Кіріспе

Юкон партиясы – Канаданың Юкон аймағындағы консервативті саяси партия. Ол Юкон прогрессивті консервативтік партиясының жалғасы болып табылады.

Құрылу

Премьер-министр Брайан Малронидің прогрессивті консервативті федералды үкіметінің танымалдылығы төмендегенде, Юкон прогрессивті консервативтері федералды консервативтермен қарым-қатынасын үзіп, 1991 жылы өзін «Юкон партиясы» деп атады. Партияның 1991 жылғы маусымдағы алғашқы басшылық конференциясында 21 жастағы Крис Янг жеңіске жетті. Бірақ, екі прогрессивті консервативті депутат – Би Фирт пен Алан Нордлинг оның жеңісінен кейін бірнеше күн өткен соң партиядан шығып, «Тәуелсіз Альянс» партиясын құрды. Алайда, тамыз айында Янг Юкон сайлаушыларының партия басшысы жас және саяси тәжірибесіз болған партияны қолдауға дайын емес деп ойлағандықтан, басшылық лауазымынан кетті. Қарашада оның жалғыз қарсыласы Дэниел Ланг жарыстан шығып кеткен соң Джон Осташек оның ізбасары болып тағайындалды. «Юкон партиясы» 1992 жылғы сайлауда жеңіске жетті, ал Осташек Юконның премьер-министрі болды. Ол тек азшылық үкімет құрды, ал Нордлинг, Фирт және Уиллард Фелпс тәуелсіз кандидаттар ретінде қайта сайланды, бірақ олардың үшеуі де «Юкон партиясын» сенім мен жарақаттауға қолдады. Осташек үкіметі салықтарды көтеріп, қызметтерді қысқартқандықтан халыққа ұнамай қалды. Партия 1996 жылғы сайлауда жеңіліске ұшырап, тек үш мандатты жеңіп алды және алғаш рет «Юкон либералдық партиясынан» кейін үшінші орынға түсті. 1996 жылғы сайлауда Нордлинг партияға оралды, бірақ «Юкон партиясының» кандидаттығымен жеңіліске ұшырады, ал Фирт саясаттан кетіп қалды.

2000 жылдан бастап

Партияның үміті 2000 жылғы жалпы сайлауда одан әрі төмендеді. Юкон партиясы заң шығарушы орган құрамындағы бір орынға дейін азайтты, себебі оңшыл дауыстар Юкон либералдық партиясына өтті, осылайша либералдар территория тарихында алғаш рет билікке келді. Либерал премьер-министрі Пэт Дунканның үкіметі ішкі келіспеушіліктерге тап болды, алайда жалпы сайлауда орынның абсолютті көпшілігін жеңгеніне қарамастан, екі жылдың ішінде партиядан шығулар мен отставкалар либералдарды азшылық үкіметке дейін әкеп соқты. Премьер-министр Дункан 2002 жылдың 4 қарашасында көпшілікті қайтару мақсатымен мерзімінен бұрын сайлау шақырды, бірақ бұл әрекет күтілмеген салдарға әкелді. Юкон партиясы 2002 жылдың маусым айында Юкон жаңа демократиялық партиясынан (ЖДП) шығып, Юкон заң шығарушы жиналысының (ЗЖМ) ауылдық депутаты Деннис Фентиді жаңа басшы етіп сайлады. Сайлау шақырылымынан ойсырағанмен, партия 12 орынмен көпшілік үкімет құруға қол жеткізді, ал ЖДП 5 орын ғана жеңіп алды. Либералдар бір орынға дейін азайтты. Фенти Юконның ауылдық округтен шыққан екінші премьер-министрі болды. 2006 жылдың 10 қазанында Юкон партиясы қайта сайланды және заң шығарушы жиналыста 10 орынға ие болды. Юкон либералдары 5 орын, ал Юкон жаңа демократтары 3 орын жеңіп алды. Партия 2016 жылғы Юкон жалпы сайлауында жеңіліске ұшырады және Ресми оппозиция рөлін атқарды. Кьюри Диксон партияны 2021 жылғы аумақтық сайлауға жетектеді, нәтижесінде Юкон партиясы 8 орын жеңіп алды және жалпы дауыс беруде көшбасшы болды. Диксон жеке өзі Коппербелт Солтүстік округінен сайланды. 23 сәуірде үкімет құруға лайық деп танылған либералдар азшылық үкімет ретінде ант берді. 28 сәуірде ЖДП либералдармен сенім мен қолдау туралы ресми келісімге келгенін мәлімдеді.

2011 жылғы басшы сайлауы

2011 жылдың 28 мамырында Денис Фентині алмастыру үшін лидерлік сайлау өтті. Даррел Паслоски бір ғана дауыс беру нәтижесінде таңдалып алынды. Кандидаттар Дауыс саны Пайыздық үлесі Даррел Паслоски 767 61,3% Род Тейлор 436 34,9% Джим Кенион 48 3,8% БАҒЫ 1,251 100,0%

2020 жылғы басшы сайлауы

2019 жылдың 20 қарашасында партия 2020 жылдың 23 мамырында басшылық сайлау өткізілетінін хабарлады. 25 наурызда партия президенті Марк Биз COVID-19 пандемиясының салдарынан дауыс беру телефон арқылы және онлайн режимінде өтетінін мәлімдеді. Керри Диксон екінші турда 50,44% дауыспен сайланды. Диксон 752 дауыс алып, Брэд Кэтерс 682 дауысқа ие болды. Бірінші турда Диксон көпшілік дауысқа жетпеді, ол 694 дауыс алса, Кэтерс 637 дауыс жинады. Партияның көп жылғы қызметкері Линда Бенуа 160 дауыспен үшінші орынды иеленді.

Сайлау нәтижелері

Сайлау жетекшісі Дауыстар % Орын +/– Құрамы Үкімет 1992 Джон Осташек 4,675 35.9 7 1-орын 1996 4,366 30.1 4 2-орын 2000 3,466 23.3 2 3-орын 2002 Деннис Фенти 5,650 40.3 11 1-орын 2006 5,503 40.6 2 1-орын 2011 Даррелл Паслоски 6,400 40.6 1 1-орын 2016 6,272 33.4 5 2-орын 2021 Кьюри Диксон 7,477 39.3 2 1-орын