low alleged there was a conspiracy of Jewish bankers behind the world's problems, and in 1947, Norman Jaques, the Socred Member of Parliament for Wetaskiwin, read excerpts of The Protocols of the Elders of Zion into the parliamentary Hansard. Low repudiated anti Semitism in 1957 following a trip to Israel after which he made speeches supporting the Jewish state. the Alberta Social Credit Party won the 1935 provincial election, Even believed party politics was corrupt and that the party system should be abolished and replaced by a "union of electors" who would compel elected officials to follow the popular will. The Union also favoured a more orthodox application of social credit economic theory, something that the western based Social Credit movement had begun to move away from under the influence of Alberta premier Ernest Manning. This led to tensions with the national party and Even initially opposed the creation of a national Social Credit Party. Réal Caouette, a member of the Union des électeurs, won a 1946 by election as a Social Credit MP and ran, unsuccessfully, for re election as a Union des électeurs candidate in the 1949 federal election. In 1958, Caouette disagreed with Even, Côté Mercier and the increasingly hostile attitude of the Union des électeurs towards elections and party politics. He founded the Ralliement des créditistes which won recognition as the Quebec wing of the national Social Credit party.

Онтарио

Union des électeurs философиясы 1950 жылы Рон Гостик басқаратын Онтарио сайлаушылар одағының құрылуына түрткі болды, ол Онтарио әлеуметтік несие лигасына қарсылас ретінде құрылды. Олар алғаш рет 1948 жылғы провинциялық сайлауда «Сайлаушылар одағы» деген атпен кандидаттарды тікелей ұсынды. Евеннің көзқарастары ұлттық әлеуметтік несие партиясы ішінде әлеуметтік несие негізінде сайлауға қатысу ма, әлде «бейтарап» Сайлаушылар одағының туын көтеру ма, деген пікірталас тудырды. 1952 жылғы провинциялық сайлауда В.А.К. Беннет басқаратын әлеуметтік несие партиясы сайлауда көптеген орындарды жеңіп алды (кооперативтік Комонвелл федерациясын бір орынмен басып озды). Партия 1962 жылғы сайлауда Парламентке оралып, 30 депутатты сайлады, бұл олардың ең көп саны болды. Кауэтт пен тағы 25 кредитист Квебек провинциясынан сайланды, бірақ Канаданың қалған бөлігінен, оның ішінде Альберта штатының Ред-Дир қаласынан Томпсон сияқты, тек төрт депутат сайланды. Альбертаның премьер-министрі Мэннинг федералды либералдар мен прогрессивті консерваторлардың (ПК) солға қарай бет бұруынан алаңдады. Ол Томпсонды ПК-мен бірігу туралы келіссөздер жүргізуге ынталандырды. Келіссөздер сәтсіз аяқталды, ал 1967 жылдың наурыз айында Томпсон Альберта мен Британдық Колумбиядағы провинциялық бөлімдерінен партияға қолдаудың жетіспеуін айтып, көшбасшылық лауазымынан кетті. Күзде Бад Олсон либералдарға қосылды. Мэннинг пен ПК басшысы Роберт Стэнфилдтің қолдауымен Томпсон ПК-ға өтті. 1968 жылдың маусым айында өткен федералды сайлауда ол Ред-Дирде ПК-ның үміткері болып сайланды. Александр Белл Паттерсон партияның қалдықтарына жетекшілік етуге тағайындалды. 1968 жылғы сайлауда әлеуметтік несие партиясы қалған үш орынын жоғалтты. Бұл партия ішіндегі жанжалдарға, Мэннингтің ПК-мен бірігуге шақыруына, Томпсон мен Олсонның партиядан кетуіне және бүкіл Канада бойынша «Трюдомания» толқынына байланысты болды. Ұлттық партия президенті Герб Брух Паттерсонның Сокредтердің Парламентте Роберт Стэнфилдтің ПК-сын қолдайтыны туралы нақты ұстаным білдіруден бас тартуы партияның жеңіліске ұшырауына себеп болды деді. Паттерсон партияның 1958 жылғы сайлаудағы Дифенбейкердің үлкен жеңісінен кейін қайта жандануға қабілетті екеніне сенім білдірді, Квебек провинциясындағы кредитистердің күшін атап өтті және екі партияның қайта бірігуіне үміттенді. Алайда партия ағылшын тілді Канадада енді ешқандай орын жеңіп ала алмады.

The Union des électeurs philosophy inspired an Ontario group, the Union of Electors led by Ron Gostick, to form in 1950 as a rival to the Ontario Social Credit League. It first ran candidates in the 1948 provincial election under the "Union of Electors" label. Even's views also led to a debate within the national Social Credit Party about whether to continue to run on a Social Credit basis or under the "non partisan" Union of Electors banner. In the 1952 provincial election, the Social Credit party under W. A. C. Bennett won a plurality of seats (defeating the Co operative Commonwealth Federation by one seat) in the election. The party returned to Parliament in the 1962 election, electing 30 members, its highest ever seat total. Caouette and 25 other créditistes were elected from Quebec, however it only elected four MPs from the rest of Canada, including Thompson in Red Deer, Alberta. Alberta Premier Manning was becoming concerned with the perceived leftward trajectory of the federal Liberals and Progressive Conservatives (PCs). He encouraged Thompson to begin talks with the PCs about a merger. Negotiations failed and in March 1967, citing lack of support for the party from its provincial wings in Alberta and British Columbia, Thompson resigned as leader. In the fall Bud Olson left to join the Liberals. With the support of both Manning and PC leader Robert Stanfield, Thompson crossed the floor to the PCs. He sought and won the PC nomination in Red Deer when the June 1968 federal election was called. Alexander Bell Patterson was named acting leader of the remains. In the 1968 election, Social Credit lost its remaining three seats. This was due to its internal turmoil, Manning's call to merge with the PCs, the defections of Thompson and Olson, and the wave of Trudeaumania across Canada. National party president Herb Bruch said Patterson's refusal to take a clear stand on whether the Socreds would support Robert Stanfield’s PCs in Parliament was a contributing factor in the party's defeat. Patterson expressed confidence that the party could return as it had after the Diefenbaker sweep in the 1958 election, noting the strength of the Créditistes in Quebec, and expressed hope that the two parties would be reunited. The party, however, would never win another seat in English Canada.

Қайта бірігу

1971 жылы Ralliement des créditistes және ағылшын-канадтық Social Credit партиясы Халл Аренасында бірлескен басшылық конференциясын өткізді. Екі партия «Әлеуметтік несие» деген атпен бірыңғай ұлттық партия болып бірікті, ал Кауэт бірінші раундта басшылыққа ие болды. 1972 жылғы сайлауда «Әлеуметтік несие» партиясы 15 мандатты жеңіп алды – барлығы Квебек облысынан – және жалпы дауыс берудің 7,6 пайызын құрады. Маннинг 1970 жылы Канада Сенатына тағайындалды – бұл органға қызмет еткен алғашқы және (соңғы) «Сокред» болды. Паттерсон 1972 жылғы сайлауда Прогрессивті консервативті партиядан Парламентке қайта оралды.

Төмендеу: 1973-1980 жылдар

1970 жылғы Квебек сайлауындағы шағын жетістікке қарамастан, партияның провинциялық бөлімі үнемі ішкі дау-жанжалдармен ауналып, ақырында екі топқа бөлінді: бірін Камил Самсон, екіншісі Арманд Бойс жетекшілік етті. 1973 жылдың 4 ақпанында бұрынғы федералды либералдық кабинет министрі Ивон Дюпуи Квебек кредитшілер жиналысының төрағасы болып сайланды, бірақ 1973 жылғы провинциялық сайлауда Сент-Жан округінен өте алмады және партия 12 мандаттың тек екеуін ғана сақтап қалды. Қысымға ұшырап, мандатсыз қалған Дюпуи 1974 жылдың 5 мамырында төрағалықтан бас тартты. 1974 жылғы федералды сайлауда Квебектегі әлеуметтік кредит партиясының машинасы күйрей бастады. Кауэт қарғалыдан жарақат алғаннан кейін сауығып, партияны белсенді түрде басқара алмады. Ол сөйлей бастағанда, Кауэт өзінің үгітін либералдар емес, торилер мен Жаңа демократиялық партияға шоғырландырды, тіпті либералдар Квебектегі әлеуметтік кредиттердің басты қарсыласы болса да. Сайлауға екі апта қалғанда Кауэт парламенттік фракцияға көктемде басшылық лауазымынан кететінін хабарлады. Партиялық митингтерге келетін көрермендер азайып, қарттап барады. Партия ішіндегі жанжалдар күшейді, Квебектегі кейбір округтерде екі әлеуметтік кредиттік үміткер болды, ал басқаларында – партияның Левис бекінісінде – мүлде жоқ еді. Көптеген әлеуметтік кредит депутаттары қайта сайлану үшін тек өз күштеріне сүйеніп, үгіт материалдарында партияны немесе оның басшысын айтпады. Кауэттің ауруы кезінде олардың депутаттары Прогрессивті консерваторлармен келісім жасады деген қауесет Квебектегі партияның қолдауын әлсіретті. Сокредтер 11 мандат жеңіп алды, бұл науқанды қиындықтармен өткергеніне қарамастан, жетістік деп есептелді, бірақ Халық палатасында ресми партия мәртебесіне ие болу үшін қажетті 12 мандаттан бір кем болды. Сокредтер тәуелсіз депутат Леонард Джонсты партияға қосылуға көндіруге тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады және ресми партия ретінде танылуға ұмтылды. Халық палатасының спикері Либералдық үкіметтің келісімімен партияны тану туралы шешім қабылдады.

Despite a modest success in the 1970 Quebec election, the provincial wing of the party was wracked continually by internal divisions, eventually splitting into two factions, one led by Camil Samson and the other by Armand Bois. On February 4, 1973, former federal Liberal cabinet minister Yvon Dupuis was elected leader of the Ralliement créditiste du Québec, but failed to win his riding of Saint Jean in the 1973 provincial election, and the party only retained two of their 12 seats. Under pressure and without a seat, Dupuis resigned the leadership on May 5, 1974. In the 1974 federal election, the Social Credit Party machine in Quebec began to fall apart. Caouette was recovering from a snowmobiling accident and was unable to actively lead the party. When he was able to speak, Caouette focused his campaign on the Tories and the New Democratic Party instead of the Liberals, even though the Liberals were Social Credit's main competitor in Quebec. Two weeks before the election was called, Caouette had informed the parliamentary caucus that he would resign as leader in the fall. Party rallies faced declining, aging audiences. Feuding within the party had accelerated and some ridings in Quebec had two Social Credit candidates, while others — including the party's Lévis stronghold — had none. Many Social Credit MPs ran for re election on their own strengths, making little mention of the party or its leader in their campaign materials. The party's support in Quebec was undermined by rumours that its MPs had made deals with the Progressive Conservatives during Caouette's illness. The Socreds won 11 seats, which was considered a success in light of the divisions that plagued their campaign, but was one short of the 12 seats needed for official party status in the House of Commons. The Socreds failed in their attempts to convince Independent MP Leonard Jones to join their party and the Socreds made attempts to get recognition as an official party. The Speaker of the House of Commons, with approval from the Liberal government, decided to recognize the party.

Басшылықтың ығы-зығысы

Партияның құлдырауы 1976 жылы Кауэттің партия басшылығынан кеткеннен кейін күшейді. 16 қыркүйекте инсульт алғаннан кейін ол ауруханаға түсті және сол жылдың соңында қайтыс болды. Партия өзінің басшылық конференциясын 1976 жылғы 6-7 қарашада Оттавадағы Азаматтық орталықта өткізді. Бұл жолы делегаттардың 85 пайызы Квебектен келді. 32 жастағы Андре Жиль Фортин Лотбиньерден сайлаудың екінші турында жеңіске жетті. Фортин жас және динамикалық бейне жасады, бірақ дәстүрлі әлеуметтік кредит экономикалық теориясын және шағын бизнесті қолдауды насихаттады. Фортин 1977 жылғы 24 маусымда автокөлік апатында қайтыс болды, басшылық қызметін тек сегіз ай атқарғаннан кейін. Реалдың ұлы Жиль Кауэтт Фортиннің өлімінен бес күн өткен соң, партияның міндетін атқарушы басшысы болып тағайындалды. 1978 жылы Сокредтер партияны Квебектен тыс жерлерде жандандыру мақсатында Лорн Резновскиді басшылыққа сайлады. Ағылшын тілінде сөйлейтін Манитобалық Резновски 1978 жылғы 16 қазанда өткен қосымша сайлауда өзін үміткер ретінде ұсынды және Сент-Бонифас округінде 2,76 пайыз дауыс алып, өте нашар нәтиже көрсетті. Ол осыдан кейін көп ұзамай отставкаға кетті және оның орнына Чарльз Артур Готье міндетін атқарушы басшы болып тағайындалды.

Ройдің басшылығы

Халыққа танымал провинциялық кредитист Фабиен Рой 1979 жылғы сайлауға дейін Әлеуметтік кредит партиясын басқаруға таңдалды. Рой басшылығымен партия үш жыл бұрын Квебек үкіметіне айналған сепаратистік Parti Québécois-тің жасырын қолдауына ие болды. Әлеуметтік кредит сепаратистік және ұлтшыл дауысты біріктіруге тырысты: оның сайлау кампаниясын бастау митингісінде Канада тулары болмады, ал партияның ұраны «Біздің кезегіміз» («C'est à notre tour») болды, ол «Gens du pays» атты танымал сепаратистік әнұранын еске түсірді, оның ішінде «C'est à votre tour de vous laisser parler d'amour» деген хор бар. Партия өзінің бағдарламасын конституциялық өзгерістерге негіздеді, федералды үкіметтің ешқашан қолданылмаған провинциялық заңнаманы қабылдамау құқығын жою үшін күресуге уәде берді және әрбір провинцияның «Канада ішінде өз тағдырын өзі анықтау құқығы бар» екенін мәлімдеді. Жиль Кауэтт «Сокредке маскировкаланған PQ жақтастары» деп атағандарды ашық сынады. Кауэтт Конфедерацияның рухы мен әріптеріне сәйкес жұмыс істегісі келетінін айтып, «Біз көпірлерді өртеп тастамайық. Ralliement des créditistes-тің сепаратист болу уақыты емес, керісінше, Канада ішінде француз мәдениетін мойындату уақыты келді» деді. Кауэтт француз Канадасының Конфедерация ішіндегі мүдделерін басқа тоғыз провинциямен серіктестік негізінде тану үшін күресетінін айтты, «бірақ егер бұл серіктестік орнатылмаса, Квебектегі ең жақтас сепаратист болармын». Партия PQ танымал болған аймақтарда дауыс жинады, бірақ дәстүрлі Socred күші бар аймақтарда қолдауын жоғалтты. Нәтижесінде Socred фракциясы жартысына дейін қысқартылды, он бір орыннан алты орынға дейін, және 1974 жылғы сайлаумен салыстырғанда халықтың дауыс беруі аздап төмендеді.

Кларк азшылық үкімет

Джо Кларктың прогрессивті консервативтері 1979 жылғы федералды сайлаудан кейін азшылық үкімет құрды. Сокредтер Торилерге Төменгі палатада көпшілікке ие болу үшін жеткілікті орын берді. Кларк, алайда, көпшілікке ие болғандай билік ететінін мәлімдеді және шағын Әлеуметтік несие партиясына партияның ресми мәртебесін беруден немесе оның дауыстарын алу үшін партияға жеңілдіктер жасаудан бас тартты. Кларк Лотбиньерден шыққан бір Сокред депутаты Ричард Жанельді үкіметтік фракцияға өтуге көндірді. 1979 жылдың желтоқсанында Әлеуметтік несие партиясының қалған бес мүшесі консерваторлардан келіспеушілік тудырған газ салығынан түскен түсімдерді Квебекке бөлу үшін бюджетті түзетуді талап етті. Кларк бас тартты, ал Сокредтер сенімсіздік дауысына қатыспады. Бірнеше консервативтік партия мүшелерінің дауыс беруге қатыса алмауымен бірге бұл үкіметтің құлауына әкелді. Рой 1968 жылы Лестер Б. Пирсон үкіметіне сенімсіздік білдіру туралы ұсыныста партияны дауыс беруден бас тартуға мәжбүр еткен сол кездегі көшбасшы Реал Кауэттің бұрынғы тәжірибесіне сілтеме жасады. Бірақ оның осылай істеуі апатты және ақырында қорқынышты қателік болып шықты. 1968 жылғы парламенттің құрамы Пирсонға сенімсіздік білдіру туралы ұсыныстың сәттілікке жетуіне көп мүмкіндік бермеген еді (және Кауэттің дауыс беруден бас тартуы оның сәттілікке жетуіне толыққанды кедергі келтірді), ал 1979 жылғы парламенттегі есептесулер жеткілікті түрде тар болды. Егер Сокредтер үкіметті қолдаған болса және тіпті бір прогрессивті консервативті депутат қатысқан болса, сенімсіздік туралы ұсыныс тең түсіп, спикердің шешуші дауысымен жеңіліске ұшырар еді. Сонымен қатар, партияның екі негізгі қолдау базасы да дауыс беруден бас тартуға наразылық білдірді: Квебек ұлтшылдары Сокредтерді провинцияның мүдделерін тиімді қорғамайтындықтан сынға алды, ал әлеуметтік консерваторлар партияның бұрынғы премьер-министр Пьер Трюдоға, Кларк үкіметі құлағанға дейін Либералдық партияның басшысы лауазымынан кетуді жоспарлаған, билікке қайта оралу жолын ұсынғанына ашуланды. 1980 жылғы сайлауда Сокредтердің халықтан алған дауысы 1,7 пайызға дейін төмендеді және олар қалған орындарынан айырылды. Квебектің Фронтенак округіндегі Әлеуметтік несие партиясының үміткерінің қайтысы осы округтегі сайлауды 1980 жылдың 24 наурызына кейінге шегерді. Фабиен Рой осы қосымша сайлауда Төменгі палатаға қайта оралуға тырысты, бірақ Либералдық партияның үміткерінен жеңілді. Рой 1980 жылдың 1 қарашасында партия басшысы лауазымынан кетті. Бұдан кейін партия ешқашан Төменгі палатада орын жеңіп алмады, тіпті оған жақындамады.

Joe Clark's Progressive Conservatives formed a minority government after the 1979 federal election. The Socreds had just enough seats to give the Tories a majority in the House of Commons. Clark, however, declared that he would govern as if he had a majority and refused to grant the small Social Credit caucus the official party status it wanted or make concessions to the party in order to gain its votes. Clark convinced one Socred MP, Richard Janelle from Lotbinière, to cross the floor and join the government caucus. In December 1979, the remaining five members of the Social Credit caucus demanded that the Conservatives amend their budget to allocate the controversial gas tax revenues to Quebec. Clark refused and the Socreds abstained in a vote on a motion of non confidence, which, along with several Conservative party members not being able to attend the vote, caused the government to fall. While Roy cited a prior precedent in then leader Réal Caouette having the party abstain in a motion of non confidence in the government of Lester B. Pearson in 1968, his doing the same would prove to be a disastrous and, ultimately, fatal miscalculation. Whereas the make up of the 1968 parliament had been such that the motion of non confidence in Pearson had little realistic chance of succeeding (and Caouette's abstention definitively ended any chance of it doing so), the margins in the 1979 parliament were sufficiently tight that, had the Socreds supported the government and even one of the absent Progressive Conservative MPs been present, the motion of non confidence would have tied on votes and, according to tradition, been defeated by the speaker's casting vote. Moreover, both of the party's major bases of support were alienated by the abstention, with the Quebec nationalist faction seeing Socreds as being ineffective at representing the province's interests, and the social conservative faction being enraged that the party had effectively offered former prime minister Pierre Trudeau, who had intended to resign as Liberal Party leader until Clark's government fell, a route back into power. In the 1980 election the Socreds' popular vote fell to 1.7 percent, and it lost its remaining seats. The death of the Social Credit candidate in the riding of Frontenac, Quebec, resulted in the postponement of the election in that riding to March 24, 1980. Fabien Roy sought to return to the House of Commons in that by election, but lost to the Liberal candidate. Roy resigned as leader on November 1, 1980. The party would never again win a seat in the House of Commons, or even come close to doing so.

Сайлау нәтижесі (1935-1988)

(Бұл нәтижелерге 1940 жылғы сайлаудағы «Жаңа демократия» кандидаттары кіреді, бірақ «Union des électeurs», тәуелсіз әлеуметтік несие кандидаттары немесе «Ralliement des créditistes» кірмейді.) Сайлау Партия жетекшісі Ұсынылған кандидаттар саны Жеңілген орын саны +/- көрсеткіш Жалпы дауыс саны Халық дауысының % 1935 Уильям Аберхарт (де-факто) 46 17 3-орын 180 679 4.10% 1940* В. Д. Херридж/Дж. Х. Блэкмор 29 7 4-орын 119 345 2.59% 1945 Солон Лоу 93 3 4-орын 212 220 4.05% 1949 28 3 4-орын 135 217 2.31% 1953 72 5 4-орын 305 551 5.42% 1957 114 4 4-орын 434 312 6.57% 1958 82 19 4-орын 188 356 2.58% 1962 Р. Н. Томпсон 226 30 3-орын 893 479 11.60% 1963 224 6 3-орын 940 703 11.92% 1965** 86 19 5-орын 282 454 3.66% 1968** А. Б. Паттерсон 32 5 5-орын 68 742 0.85% 1972*** Реал Каует 164 15*** 4*** 730 759 7.55% 1974 152 4 4-орын 481 231 5.06% 1979 Фабиен Рой 103 5 4-орын 527 604 4.61% 1980 81 6 4-орын 185 486 1.70% 1984 Кен Свеигард 51 9-орын 16 659 0.13% 1988 Харви Лейсон 9 12-орын 3 407 0.03% * 1940 жылғы сайлауда Канаданың АҚШ-тағы бұрынғы елшісі В. Д. Херридж 17 үміткерден тұратын топты басқарды (оның ішінде партия жетекшісі Блэкмор және Луис Эвен сияқты әлеуметтік несие жақтастары) «Жаңа демократия» деп аталатын ақша реформасы партиясының мүшелері ретінде. Бұл реформаларды Әлеуметтік несие қозғалысы қолдады. «Жаңа демократия» 17 үміткерді ұсынды, 73 083 дауыс алды (1.59%) және 3 орын жеңді (Роберт Фэр, Уолтер Фредерик Кул және Блэкмор – барлығы «Жаңа демократия» кандидаттары ретінде қайта сайлануға үміткер әлеуметтік несие депутаттары). Тоғыз орынға әлеуметтік несие туымен жарысқан кандидаттар қатысты, олар 46 271 дауыс (1%) алды, олардың 7-сі сайланды. Херридж парламентте орын ала алмады және 3 «Жаңа демократия» депутаты 7 мүшелі әлеуметтік несие депутаттарына қосылды, Блэкмордың басшылығымен, жалпы саны 10 депутаттан тұратын фракция құрылды. Сайлаудан кейін біріктірілген фракция «Жаңа демократия» деп аталды; партияның 1944 жылғы ұлттық съезі «Әлеуметтік несие» деген атауға қайта оралуға дауыс берді. ** 1965 және 1968 жылғы сайлауларда Квебек әлеуметтік несие жақтастары жеке-жеке «Ralliement des créditistes» ретінде жарысты, сәйкесінше 9 және 15 орын жеңді. *** Квебек негізделген «Ralliement des créditistes», 1968 жылы 14 орын жеңіп, 4-орынды иеленген болатын, ұлттық «Social Credit» партиясымен қайта бірігіп, оны негізінен басып алды. Партия 1972 жылы және одан кейін жеңген барлық орын Квебекте болды. 1972 жылғы нәтижелерді «Ralliement»-тің 1968 жылғы нәтижелерімен салыстырғанда, тек 1 орынға өсім және халық дауысының 2,27 пайыздық пунктке өсуі байқалады, ал орын өзгеріссіз қалды.

(These results include New Democracy candidates in the 1940 election but does not include those for Union des électeurs, Independent Social Credit candidates, or the Ralliement des créditistes.) Election Party leader # of candidates nominated # of seats won +/ standing # of total votes % of popular vote 1935 William Aberhart (de facto) 46 17 3rd 180,679 4.10% 1940* W. D. Herridge/J. H. Blackmore 29 7 4th 119,345 2.59% 1945 Solon Low 93 3 4th 212,220 4.05% 1949 28 3 4th 135,217 2.31% 1953 72 5 4th 305,551 5.42% 1957 114 4 4th 434,312 6.57% 1958 82 19 4th 188,356 2.58% 1962 R. N. Thompson 226 30 3rd 893,479 11.60% 1963 224 6 3rd 940,703 11.92% 1965** 86 19 5th 282,454 3.66% 1968** A. B. Patterson 32 5 5th 68,742 0.85% 1972*** Réal Caouette 164 15*** 4th*** 730,759 7.55% 1974 152 4 4th 481,231 5.06% 1979 Fabien Roy 103 5 4th 527,604 4.61% 1980 81 6 4th 185,486 1.70% 1984 Ken Sweigard 51 9th 16,659 0.13% 1988 Harvey Lainson 9 12th 3,407 0.03%

* In the 1940 election, former Canadian ambassador to the US W. D. Herridge led a group of 17 candidates (including some Social Credit incumbents such as party leader Blackmore and prominent social crediters such as Louis Even) as members of a monetary reform party called New Democracy, which was endorsed by the Social Credit movement. New Democracy ran 17 candidates, received 73,083 votes (1.59%), and won 3 seats (Robert Fair, Walter Frederick Kuhl, and Blackmore – all of whom were incumbent Social Credit MPs running for re election as New Democracy candidates). Nine seats were contested by candidates who ran under the Social Credit banner – they received 46,271 votes (1%), and 7 of them were elected. Herridge failed to win a seat in Parliament and the 3 New Democracy MPs joined the 7 member Social Credit MPs the House of Commons, under Blackmore's leadership, with a caucus seat total of 10 members. After the election, the combined caucus was known as New Democracy; the party's national convention in 1944 voted to revert to the name Social Credit. ** In the 1965 and 1968 elections, Quebec social crediters ran separately as the Ralliement des créditistes winning nine and fifteen seats, respectively. *** The Quebec based Ralliement des créditistes, which had won 14 seats in 1968 and was the 4th place party, reunited with the national Social Credit party, essentially taking it over. All seats won by the party in 1972 and subsequently were in Quebec. When the 1972 results are compared to the Railliement's 1968 results there is only a gain of 1 seat and an increase in the popular vote of 2.27 percentage points and no change in place.

Қайта жаңғыртуға тырысу

2006 жылдан 2009 жылға дейін Торонто қаласынан шыққан әкелер құқығын қорғайтын белсенді және 2000 жылы Канадалық әрекет партиясынан кандидат болған Уэйн Кук, Канаданың ұлттық Әлеуметтік несие партиясын қайта жандандыруға тырысты. Оның әрекеті, тобының Канада сайлау комиссиясында тіркелген саяси партия болуына жеткілікті қолдау табуға мүмкіндік бермеді, және топ 2008 жылғы федералды сайлауда ресми немесе бейресми түрде кандидаттарды тіркемеді. 2009 жылдың маусым айында ол өзінің тіркелмеген Канаданың Әлеуметтік несие партиясы таратылатынын жариялады және барлық мүшелерін Канаданың Христиандық мұра партиясына қосылуға шақырды. Федералды партияның тарауынан кейін, бірнеше шағын маргиналды партиялар Әлеуметтік несие экономикалық саясатын ілгерілетуге тырысты, бірақ Әлеуметтік несие партиясымен байланысты әлеуметтік консерватизмді жақтамады. Джон Турмель, ең көп сайлауға қатысқан және ең көп сайлауда жеңілген адам ретінде Гиннестің рекордтар кітабына енген, Әлеуметтік несие ақша теориясының жақтаушысы және 1993 жылғы федералды сайлауда Әлеуметтік несие стиліндегі экономикалық платформада 80 кандидатты тіркеген Канаданың Аболиционист партиясын құрды. Партия 1996 жылы таратылды. (Турмель сонымен қатар 1980-ші жылдардың басында, Әлеуметтік несие партиясынан қуылғаннан кейін, қысқа ғұмырлы Христиандық несие партиясын құрды.) Бұрынғы Әлеуметтік несие партиясынан кандидат болған Джозеф Табергер құрған Канада партиясы да 1993 жылғы сайлауда Әлеуметтік несие ықпалымен ақша реформасы платформасында кандидаттарды тіркеді. Оның көптеген мүшелері Әлеуметтік несиеге ықпал еткен Ақша және экономикалық реформа комитетінің (COMER) мүшелері болды. 1997 жылы Канада партиясы солшыл экономикалық ұлтшыл Канадалық әрекет партиясымен бірікті, ол Әлеуметтік несие партиясы болмаса да, COMER және Канада партиясының ықпалымен қалыптасқан ақша реформасы саясатын қабылдады.