Кіріспе
Америкалық шоумен Сэм Пэтч (1799 – 13 қараша 1829; кейбір дереккөздер оның 1807 жылы туғанын күмәнданады) "Джерсиден секіруші", "Батыл янки" немесе "Янки секірушісі" атымен танылды. 1829 жылы Ниагара шарлауының түбінде Ниагара өзеніне биік платформадан сәтті секіргеннен кейін ол алғашқы танымал американдық қауіпке толы әрекеттер жасаушы болды.
Sam Patch (1799 – November 13, 1829; some sources believed his birth year to be 1807) was known as "The Jersey Jumper", "The Daring Yankee", or the "Yankee Leaper" became the first famous American daredevil after successfully jumping from a raised platform into the Niagara River near the base of Niagara Falls in 1829.
Ерте өмір
Сэм Пэтч Майо Гринлиф Пэтч пен Абигейл МакИнтайрдың ұлы болып дүниеге келді және Молли, Гринлиф, Набби, Самуил (сәби кезінде қайтыс болды), Самуил және Исак бар отбасының бесінші баласы болды. Ол бала кезінде мақта тоқыма фабрикасында жұмыс істей бастады. Жұмыстан бос уақытында ол диірмен бөгетінен секіріп, басқа балаларды көңіл көтерумен болды. 20 жасқа келгенде, ол Нью-Джерси штатының Патерсон қаласындағы фабрикада жұмыс істеді және одан да биік жерлерден секіріп жатты. Ол өзінің кеңінен жарнамаланған тәжірибелерімен көп адамды қызықтыра бастады. 1827 жылдың 30 қыркүйегінде оның "Кейбір нәрселерді де, басқаларын да жасай беруге болады" деген с логоны бүкіл елде кең таралды.
Рочестер
Көп ұзамай Патч Нью-Йорк штатының Рочестер қаласына барып, Геннеси өзенінің 94 фут (29 метр) биіктігіндегі шарлауына қарсы тұрды. 1829 жылғы 6 қарашада, жұма күні, шамамен 7 000-8 000 көрерменнің алдында Патч шарлаудың ортасындағы жартасқа шықты. Ол алдымен құламадан аюдың баласын лақтырып жіберді, ал бала қауіпсіз жағаға жүзіп жетті. Содан кейін Патч аюдан кейін сәтті секірді. Жергілікті дін қызметкерлері мен газеттер оны секіруге итермелеген көпшілікті кінәлауға асықты және оның өліміне жауапкершілікті оларға жүктеді. Оның қабірінің үстіне ағаш тақтайша (қазір жоқ) орнатылды. Онда: "Міне, Сэм Пэтч жатыр – Міне сондай атақ!" деп жазылған. "Drunk History" телехикаясы 4-ші маусымның 2-ші эпизодында, "Легендалар" атты бөлімінде Сэм Пэтчтің оқиғасын көрсетті, оны актер және комедияшы Кайл Муни сомдады. Канадалық музыкант Тим Кингсбери музыкалық жобасы үшін Сэм Пэтч есімін қабылдады. Сэм Пэтч – Рочестер аймағының су жолдары бойынша экскурсиялар ұсынатын Эри каналының пакеттік кемесінің көшірмесіне берілген атау.
Әдебиеттік сілтемелер
"Сэм Пэтчтің қауіпті секірісі" – Сэмюэл Хопкинс Адамстың "Бабалар әңгімелеріндегі" әңгімесі. Бұл Пэтчтің соңғы секірісі күнінің куәгердің баяны бойынша құрастырылған нұсқасы. Адамс осы әңгімені нақты куәгердің баянына негіздегені немесе оны тарихи ойдан туған шығарма ретінде жазғаны белгісіз. Патч Хоторн мен Мелвиллдің шығармаларында "батыл адамгершілік қаһарман" ретінде бейнеленеді, сондай-ақ Уильям Карлос Уильямстың "Патэрсон" поэмасында да кездеседі. Патч пен оның аюының басынан өткен оқиғалары, аюдың өзі баяндайтындей, Уильям Гетцтің "Сэм Пэтч: Секіріп жүретін адамның балладасы" (Нью-Йорк: Франклин Уоттс, 1986) атты пикарескалық романында келтірілген.