Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Канад саясаткері
Canadian politician
Кэтрин София Каллбек (Catherine Sophia Callbeck, 25 шілде 1939 жылы туған) – Канаданың зейнеткер саясаткері және Принс-Эдвард аралы университетінің қазіргі, тоғызыншы канцлері. Ол 1993-1996 жылдар аралығында Принс-Эдвард аралының 28-ші премьер-министрі болды, Канада тарихындағы үшінші әйел премьер-министр және жалпы сайлауда жеңіске жеткен алғашқы әйел (алғашқы әйел премьер-министр, Британдық Колумбияның Рита Джонстон партия төрағасы болып сайланғаннан кейін премьер-министр болды, бірақ кейін өткен сайлауда жеңіліске ұшырады; екіншісі, Солтүстік-Батыс территориялардың Нелли Курнойя, партиялық емес келісім үкімет сайлауынан кейін заң шығарушылардың дауысымен премьер-министр болып сайланды). Ол 1997 жылдан 2014 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Канада Сенатының мүшесі болды.
Catherine Sophia Callbeck (born July 25, 1939) is a retired Canadian politician and the current and ninth Chancellor of the University of Prince Edward Island. She was the 28th premier of Prince Edward Island from 1993 to 1996, the third female premier in Canadian history, and the first to win a general election (the first female premier, Rita Johnston of British Columbia, became premier after winning the party leadership but lost the subsequent election; the second, Nellie Cournoyea of the Northwest Territories, was elected premier by MLAs following a non partisan consensus government election). She was subsequently a member of the Senate of Canada from 1997 until her retirement in 2014.
Ерте өмір және мансап
Callbeck, Принс-Эдвард аралының Орталық Бедеке қаласында, Ральф Р. Callbeck және Рут Кэмпбеллдің қызы ретінде дүниеге келді. Ол 1960 жылы Маунт-Эллисон университетінен коммерция бакалавры, ал 1962 жылы Далхаузи университетінен білім беру бакалавры дәрежесін алды. Сиракуза университетінде бизнес-администрация бойынша аспирантура курстарын оқыды. Каллбек Нью-Брансуик және Онтариода бизнес пәнінің мұғалімі болды, содан кейін аралға оралып, отбасылық бөлшек сауда бизнесіне қатысты.
Callbeck was born in Central Bedeque, Prince Edward Island, the daughter of Ralph R. Callbeck and Ruth Campbell. She received a Bachelor of Commerce degree from Mount Allison University in 1960 and a Bachelor of Education degree from Dalhousie University in 1962. She took post graduate courses in business administration from Syracuse University. Callbeck was a business teacher in New Brunswick and Ontario before returning to the island to enter the family retail business.
Принс-Эдвард аралының премьер-министрі
1993 жылдың қаңтар айында Каллбек провинциялық саясатқа оралып, Принс-Эдвард аралы либералдық партиясының төрағалығына сәтті үміткер болып, 25 қаңтарда премьер-министр болып тағайындалды. Оның басшылығымен либералдар 1993 жылғы провинциялық сайлауда жеңіске жетті, осылайша ол Канададағы саяси партияның алғашқы әйел басшысы болып, партиясын жалпы сайлауда жеңіске жеткізді. Каллбек премьер болып тұрғанда провинцияның ең маңызды үш мемлекеттік лауазымын да әйелдер атқарды: Елизавета II – Принс-Эдвард аралының монархі, Марион Рид – лейтенант-губернатор, ал Патрисия Мелла – ресми оппозицияның жетекшісі. Сонымен қатар, Принс-Эдвард аралының Заңнамалық Ассамблеясындағы ең жоғары екі лауазымды Каллбек өкілеттігі кезінде әйелдер атқарды: Нэнси Гуптилл – Заңнамалық Ассамблеяның спикері, ал Элизабет Хабли – спикердің орынбасары. Каллбектың қызмет ету кезеңі маңызды жетістіктермен ерекшеленді. Тамақ өңдеу, өндіріс, ғарыш және ақпараттық технология салаларына жаңа инвестициялардың нәтижесінде 1993-1996 жылдар аралығындағы экономикалық өсім Канадада екінші орында тұрды. Облыста жұмыс істейтін адамдардың саны рекордтық деңгейге жетті. Жұмыссыздық деңгейі жеті пайызға төмендеді, бұл Канаданың кез келген провинциясы үшін ең үлкен төмендеу көрсеткіші болды. Каллбек үкіметі билікке келгеннен кейін жоғары бюджет тапшылығын бақылауға алуға уәде берді. Оның алдыңғы басшысы кезінде тапшылық 89 миллион долларға дейін өскен еді. Экономиканың күшеюіне байланысты түсімдердің артуы және ұлттық есептеу фирмасы елдегі ең агрессивті тапшылықты қысқарту стратегиясы деп атаған арқасында Каллбек үкіметі 1995-1996 жылдары бюджеттің артығын қамтамасыз етті. Бұл он жыл ішіндегі алғашқы бюджеттік артық болды. Дегенмен, бюджеттік артыққа қол жеткізу саяси құнысыз болған жоқ. Мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын төмендету мемлекеттік қызметкерлердің кәсіподақтары тарапынан кеңінен қарсылыққа ұшырады, бірақ жұмыс орындары қысқартылмады. Басқа да жетістіктер де болды. Жаңа Брансуикпен электр энергиясы туралы жаңа келісім электр энергиясының құнының төмендеуіне әкелді. Қалдықтарды басқарудың жаңа жобасы Принс-Эдвард аралын қалдықтарды полигонға тастау көлемін азайту бойынша Канада көшбасшысы етіп бекітті. Каллбектың әлеуметтік бағдарламаларды күшейтуге берген уәдесіне сәйкес денсаулық сақтау және білім беру салаларына жаңа инвестициялар жасалды. Маңызды реформалар жүргізілді. Муниципалитеттердің бірігуі провинцияның ірі муниципалитеттеріндегі қайталау мен араласуды азайтты. Мемлекеттік ведомстволардың, агенттіктердің және мемлекеттік корпорациялардың саны қысқартылды. Жаңа сайлау жүйесі бұрынғы 16 екі мүшелі округті 27 бір мүшелі округпен алмастырды. Бұл бір ғасырдан астам уақыттан бері жүзеге асырылған алғашқы маңызды сайлау реформасы болды. Каллбектың биліктегі кезеңінде Принс-Эдвард аралын Жаңа Брансуикпен байланыстыратын Конфедерация көпірінің құрылысы басталды. Каллбек билікке келген кезде жоба федералды және провинциялық шенеуніктер арасындағы келіспеушіліктерге байланысты тоқтап тұрған еді. Ол федералдық қоғамдық жұмыстар министрімен тығыз жұмыс істеді, мәселелерді шешті және нәтижесінде конституциялық өзгерістер провинция тарихындағы ең ірі капиталдық жобаға жол ашты.
In January 1993, Callbeck returned to provincial politics to successfully run for the leadership of the Prince Edward Island Liberal Party and was appointed Premier on 25 January. Under her leadership the Liberals won the 1993 provincial election, making her the first female leader of a political party in Canada to lead her party to victory in a general election. Callbeck was premier at the same time as the other three most important public offices in the province were also held by women: Elizabeth II was Sovereign in Prince Edward Island, Marion Reid was the Lieutenant Governor, and Patricia Mella was the Leader of the Official Opposition. In addition, the two most elected senior roles within the Legislative Assembly of Prince Edward Island were held by women during Callbeck's time in office: Nancy Guptill was Speaker of the Legislative Assembly of Prince Edward Island and Elizabeth Hubley as Deputy Speaker. Callbeck's time in office was marked by significant progress. Spurred by new investments in food processing, manufacturing, aerospace and information technology, the rate of economic growth between 1993 and 1996 was the second highest in Canada. The number of people working in the province reached a record high. The unemployment rate dropped by a whopping seven per cent, the largest reduction of any province in Canada. Coming into office, the Callbeck government pledged to bring the high budget deficit under control. Under her predecessor, the deficit had risen to an all time high of $89 million. Through a combination of rising revenues due to the stronger economy, and what a national accounting firm called one of the most aggressive deficit cutting strategies in the country, the Callbeck government brought in a surplus budget in 1995–96. it was the first budget surplus in a decade. Reaching a surplus budget, however, did not come without a political cost. Public service salary rollbacks were widely opposed by public service unions but no jobs were cut. There were other accomplishments. A new agreement on electricity with New Brunswick resulted in lower electrical costs. A new waste management project put Prince Edward Island as a leader in Canada in reducing the amount of waste going into landfills. In keeping with Callbeck's commitment to strengthen social programs, new investments were made in health and education. There were significant reforms. Municipal amalgamation reduced duplication and overlap in the province's larger municipalities. The number of government departments, agencies and crown corporations was reduced. A new electoral system replaced the previous 16 dual member ridings with 27 single member ridings. It was the first significant electoral reform in more than a century. Callbeck's time in office saw the beginning of construction of the Confederation Bridge linking Prince Edward Island to New Brunswick. When Callbeck came into office, the project was stalled because of an impasse between federal and provincial officials. She worked closely with the federal public works minister to resolve the issues, and the resulting constitutional change paved the way for the largest capital project in the history of the province.
Отставка
Каллбек 1996 жылдың қазан айында, PEI премьер-министрі болып үш жарым жыл қызмет еткеннен кейін отставкаға кетті. Либералдық партия 1996 жылдың қараша айындағы провинциялық сайлауда және одан кейінгі екі жалпы сайлауда да жеңіліске ұшырады, тек 2007 жылғы сайлауда ғана билікке оралды.
Callbeck resigned in October 1996 after only three and a half years as PEI's premier. The Liberal party lost the provincial election in November 1996 as well as the next two general elections, only returning to power in the 2007 election.
Сенатор
1997 жылы 22 қыркүйекте Каллбек Канада Сенатына Премьер-министр Жан Кристиан тағайындады. Ол көптеген тұрақты комитеттерде жұмыс істеді және басқа комитеттерге мүше болды. Ол 20 жылдан астам уақыттан бері Сенаттың жоғары білім саласындағы алғашқы зерттеуін бастауға себеп болған ұсыныс енгізді. 2014 жылдың қаңтар айында либералдық партияның жетекшісі Джастин Трюдо барлық либералды сенаторлар ұлттық либералдық фракциядан шығарылғанын және тәуелсіз сенаторлар ретінде қызметін жалғастыратынын хабарлады. Сенаторлар өздерін «Сенаттағы либералдық фракция» деп атады, бірақ олар енді парламенттік либералдық фракцияның мүшелері емес еді. Ол міндетті зейінкерлік жасына – 75 жасқа толғанда сенаттан кетті.
On September 22, 1997, Callbeck was appointed to the Senate of Canada by Prime Minister Jean Chrétien. She sat on numerous Standing Committees and held membership on others. She initiated the motion that led to the Senate's first study on post secondary education in more than 20 years. In January 2014, Liberal leader Justin Trudeau announced that all Liberal senators were removed from the national Liberal caucus, and would continue sitting as Independents. The Senators referred to themselves as the Senate Liberal Caucus even though they were no longer members of the parliamentary Liberal caucus. She left the senate at the mandatory retirement age of 75.
Канцлер
2018 жылдың 29 қыркүйегінде Коллбек Принс-Эдвард аралы университетінің (UPEI) рейторы болып тағайындалды. Ол UPEI тарихындағы тоғызыншы рейтор.
On September 29, 2018, Callbeck was appointed as Chancellor of the University of Prince Edward Island (UPEI) by the university's Board of Governors. She is the ninth chancellor in the history of UPEI.
Марапаттар мен мойындау
2015 жылы Каллбек Канада орденіне мүше етіп тағайындалды, ал 2017 жылы ПЭИ орденіне мүше етіп тағайындалды. Ол Маунт-Аллисон университеті мен Принс-Эдвард аралы университетінен құрметті доктор дәрежесін алған.
Callbeck was named a member of the Order of Canada in 2015 and a member of the Order of PEI in 2017. She holds honorary degrees from Mount Allison University and the University of Prince Edward Island.